Teknostres, dijital tükenmişlik, siber aylaklık ve işe adanmışlık arasındaki ilişkilerin makine öğrenmesi yöntemleriyle incelenmesi
Examining the relationships between technostress, digital burnout, cyberloafing, and work engagement using machine learning methods
- Tez No: 979189
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ESRA GÖKÇEN KAYGISIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Giresun Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT), gündelik ve iş yaşamlarının vazgeçilmez araçları haline gelmiştir. Ancak hem gündelik yaşamda hem de işle ilgili süreçlerde bu teknolojilerin yaygın ve kontrolsüz kullanımı, çalışanlarda teknostres, dijital tükenmişlik ve siber aylaklık gibi olumsuz etkilere neden olabilmektedir. İşe adanmışlık ise bu olumsuzlukların önlenmesinde ya da etkilerinin azalmasında koruyucu faktör olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, teknostres, dijital tükenmişlik, siber aylaklık ve işe adanmışlık arasındaki etkileşimi incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, demografik değişkenlerin bu dört faktör üzerindeki etkilerinin incelenmesi de çalışmanın diğer bir amacıdır. Bu amaçlar doğrultusunda, bürokratik yapının belirlediği iş süreçleri içinde teknolojiyle etkileşimde bulunan, Türkiye Cumhuriyeti bakanlıklarının Giresun ilinde bulunan ilgili il müdürlüklerinde görev yapan kamu çalışanlarına yöntem bölümünde ayrıntıları verilen ölçek soruları yöneltilmiş ve 712 geçerli yanıt elde edilerek araştırmanın veri seti oluşturulmuştur. Verilerin analizinde makine öğrenmesi yöntemlerinden Minimum Yineleme Maksimum İlgililik (Minimum Redundancy Maximum Relevance- MRMR) öz nitelik seçimi, yapay sinir ağları (YSA) ve kısmi bağımlılık grafikleri kullanılmıştır. Analizler SPSS 23.0 ve MATLAB istatistik programları aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre teknostres, siber aylaklık ve işe adanmışlık üzerinde en yüksek etkiye sahip değişken dijital tükenmişlik olarak öne çıkmıştır. Teknostres ile dijital tükenmişlik arasında karşılıklı ve yüksek düzeyde bir etkileşimin varlığı ve işe adanmışlığın siber aylaklık ve dijital tükenmişlik üzerinde belirleyici bir etkisi olduğu bulunmuştur. Ayrıca yaşın teknostres ve işe adanmışlık, eğitim düzeyinin teknostres, siber aylaklık ve işe adanmışlık ve medeni durumun dijital tükenmişlik üzerinde belirleyici etkisi tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Nowadays, information and communication technologies (ICT) have become indispensable tools in both daily and work life. However, the widespread and uncontrolled use of these technologies in both everyday life and work-related processes can lead to negative effects on employees such as technostress, digital burnout, and cyberloafing. Work engagement, on the other hand, stands out as a protective factor in preventing or reducing the impact of these negative outcomes. This study aims to examine the interactions between technostress, digital burnout, cyberloafing, and work engagement. Additionally, another objective of the study is to investigate the impact of demographic variables on these four main variables. For these purposes, scale questions detailed in the methodology section were administered to public employees who interact with technology within the work processes defined by the bureaucratic structure and who work in the relevant provincial directorates of the ministries of the Republic of Turkey located in Giresun province, and a dataset for the study was formed with 712 valid responses. In the data analysis, machine learning methods such as Minimum Redundancy Maximum Relevance (MRMR) feature selection, artificial neural networks (ANN), and partial dependence plots were used. The analyses were conducted using SPSS 23.0 and MATLAB statistical software. According to the research findings, digital burnout was identified as the variable with the highest impact on technostress, cyberloafing, and work engagement. A mutual and high-level interaction was found between technostress and digital burnout, and work engagement was found to have a determining effect on cyberloafing and digital burnout. Additionally, age has been found to have a significant effect on technostress and work engagement, educational level on technostress, cyberloafing, and work engagement, and marital status on digital burnout.
Benzer Tezler
- Dijitalizmin olumsuz yüzü dijital tehdit: Tekno stresin iş performansı üzerindeki etkisinde tükenmişliğin aracı rolü
The mediatory role of professional fraud in the effect of techno stress, the disease of the digital age, on work performance
ERHAN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeKütahya Dumlupınar Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ DURAN
- Türk bankacılık sektöründeki dijitalleşme sonucunda çalışanlarda ortaya çıkan tekno-stres ve tükenmişlik sendromu arasındaki ilişkinin incelenmesi
The effect of techno-stress, which occurs in employees as a result of digitalization in the Turkish banking sector, on burnout
ÖZLEM CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiNişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EYYÜP ENSARİ CİCERALİ
- Bilgi hizmetlerinde kullanıcı uyumlu dijital dönüşüm süreçleri, teknostres ve tasarım odaklı düşünme stratejileri
User compatible digital transformation processes, technostress and design thinking strategies in information services
KAAN ÇINAR
Doktora
Türkçe
2024
Bilgi ve Belge Yönetimiİstanbul ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FAHRİ FURAT
- Teknostres ve dijital bölünmenin iş ve yaşam dengesi üzerindeki etkisi: X ve Z kuşaklarına yönelik bir analiz
The impact of technostress and digital divide on work-life balance: An analysis for generations X and Z
BAŞAK DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriEge ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELMA DİDEM ÖZŞENLER
- Sağlık profesyonellerinin dijital okuryazarlık ve teknostres düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of health professionals' digital literacy and technostress levels
BÜŞRA AKÇA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKHAN ABA