BİST 100 şirketlerinin finansal performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleri ile analiz edilmesi
Analyzing the financial performance of BİST 100 companies using multi-criteria decision making methods
- Tez No: 978525
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAMİDE ÖZYÜREK, DR. GALİP CİHAN YALÇIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ostim Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Finansal performans, işletmelerin kaynaklarını etkin ve verimli kullanma düzeyini ortaya koyan, kârlılık, likidite, büyüme ve sürdürülebilirlik gibi göstergelerle ölçülen kritik bir kavramdır. Güçlü finansal performans sergileyen şirketler, yatırımcıların güvenini artırırken uzun vadeli rekabet avantajı elde etme imkânına da sahip olmaktadır. Bu çalışma, BIST100 endeksinde yer alan şirketlerin 2021–2024 dönemine ait finansal performanslarını çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleriyle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, finansal göstergelerin objektif ağırlıklarını belirlemek için CRITIC yöntemi, şirketlerin finansal performans sıralanmalarını yapmak için ise MABAC yöntemi kullanılmıştır. Analize, bankalar, sigorta şirketleri, finans kuruluşları ve araştırma dönemine ait eksik mali verileri bulunan firmalar hariç tutularak 50 şirket dâhil edilmiştir. Araştırmanın temel motivasyonu, şirketlerin finansal performansını kriterlere dayalı olarak nesnel bir şekilde değerlendirmek ve dönemler arası karşılaştırmaları ortaya koymaktır. Bulgular, dört yıl boyunca piyasa değerinin en yüksek önem düzeyine sahip kriter olduğunu göstermektedir. 2022–2024 döneminde ise piyasa değeri, kârlılık ve maliyet yönetimi ön plana çıkmış; bu durum, şirketlerin performans odaklı stratejilerinin paydaş beklentileri ve ekonomik koşullara göre evrildiğini göstermektedir. Sektörel analizler, yazılım şirketlerinin çoğunlukla üst sıralarda yer aldığını, onları demir-çelik ve inşaat sektörlerinin takip ettiğini göstermektedir. CRITIC-MABAC hibrit yöntemi ile yapılan analizler, şirketlerin finansal performans değerlendirmesinde güvenilir ve uygulanabilir bir çerçeve sunmakta; elde edilen bulgular, paydaşlar, yatırımcılar ve yöneticiler için stratejik karar süreçlerinde değerli bilgiler sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Financial performance is a critical concept that reveals the level of effective and efficient use of resources of a company and is measured by indicators such as profitability, liquidity, growth, and sustainability. Companies that demonstrate strong financial performance increase investor confidence while also having the opportunity to gain long-term competitive advantage. This study aims to evaluate the financial performance of companies in the BIST 100 index for the 2021–2024 period using multi-criteria decision-making (MCDM) methods. In this context, the CRITIC method was used to determine the objective weights of financial indicators, while the MABAC method was used to rank companies' financial performance. 50 companies were included in the analysis, excluding banks, insurance companies, financial institutions, and companies with incomplete financial data for the research period. The primary motivation of the research is to objectively evaluate the financial performance of companies based on the criteria and to present comparisons between periods. The findings indicate that market value has been the criterion of highest importance over the past four years. In the 2022–2024 period, market value, profitability, and cost management came to the fore; This demonstrates that companies' performance-focused strategies evolve in response to stakeholder expectations and economic conditions. Sectoral analyses reveal that software companies are often at the top, followed by the iron and steel and construction sectors. Analyses conducted using the CRITIC-MABAC hybrid method provide a reliable and applicable framework for evaluating companies' financial performance, and the findings provide valuable insights for stakeholders, investors, and managers in strategic decision-making.
Benzer Tezler
- BIST 100'de işlem gören turizm şirketlerinin finansal tablolarının TOPSIS yöntemi ile analiz edilerek incelenmesi
Analysis of financial statements of tourism companies traded in BIST 100 with TOPSIS method
İSHAK DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TurizmAydın Adnan Menderes Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN SAYIN
- BİST100'de işlem gören otomotiv imalat şirketlerinin finansal performansının entropi tabanlı TOPSIS çok kriterli karar verme yöntemi ile belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
AYŞEGÜL TURUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Maliyeİstanbul Ticaret ÜniversitesiFinans Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİCABİ ERSOY
- Turizm sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin finansal performans analizi: BIST turizm örneği
Financial performance analysis of the companies operating in tourism sector: The case of BIST tourism
SELÇUK YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeKafkas Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEYDA YERDELEN KAYGIN
- BIST100 endeksinde yer alan şirketlerin pandemi ve öncesi performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of the performance of companies in the BIST100 index before and during the pandemic with multi-criteria decision making methods
AHMET KUNTAY DEMİRAL
Doktora
Türkçe
2024
İşletmeSüleyman Demirel Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ZİHNİ TUNCA
- The impact of ESG scores on financial performance with a comparative analysis of traditional, machine learning and fuzzy logic approaches in BIST 100 companies
BIST 100 şirketlerinde ESG skorlarının finansal performans üzerindeki etkisi: Geleneksel, makine öğrenmesi ve bulanık mantık yaklaşımlarının karşılaştırmalı bir analizi
CANSU ERGENÇ ÖZDAŞ
Doktora
İngilizce
2025
İşletmeAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAFET AKTAŞ