Üniversite öğrencilerinin cinsiyet disforisine ve transseksüel bireylere yönelik görüşlerinin incelenmesi
Examining university students' views towards gender dysphoria and transgender individuals
- Tez No: 979286
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL HİRA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Cinsel ve toplumsal cinsiyet azınlıkları, Sosyal medya, Toplumsal cinsiyet, Sexual and gender minorities, Social media, Gender
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küreselleşmeyle birlikte dijital dünyanın toplumsal yapıları dönüştürmesi, norm ve rolleri esnetmiş, yeni sanal kamusal alanlar yaratmıştır. Bu alanlar, etkileşimleri yoğunlaştırırken bireylerin benlik ve kimlik inşasını da yeniden şekillendirmiştir. Bu alanlardaki dönüşüm, özellikle toplumsal cinsiyetin ikili kategoriler dışında, daha esnek ve müzakereye açık biçimlerde ele alınmasına olanak tanımış ve bu bağlamda cinsiyet disforisi ve trans kimlik deneyimlerinin dijital mecralarda daha görünür hâle gelmesini ve kamusal söylemde yer edinmesini mümkün kılmıştır. Özellikle bu kamusal alanlardan biri olan sosyal medya, yalnızca bir iletişim aracı değil; bireylerin kendilerini ifade ettikleri kimliklerini sundukları ve deneyimlerini paylaştıkları bir alan olarak bu dönüşümün görünürlük kazanmasında önemli bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin cinsiyet disforisi ve trans kimlik deneyimi içinde olan bireylere yönelik algılarını; sosyal medyada yer alan cinsiyet disforisi ve trans kimlik temsilleri üzerinden incelemekte olup bu temsillerin öğrencilerin algıları üzerindeki rolünü değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada karma yöntem kullanılmış olup nicel veriler için anket ve nitel veriler için yarı yapılandırılmış mülakat tekniği ile veriler toplanmıştır. Araştırma örneklemi Sakarya Üniversitesi'nde farklı fakültelerde eğitim gören öğrencilerden seçilmiştir. Araştırmanın nicel kısmında uygulanan ankete 350 üniversite öğrencisi katılmıştır. Bu öğrencilerle yapılan nicel veri toplama sürecinden elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 25.0 programı ile analiz edilmiştir. Nitel yöntem kapsamında ise 20 öğrenciyle derinlemesine mülakat yapılmış ve elde edilen veriler MAXQDA 2020 programı kullanılarak oluşturulan temalarla analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, sosyal medya platformlarındaki temsillerin genç yaş grubundaki üniversite öğrencilerinin cinsiyet kimliği algılarını etkileyebildiğini ve yanıltıcı olabileceğini göstermiştir. Gençlerin sosyal medyadaki kısa kesitler halinde sunulan bu yönüyle basitleştirilmiş cinsiyet disforisine ve trans geçiş hikâyelerine dair temsilleri sorgulamadan benimseyebildikleri ve karmaşık süreçleri göz ardı edebildikleri görülmüştür. Yaşın ilerlemesi ve medya okuryazarlığının gelişmesiyle birlikte bu etkinin azaldığı görülmüş olup bu bağlamda sosyal medya okuryazarlığı eğitimlerinin yaygınlaştırılması ve platformların güvenli içerik politikaları oluşturmasının önemi ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve çeşitli öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
With globalization, the transformation of digital structures has reshaped social norms and roles, creating new virtual public spheres. These spheres have intensified social interactions and redefined the processes of self and identity construction. This transformation has enabled gender to be discussed beyond binary categories in more flexible and negotiable terms. In this context, experiences of gender dysphoria and trans identities have become increasingly visible in digital platforms and have gained space within public discourse. Among these digital spheres, social media has played a particularly significant role—not only as a communication tool but also as a space where individuals express their identities and share personal experiences, thus contributing greatly to the visibility of this transformation. This study aims to examine university students' perceptions of individuals experiencing gender dysphoria and of transgender individuals, based on the representations encountered on social media platforms. The research adopts a mixed-method approach, collecting quantitative data through surveys and qualitative data through semi-structured interviews. The sample consists of students at various academic levels from Sakarya University. The survey was administered to 350 students, and the quantitative data were analyzed using IBM SPSS Statistics 25.0. In the qualitative part, in-depth interviews were conducted with 20 students, and the data were thematically analyzed using MAXQDA 2020. Findings indicate that social media representations can significantly influence the perceptions of young university students regarding gender identity and may sometimes present misleading or oversimplified portrayals. It was observed that some students adopt simplified transition narratives without critical reflection, overlooking the complexity of these experiences. However, this effect tends to decrease with age and improved media literacy. The study highlights the importance of promoting social media literacy education and implementing safe content policies on digital platforms. The findings are discussed within the framework of existing literature, and several recommendations are presented.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinin cinsiyet rolleri ile ilgili kalıp yargılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
SERÇİN BAYKAL
Doktora
Türkçe
1988
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YADİGAR KILIÇÇI
- Üniversite öğrencilerinin cinsiyet ve kültürel farklara dayalı atılganlıkları üzerinde bir atılganlık eğitimi denemesi
An Assertivenees training test for the assertivenees which depends on sexual and cultural differences of university students
MEHMET ENGİN DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. RAMAZAN ARI
- Üniversite öğrencilerinin cinsiyet rolleri ve ego (ben) durumları arasındaki ilişkisi
The Relationship of university student`s gender role`s and ego state`s
GÜLSEREN AŞILI
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER ÜRE
- Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algısı: Hacettepe Üniversitesi Mühendislik ve Edebiyat Fakültesi örneği
University Students? perception on gender: Hacettepe University sample of Faculty Engineering and Literature
ELİF AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
SosyolojiHacettepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLİN GÖRGÜN BARAN
- Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları ve romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançları
University students' gender role attitudes and irrational beliefs in romantic relationships
DUYGU ÇAVDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP NAZLI