18-64 yaş arasındaki bireylerin sağlık okuryazarlığı ve kanser taramalarına ilişkin algı düzeyleri
Health literacy and perception levels of cancer screenings of individuals aged 18-64
- Tez No: 978050
- Danışmanlar: PROF. DR. MEDİNE YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Hemşirelik, Public Health, Nursing
- Anahtar Kelimeler: kanser taraması, kanser algısı, kanser taraması algısı, sağlık okuryazarlığı, hemşirelik, cancer screening, cancer perception, cancer screening perception, health literacy, nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, 18-64 yaş arasındaki bireylerin sağlık okuryazarlığı ile kanser taramalarına ilişkin algı düzeylerini ve etkileyen faktörleri belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve analitik tipteki bu çalışma bir eğitim araştırma hastanesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya amaçlı örneklem yöntemine göre klinikte yatarak tedavi gören, okur-yazar olan 18 yaş üstü bireyler alınmıştır. Örneklem klinikte yatarak tedavi gören 335 bireyden oluşmuştur. Veriler Bilgi Formu, Kanser Tarama Algı Ölçeği ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ile toplanmıştır. Bulgular: Bireylerin %76,7'si 31-64 yaş grubunda (yaş ortalaması:42.22), %52,8'i kadın, %64,2'si evlidir. Üniversite mezunu olan bireylerin Sağlık Okuryazarlığı ve Algılanan Fayda; kadınların Harekete Geçme İpuçları; erkeklerin Algılanan Duyarlılık puan ortancaları daha yüksektir. Kanser taramalarıyla ilgili daha önce bilgi alan bireylerin Sağlık Okuryazarlığı, Algılanan Fayda ve Harekete Geçme İpuçları; kanser taramalarından korkmayan bireylerin Sağlık Okuryazarlığı Toplam Ölçek, kanser taramalarından korkan bireylerin Algılanan Engeller ile Harekete Geçme İpuçları puan ortancaları korkmayan kişilerin puan ortancalarından daha yüksektir. Cinsiyet (kadın), kanser taramalarından korkma (evet) durumu Algılanan Duyarlılık; sağlık okuryazarlığı ve yaş (artış), Algılanan Fayda; Sağlık Okuryazarlığı, kanser taramalarından korkma (evet) ve eğitim durumu (okuryazar/ilköğretim) Algılanan Engeller; sağlık okuryazarlığı ve cinsiyet (kadın) Harekete Geçme İpuçları puanları üzerinde etkilidir. Sonuç: Bulgular, bireylerin sağlık okuryazarlığı ve kanser algısını etkileyen çeşitli faktörler olduğunu göstermiştir. Bu nedenle, sağlık politikaları ve eğitim programlarının, kanser algısı ve sağlık okuryazarlığı ile ilgili değişkenler dikkate alınarak planlanması önerilir.
Özet (Çeviri)
Purpose: The main goal of this study is to determine the levels of perception of health literacy and cancer screening and the factors that affect people between the ages of 18 and 64. Materials and Methods: This descriptive and analytical study was conducted at a medical training and research clinic. 335 literate participants, who aged 18 years and older and received in-patient treatment in the clinic were selected for the present study via purposive sampling method. Data were collected with Individiual Form, a Cancer Screening Perception Scale, and a Health Literacy Scale. Findings: Seventy-six point seven percent of individuals are in the 31-64 age group (average age: 42.22), 52.8% are female, and 64.2% are married. University graduates have higher median scores for Health Literacy and Perceived Benefit; women have higher median scores in Cues to Action; and men have higher median scores for Perceived Sensitivity. Individuals who have previously received information about cancer screenings have higher Health Literacy, Perceived Benefit, and Cues to Action scores; individuals who are not afraid of cancer screenings have higher Health Literacy Total Scale scores; and individuals who are afraid of cancer screenings have higher Perceived Barriers and Cues to Action median scores than those who are not afraid. Gender (female), fear of cancer screening (yes) status Perceived Sensitivity; health literacy and age (increase), Perceived Benefit; Health Literacy, fear of cancer screening (yes) and educational status (literate/primary education) Perceived Barriers; health literacy and gender (female) have an effect on Cues to Action scores. Conclusions: The findings showed that there are various factors that influence health literacy and perception of cancer among participants. Therefore, these factors should be taken into account in establishing health policies and education programs.
Benzer Tezler
- 40-69 yaş arasındaki kadınlarda meme kanseri bilgi düzeyinin ve sağlık okuryazarlığının meme kanseri tarama davranışlarına etkisi
The effect of breast cancer knowledge levels and health literacy on breast cancer screening behaviours in women aged 40-69
MERVE İNECİKLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
- Edirne ili merkez ilçesi Hekim Şifa-i Sağlıklı Hayat Merkezine başvuran bireylerin kanser taramalarına yönelik bilgi ve tutumları ve sağlıklı yaşam farkındalıkları
Knowledge and attitudes of individuals applying to Hekim Şifa-i Healty Life Centeral district of Edirne regarding cancer screenings and their awareness of healty living
MELTEM SÖZER YAVUZ
- Birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran hastaların sağlık anksiyetesi düzeyleri ve siberkondri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship between health anxiety levels and cyberchondria in patients applying to primary health care services
MELİHA NUR ARI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
- Kronik hastalığı olan kadınların beslenme okuryazarlığı düzeyleri ile akdeniz diyetine uyumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nutrition literacy levels ofwomen with chronic diseases and their adherence to the mediterraneandiet
RUMEYSA ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikSelçuk ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLPERİ DEMİR
- Bir aile sağlığı merkezine başvuran bireylerde e-sağlık okuryazarlığı düzeyi ile deri kanserleri ve güneş bilgi düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between e-health literacy levels and knowledge of skin cancer and sun in individuals applying to a family health center
RAŞİT YUNUS BUHUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLSEREN PAMUK