Hileli finansal raporlamanın tespitinde Hile Beşgeni Teorisi analizi: (Borsa İstanbul üzerine bir çalışma)
Fraud Pentagon analysis in detecting fraudulent financial reporting: (A study on the Istanbul Stock Exchange)
- Tez No: 978858
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET ÖZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Maliye, Business Administration, Finance
- Anahtar Kelimeler: Dolandırıcılık, Muhasebe Hataları, Hile, Muhasebe Skandalları, Hile Beşgeni Teorisi, Muhasebe Hilesi, Hileli Finansal Raporlama, Denetim Kalitesi, Fraud, Accounting Errors, Accounting Scandals, Fraud Pentagon Theory, Accounting Fraud, Fraudulent Financial Reporting, Audit Quality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Muhasebe ve Finans Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel finansal sistemde yaşanan büyük ölçekli şirket skandalları, muhasebe hilelerinin ekonomik güven ortamına yönelik yıkıcı etkilerini açıkça ortaya koymuştur. Muhasebe hileleri, işletme yönetiminin finansal raporlarda kasıtlı olarak yanlış bilgi sunması ya da önemli bilgileri gizlemesiyle oluşur ve çoğunlukla çıkar çatışmalarının, etik dışı davranışların ve zayıf iç kontrol sistemlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Bu çalışma, muhasebe hilelerinin finansal tablolar üzerindeki etkilerini incelemekte ve yatırımcılar için güvenilir bilgi sunmanın önemini vurgulamaktadır. Araştırmanın amacı, işletmelerin gerçekleştirdiği muhasebe hilelerini analiz ederek, bu hilelerin tespitinde Hile Beşgeni Teorisi'nin (Fraud Pentagon Theory) geçerliliğini değerlendirmektir. Çalışmada, 2019–2023 döneminde Borsa İstanbul'da işlem gören firmaların verileriyle Hile Beşgeni'nin beş unsuru olan baskı, fırsat, gerekçelendirme, yeterlilik ve kibir unsurları değişkenlerine panel lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular, özellikle“Baskı”ve“Fırsat”faktörlerinin hile riskinde belirleyici olduğunu ortaya koymuştur. CEO görünürlüğünün yönetsel kibirle ilişkili olabileceğini ve bağımsız üyelerin niteliklerinin sorgulanabileceğini göstermektedir. Elde edilen bulgular, muhasebe hilelerinin önlenmesinde kurumsal yönetişim, iç kontrol sistemleri ve etik liderliğin kritik rol oynadığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Large-scale corporate scandals in the global financial system have demonstrated the destructive effects of accounting fraud on economic confidence. Accounting fraud occurs when management intentionally misrepresents information or conceals important details in financial reports, and it often results from conflicts of interest, unethical behavior, and weak internal control systems. This study examines the effects of accounting fraud on financial statements and emphasizes the importance of providing reliable information to investors. The aim of the research is to analyze the accounting fraud committed by companies and evaluate the validity of the Fraud Pentagon Theory in detecting them. In the study, panel logistic regression analysis was applied to the five elements of the Fraud Pentagon—pressure, opportunity, rationalization, competence, and arrogance—using data from companies listed on the Istanbul Stock Exchange between 2019 and 2023. The findings revealed that the“pressure”and“opportunity”factors are particularly decisive in fraud risk. It suggests that CEO visibility may be related to managerial arrogance and that the qualifications of independent board members may be questioned. The findings indicate that corporate governance, internal control systems, and ethical leadership play a critical role in preventing accounting fraud.
Benzer Tezler
- İşletmelerde finansal bilgi manipülasyonu ve manipülasyonun tespitinde denetim ve denetçinin rolü: Hileli finansal raporlama üzerine bir araştırma
Manipulation of financial information in businesses and the role of autidor and inspector in determi̇nation of manipulation: A research on fraudulent financial reportin
ÜMİT AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
İşletmeMehmet Akif Ersoy Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN TUĞAY
- Muhasebe hilelerinin tespitinde iç denetim sisteminin önemi ve denetim standartları açısından bağımsız denetçinin hileye karşı sorumluluğu: Bağımsız denetim şirketlerinde bir araştırma
The importance of internal auditing system in fixing accounting fraud and the responsibility of independent auditor in terms of audit standards: A research in independent auditing firms
ÖZNUR ARSLAN
- Davranışsal denetim çerçevesinde hileli finansal raporlamanın tespiti ve bir uygulama
Detection of fraudulent financial reporting within the framework of behavioral audit and a case study
ECE BAŞ
- Finansal raporlamada hile riskinin tespit edilmesinde veri madenciliğinin etkinliği
The effectiveness of data mining in detecting fraud risk in financial reporting
TUĞBA TÜLEGEN
Doktora
Türkçe
2024
İşletmeTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİHRİBAN COŞKUN ARSLAN
- Hileli finansal raporlamada iç denetçilerin sorumluluğunun tespitine ilişkin bir araştırma
A research for the determination of internal auditor responsibilities in fraudulent financial reporting
FATMA ÇITAK