Eğitim aile sağlığı merkezinde izlenen bireylerde sosyal medya bağımlılığı ile dürtüsellik arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between social media addiction and impulsivity in individuals followed in the training family health center
- Tez No: 978494
- Danışmanlar: DR. RAMAZAN VURAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile sağlığı merkezi, Bağımlılık, Birinci basamak sağlık hizmetleri, Dürtüsellik, Sosyal medya, Family health center, Dependency, Primary health care, Impulsivity, Social media
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Antalya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Günümüzde internet ve mobil teknolojilerdeki hızlı gelişmeler, bilgi paylaşımı ve iletişim biçimlerinde köklü değişiklikler yaratmış ve sosyal medyayı bireylerin günlük yaşamında vazgeçilmez bir araç hâline getirmiştir. Sosyal medya platformları, kullanıcıların iletişim kurmasını, bilgi paylaşmasını, sosyalleşmesini ve eğlence ihtiyaçlarını karşılamasını sağlamakta; sunduğu kolaylıklar kadar aşırı kullanım durumunda bağımlılık ve sosyal sorunlar gibi olumsuz etkiler de ortaya çıkabilmektedir. Sosyal medyanın kullanım yoğunluğu, özellikle genç nüfus arasında dikkat çekmekte ve günlük yaşamın önemli bir parçası olarak yer almaktadır. Dürtüsellik, bireyin düşünmeden, ani tepkiler verme ve davranışlarının sonuçlarını yeterince değerlendirmeden hareket etme eğilimini ifade etmektedir. Bu eğilim, sosyal medyanın sunduğu anlık ödül ve geri bildirim mekanizmalarıyla etkileşime girdiğinde, bireylerin kullanım üzerinde kontrol sağlamasını güçleştirmekte ve bağımlı kullanım davranışlarını artırabilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, sosyal medya bağımlılığı (SMB) ile dürtüsellik arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Yöntem: Bu çalışma, Antalya Kepez Erdoğan Tuncay Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne 01 Şubat – 31 Mart 2025 tarihleri arasında başvuran, 18 yaş ve üstü araştırmaya katılmayı kabul eden 350 birey ile yürütülmüş tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırmadır. Katılımcılardan yazılı onam alınmış ve yüz yüze görüşme yöntemiyle veri toplanmıştır. Veriler, sosyodemografik form, Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMBÖ) ve Barratt Dürtüsellik Ölçeği 11-Kısa Form (BDÖ-11K ) ile elde edilmiştir. Ölçeklerin güvenilirliği yüksek bulunmuş ve analizler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 22 programı kullanılarak parametrik testler ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya 350 katılımcı dahil edilmiştir; %72,6'sı kadın, %48,9'u 18-32 yaş aralığında ve %63,1'i evlidir. Katılımcıların sosyal medya kullanım süresi ortalama 2,83±1,52 saat olup, Instagram ve WhatsApp en çok kullanılan platformlardır. SMB puanları ortalama 15,09±4,53 ile orta düzeydedir. Dürtüsellik puanları toplamda ortalaması 25,47±6,07 olarak bulunmuş, alt boyutlar da orta seviyededir. Analizler, SMB ile dürtüsellik arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir (r=0,298; p<0,01), özellikle motor dürtüsellik bağımlılığı güçlü şekilde yordamaktadır. Cinsiyet açısından bağımlılık ve dürtüsellik puanları farklılık göstermese de, yaş, medeni durum, eğitim, meslek, sosyal medya kullanım süresi, platform tercihi ve kullanım amacıyla anlamlı ilişkiler bulunmuştur; gençler, bekarlar, üniversite mezunları ve uzun süre sosyal medya kullananlar daha yüksek bağımlılık ve dürtüsellik puanına sahiptir. Ayrıca sosyal medya eksiklik hissi yaşayan katılımcılar hem bağımlılık hem de dürtüsellik düzeylerinde anlamlı olarak daha yüksek puan almıştır. Sonuç: Sonuç olarak, bu çalışma SMB ile dürtüsellik arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Özellikle motor dürtüsellik, sosyal medya kullanımını güçlü şekilde etkileyen bir faktör olarak öne çıkmaktadır. Bulgular, sosyal medya kullanımının yalnızca bireysel alışkanlıklardan değil, aynı zamanda psikolojik ve davranışsal özelliklerden de etkilendiğini ortaya koymakta olup, bu ilişkiyi anlamak, bağımlılığı önleyici ve bilinçli kullanım stratejileri geliştirmek açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction: Today, rapid developments in internet and mobile technologies have created radical changes in information sharing and communication methods, and have made social media an indispensable tool in individuals' daily lives. Social media platforms enable users to communicate, share information, socialize and meet their entertainment needs; while they offer many conveniences, excessive use can also have negative effects such as addiction and social problems. The intensity of use of social media is particularly noteworthy among the young population and it is an important part of daily life. Impulsivity refers to an individual's tendency to react impulsively, without thinking, and to act without sufficiently considering the consequences of their actions. This tendency, when interacting with the instant reward and feedback mechanisms offered by social media, makes it difficult for individuals to control their use and can increase addictive behaviors. In this context, the aim of the study is to investigate the relationship between social media addiction and impulsivity. Methods: This descriptive, cross-sectional study was conducted with 350 individuals aged 18 and older who presented to the Erdoğan Tuncay Training Family Health Center between February 1 and March 31, 2025, and agreed to participate in the research. Written informed consent was obtained from all participants. Data were collected through face-to-face interviews using a sociodemographic information form, the Bergen Social Media Addiction Scale, and the Barratt Impulsiveness Scale-11 Short Form. The internal consistency of the scales was found to be high. Statistical analyses were performed using parametric tests in SPSS version 22. Results: 350 participants were included in the study; 72.6% were women, 48.9% were between the ages of 18-32, and 63.1% were married. The participants' average social media usage time was 2.83±1.52 hours, and Instagram and WhatsApp were the most used platforms. Social media addiction scores were moderate, with an average of 15.09±4.53. Impulsivity scores were found to be 25.47±6.07 in total, and the sub-dimensions were also at moderate levels. Analyses showed that there were positive and significant relationships between social media addiction and impulsivity (r=0.298; p<0.01), especially motor impulsivity strongly predicting addiction. Although addiction and impulsivity scores do not differ in terms of gender, significant relationships have been found between age, marital status, education, occupation, duration of social media use, platform preference and usage purpose; teenagers, singles, university graduates and those who use social media for a long time have higher addiction and impulsivity scores. Also, social media is strict, experiencing a feeling of incompleteness Conclusion: In conclusion, this study shows that there is a significant and positive relationship between social media addiction and impulsivity. In particular, motor impulsivity stands out as a factor that strongly affects social media use. The findings reveal that social media use is influenced not only by individual habits but also by psychological and behavioral characteristics, and understanding this relationship is important in terms of developing addiction-preventive and conscious use strategies.
Benzer Tezler
- Bir aile sağlığı merkezinde izlenen 15-49 yaş arası kadınlarda sağlık okuryazarlığı ile aile planlamasına yönelik tutumların karşılaştırılması
Comparison of health literacy and attitudes towards family planning in women aged 15-49 followed in a family health center
ÖNER ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN
- Ruh sağlığı sorunu olan hastalarda içselleştirilmiş damgalama, sosyal destek ve bunların tedaviye uyuma etkisi
Efficiency internalized stigma, social support and the effects of them to the adaptation of treatment in patients with mental health problems
NAZMİYE ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİGEN İNCİ
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAHŞAN KOLUTEK
- Amiyotrofik lateral skleroz tanılı hastalara birincil bakım verenlerin bakım yükü ve sağlık durumlarının değerlendirilmesi
Assessment of care burden and health status of primary caregivers of patients with amyotrophic lateral sclerosis
HİLAL KARAKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ
- 65 yaş ve üzeri bireylerde kronik hastalık ve malnutrisyon ilişkisi
The relationship between chronic disease and malnutrition in individuals aged 65 years and above
SELMA YURDAGÜL ATAM ÖRS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN KILIÇ ÖZTÜRK
- Sürücü belgesine sahip obez hastaların uyku apne sendromu durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the sleep apnea syndrome status of obese patients with a driver's license
AHMET MAHSUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ