Anadolu âşıklığında kültürel bellek: Doğu Anadolu sahası
Cultural memory in Anatolian minstrelsy: Eastern Anatolia field
- Tez No: 978695
- Danışmanlar: PROF. DR. MUAMMER METE TAŞLIOVA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Anlam arayışı, Anlam evreni, Anlambilimsel konu rolleri modeli, Aşık edebiyatı, Göstergebilimsel analiz, Kültürel bellek, Search for meaning, Meaning universe, Semantic model of thematic roles, Minstrel literature, Semiotic analysis, Cultural memory
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Âşıklık; toplumsal değerlerin, ahlaki kodların ve kültürel mirasın kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlayan bellek alanıdır. Araştırmanın temel amacı, 17. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar yaşamış Doğu Anadulu âşıklığının temsilcilerinin eserlerinden hareketle, halk hikâyelerinin, serencamların ve şiirlerin kültürel belleğin oluşumundaki işlevini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda âşıklık“metinlerarasılık”ve“yazınsal göstergebilim”yöntemleriyle incelenmiş; halk hikâyelerinde yer alan anlatısal yapılar, değer nesneleri, eyleyenler ve bellek aktarım biçimleri irdelenmiştir. Âşıkların tasnifi olan halk hikâyeleri, Paris Göstergebilim Ekolü'nün günümüz temsilcilerinden Denis Bertrand'ın“Anlatı İzlencesi”modeline göre ele alınmıştır. Metinlerarasılığın alt başlıklarıyla, âşıkların eserlerinde bulunan ortaklıklar belirlenerek bunların Türk kültür belleğine ne yönde hizmet ettiği açıklanmıştır. Çalışmada ayrıca, bireysel ve toplumsal bellek ilişkisinin âşıklığa yansımaları değerlendirilmiş, otobiyografik belleği şekillendiren etmenler“eksiklik”duygusu ve“çekmece”imgesi kapsamında ele alınmıştır. Sonuç olarak âşıklarının eserlerinin kültürel belleği canlı tutan, toplumsal kimliği pekiştiren ve kültür aktarımında rol üstlenen değer olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Minstrelsy is a field of memory that enables the transmission of social values, moral codes and cultural heritage from generation to generation. The main purpose of the research is to reveal the function of folk tales, serencams and poems in the formation of cultural memory, based on the works of the representatives of Eastern Anatolian minstrelsy who lived from the 17th century to the 20th century. In this context, minstrelsy was examined through the methods of“intertextuality”and“literary semiotics”; narrative structures, value objects, actors and forms of memory transfer in folk tales were examined. Folk tales, which are the classification of minstrels, were discussed according to the“Narrative Program”model of Denis Bertrand, one of the present-day representatives of the Paris Semiotics School. With the subheadings of intertextuality, the commonalities found in the works of minstrels are determined and how they serve Turkish cultural memory is explained. In addition, the study evaluated the reflections of the relationship between individual and social memory on minstrelsy, and the factors shaping autobiographical memory were discussed within the scope of the feeling of“lack”and the“drawer”image. As a result, it has been tried to be revealed that the works of minstrels are a value that keeps cultural memory alive, reinforces social identity and plays a role in cultural transmission.
Benzer Tezler
- Anadolu sahası âşıklığında sözel mizah
Verbal humor in minstrelsy the Anatolian field
TALHA ÇİÇEK
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUAMMER METE TAŞLIOVA
- Güneydoğu Anadolu projesi (GAP) alanında hintyağı bitkisinin (ricinus communis L.) önemli zirai karakterleri üzerinde araştırmalar
Research project on castorbean (ricinus communis L.)in southeastern Anatolia project area
ZAFER BABAGİRAY
- Âşık Mahperi Irmak (hayatı, sanatı, şiirleri)
Minstrel Mahperi Irmak (her life, art, poems)
MERYEM BEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıSüleyman Demirel ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEZİH TATLICAN
- Anadolu âşıklık geleneğinde Alevi âşıkların yeri ve önemi: Âşık Seyit Meftuni örneği
The place and importance of Alevi minds in the Anatolian ministry tradition: The example of Âşık Seyit Meftuni
ERDEM MENGÜŞ