Sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık becerileri ile yapay zekâ kaygıları ve yapay zeka farkındalık düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between primary school teachers' digital literacy skills, artificial intelligence (Aİ) anxiety, and artificial intelligence (Aİ) awareness
- Tez No: 978423
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA KOCAARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bartın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile yapay zekâ farkındalıkları ve yapay zekâ kaygıları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modeli çerçevesinde, nicel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında devlet okullarında görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Veriler, kişisel bilgi formu ile birlikte Dijital Okuryazarlık Ölçeği, Yapay Zekâ Farkındalık Ölçeği ve Yapay Zekâ Kaygı Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyleri ile yapay zekâ farkındalık düzeyleri arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Diğer yandan, dijital okuryazarlık ile yapay zekâ kaygısı arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Regresyon analizleri, dijital okuryazarlığın yapay zekâ kaygısının anlamlı bir yordayıcısı olduğunu ortaya koymuştur. Ek olarak, cinsiyet, mesleki kıdem ve günlük internet kullanım süresi gibi değişkenlerin bazı alt boyutlarda anlamlı farklılıklara neden olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, sınıf öğretmenlerinin dijital yeterliliklerinin artırılmasının, yapay zekâya yönelik olumlu tutum ve farkındalık geliştirmelerine katkı sağlarken, kaygı düzeylerini azaltmada da etkili olabileceğini göstermektedir. Çalışma, eğitimde dijital dönüşümün sağlıklı biçimde sürdürülebilmesi için öğretmenlerin teknolojik okuryazarlığının geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan önemli sonuçlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the relationship between primary school teachers' levels of digital literacy, artificial intelligence (AI) awareness, and AI anxiety. The research was conducted using the relational survey model, one of the quantitative research designs. The study group consists of primary school teachers working in public schools during the 2023–2024 academic year. Data were collected using a personal information form, the Digital Literacy Scale, the AI Awareness Scale, and the AI Anxiety Scale. The findings revealed a statistically significant positive correlation between teachers' digital literacy levels and their awareness of artificial intelligence. Conversely, a significant negative correlation was found between digital literacy and AI anxiety. Regression analyses indicated that digital literacy significantly predicts AI anxiety. Additionally, variables such as gender, professional seniority, and daily internet use were found to significantly affect some sub-dimensions. These findings demonstrate that enhancing teachers' digital competencies can contribute to developing more positive attitudes and greater awareness toward AI, while also reducing their anxiety. The study provides critical insights into the need to improve technological literacy among teachers to support an effective and sustainable digital transformation in education.
Benzer Tezler
- Fen bilimleri öğretmenlerinin fen bilimleri dersinde yapay zekâ kullanımının öz yeterlik inançları açısından incelenmesi
An examination of science teachers' self-efficacy beliefs regarding the use of artificial intelligence in science lessons
ANIL ÇAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖZGE ASLAN
- Sınıf öğretmenlerinin eleştirel okuryazarlık ile yapay zeka okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between primary school teachers' critical literacy skills and artificial intelligence literacy
PINAR TEKKURŞUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMaltepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASRET NUHOĞLU
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının teknoloji okuryazarlığı ve yapay zekâ farkındalık düzeylerinin incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması
Investigation of social studies teacher candidates technology literacy and artificial intelligence awareness levels: A mixed method research
DİLAN EMLÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH GÖKDEMİR
- Sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık durumlarının incelenmesi
Investigation of digital literacy levels of primary school teacher
CANSU KALINKOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ANILAN
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknoloji kullanımı öz yeterlilikleri ile öğrencilerin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumları ve dijital okuryazarlıkları arasındaki ilişki
The relation between social studies teachers' self-efficacy of technology usage and students' attitudes towards social studies course and their digital literacy
SELÇUK MACİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENOL MAİL PALA