Algılanan ebeveyn kabul-red düzeyi ile reddedilme duyarlılığı, sosyal onay ihtiyacı ve somatizasyon arasındaki ilişki
The relationship between perceived parental acceptance-rejection and rejection sensitivity, need for social approval, and somatization
- Tez No: 978032
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVİN AYDIN YÖNTEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireylerde algılanan ebeveyn kabul-red düzeyi ile reddedilme duyarlılığı, sosyal onay ihtiyacı ve somatizasyon arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Aynı zamanda bu değişkenlerin; cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durum, kardeş sayısı, tanısı konmuş psikoloji rahatsızlık ve psikolojik destek alma durumuna göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği de araştırılmıştır. Araştırma, 18-65 yaş aralığında olan 402 yetişkin bireyin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların %74,1'i kadın, %25,9'i erkektir ve yaş ortalaması 26,91'dir. Araştırmada veri toplamak için Sosyodemografik Bilgi Formu, Yetişkin Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği-Kısa Formu, Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği, Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi için SPSS programı kullanılmıştır. İki düzeyli sosyodemografik değişkenlere göre değişkenler arasındaki farklılıkları incelemek için bağımsız t-testi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri değerlendirmek amacıyla Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Ölçek puanlarının en az üç düzeyli kategorik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için tek yönlü ANOVA gerçekleştirilmiştir. Algılanan ebeveyn kabul-red düzeyi, reddedilme duyarlılığı, sosyal onay ihtiyacı ve somatizasyon değişkenleri arasındaki ilişkilerin yönünü ve anlamlılığını tespit etmek amacıyla Pearson korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda reddedilme duyarlılığı ile hem anne hem baba formunun tüm alt boyutları ve toplam puanları arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sosyal onay ihtiyacı ile algılanan kabul-red düzeyleriyle pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Özellikle anneden algılanan toplam kabul-red düzeyi ile sosyal onay ihtiyacı arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Hem anneden hem babadan algılanan tüm alt boyutlar ve toplam kabul-red ile somatizasyon arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler saptanmıştır. Reddedilme duyarlılığı ile sosyal onay ihtiyacı arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Reddedilme duyarlılığı ile somatizasyon arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Somatizasyon düzeyi ve sosyal onay ihtiyacının arasında pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğunu ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the relationship between perceived parental acceptance-rejection and rejection sensitivity, need for social approval, and somatization among adults. In addition, the study investigated whether these variables differed significantly based on gender, age, education level, marital status, number of siblings, presence of a diagnosed psychological disorder, and prior psychological support. The research sample consisted of 402 adults aged between 18 and 65. Of the participants, 74.1% were female and 25.9% were male, with a mean age of 26.91. Data were collected using the Sociodemographic Information Form, the Short Form of the Adult Parental Acceptance-Rejection Questionnaire, the Rejection Sensitivity Questionnaire, the Need for Social Approval Scale, and the Brief Symptom Inventory. The data were analyzed using the SPSS software. Independent samples t-tests were conducted to examine differences in variables based on binary sociodemographic factors. One-way ANOVA was used to determine whether scale scores differed according to categorical variables with three or more levels. Pearson correlation analysis was employed to examine the direction and significance of the relationships among perceived parental acceptance-rejection, rejection sensitivity, need for social approval, and somatization. The results revealed that rejection sensitivity was significantly and positively correlated with all subdimensions and total scores of both maternal and paternal acceptance-rejection. A significant positive and significant correlation was also found between need for social approval and perceived parental acceptance-rejection. In particular, maternal acceptance-rejection total scores and subdimensions were positively associated with the need for social approval. Significant positive relationships were observed between somatization and all subdimensions and total scores of maternal and paternal acceptance-rejection. Rejection sensitivity was also found to be significantly and positively related to both need for social approval and somatization. Lastly, a significant positive relationship was identified between somatization and the need for social approval.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinin çocuklukta algıladıkları ebeveyn kabul ve reddinin bağlanma stiline ve reddedilme duyarlılığına etkisi
The effects of university students' perceived parental acceptance and rejection in childhood on attachment style and rejection sensitivity
MİRAY KABAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RUKİYE GÜNSELİ YILDIRIM
- Ebeveyn kabul ve reddi algısı ile genel aidiyet duygusu arasındaki ilişkide sevgi ve ait olma ihtiyacının aracı rolü
The mediating role of love and belonging needs in the relationship between perceptions of parental acceptance and rejection and general sense of belonging
YAĞMUR KOCAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMRE ERTEN TATLI
- Ergen-ebeveyn ilişkisinin doğası, depresyon ve psikososyal işlevsellik üzerindeki etkisi
The nature of adolescent-parent relationship, effect on depression and pyschosocial adjustment
FIRAT HAMİDİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEZAN BİLDİK
- Algılanan ebeveyn kabul-red düzeyi ile kendini belirleme arasındaki ilişkide özerklik desteğinin aracı rolü
The effect of perceived parental acceptance-rejection on self determination and the mediating role of autonomy support
MELİSSA EVİN AZİZLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASİYE YILDIRIM
- Romantik ilişkide kendilik değerlendirmesi ile algılanan ebeveyn kabul-red düzeyi arasındaki ilişki ve kendini toparlama gücünün aracılık rolü
The relationship between parent acceptance rejection and self- assessment in romantic relationship: mediator role of self-resilience
ESRA İSLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. MELİS SERAY ÖZDEN YILDIRIM