Tuz stresi koşullarında yetiştirilen marul ve yaprak salatada (lactuca sativa) nanopartiküler demir oksit, çinko oksit, bakır oksit ve magnezyum oksit uygulamalarının agro-morfolojik ve fizyolojik etkilerinin belirlenmesi
Determination of agro-morphological and physiological effects of nanoparticle iron oxide, zinc oxide, copper oxide, and magnesium oxide applications on lettuce and leaf lettuce (lactuca sativa) grown under salt stress conditions
- Tez No: 979426
- Danışmanlar: PROF. DR. KÖKSAL DEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Marul, Lettuce
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sebze Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, marul ve yaprak salatada Demir Oksit (Fe₃O₄), Çinko Oksit (ZnO), Bakır Oksit (CuO) ve Magnezyum Oksit (MgO) nanopartikül uygulamalarının farklı tuz konsantrasyonlarında (50 ve 100 mM NaCl) agro-morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal parametreler üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Tuz stresi, bitki büyümesini ve verimliliğini azaltan önemli bir abiyotik stres faktörü olup, marul gibi glikofit bitkilerde ciddi verim kayıplarına yol açmaktadır. Nano gübreler, 0.1-100 nm boyutları sayesinde besin elementlerinin kök ve yaprak yüzeyinden bitkiye alımını kolaylaştırarak stres koşullarında dayanıklılığı artırabilmektedir. Çalışmada baş yüksekliği, yaprak sayısı, yaprak eni-boyu, bitki yaş ve kuru ağırlığı, kök ağırlıkları, klorofil A ve B, karotenoid, mineral element içerikleri (Cu, Fe, Mg, Zn, Na, K, Ca), antioksidan enzim aktiviteleri (CAT, APX), MDA, toplam şeker ve C vitamini gibi 27 parametre değerlendirilmiştir. Fe-NP, Zn-NP, Cu-NP ve Mg-NP uygulamaları ile bazı morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal parametrelerde anlamlı artışlar belirlenmiştir. Bulgular, nanopartikül uygulamalarının özellikle uygun doz ve uygulama şeklinde (toprak/yaprak) tuz stresinin olumsuz etkilerini azaltabildiğini ve bazı kombinasyonlarda verim ve kaliteyi artırabileceğini göstermiştir. Sonuçlar, nanopartiküler gübrelerin marul ve yaprak salta yetiştiriciliğinde sürdürülebilir ve etkili bir yöntem olabileceğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
In this thesis study, the effects of Iron Oxide (Fe₃O₄), Zinc Oxide (ZnO), Copper Oxide (CuO), and Magnesium Oxide (MgO) nanoparticle applications on agro-morphological, physiological, and biochemical parameters under different salt concentrations (50 and 100 mM NaCl) were investigated in lettuce and leaf lettuce. Salt stress is a major abiotic factor that reduces plant growth and productivity, causing significant yield losses in glycophytic plants such as lettuce. Nanofertilizers, with particle sizes ranging from 0.1 to 100 nm, can facilitate the uptake of nutrients through root and leaf surfaces, thereby enhancing tolerance under stress conditions. In the study, 27 parameters, including head height, number of leaves, leaf width and length, fresh and dry plant weight, root weights, chlorophyll A and B, carotenoids, mineral element contents (Cu, Fe, Mg, Zn, Na, K, Ca), antioxidant enzyme activities (CAT, APX), MDA, total sugar, and vitamin C were evaluated. Applications of Fe-NP, Zn-NP, Cu-NP, and Mg-NP resulted in significant increases in certain morphological, physiological, and biochemical parameters. The findings demonstrated that nanoparticle applications, especially at appropriate doses and application methods (soil/foliar), could mitigate the adverse effects of salt stress and, in some combinations, enhance yield and quality. The results suggest that nanoparticulate fertilizers could be a sustainable and effective method for lettuce and leaf lettuce cultivation.
Benzer Tezler
- Effects of salicylic acid applications on plant growth criteria and nutrient uptake of lettuce (Lactuca sativa) under some abiotic stress conditions
Bazı abiyotık stres koşullarında salisilik asit uygulamalarının marulda (Lactuca satıva) bitki gelişim kriterleri ve besin elementi alımına etkisi
SALAR MOHAMMAD AMEEN SALEM
Doktora
İngilizce
2021
ZiraatVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜSUN GÜLSER
- Tuz stresi etkisindeki arpa bitkilerinin gen anlatım profilleri
Gene expression profiles under salt stress in barley
CÜNEYT UÇARLI
Doktora
Türkçe
2016
Biyolojiİstanbul ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE FİLİZ GÜREL
- Tuz stresinin farklı gelişim dönemlerindeki buğday bitkilerinin amino asit profili üzerindeki etkilerinin belirlenmesi
The effect on the amino acid profile of salt stress in wheat plants wi̇th different developmental stages
HAZAL ŞAHİN
- Kavunda tuz stresi koşullarında silisyum uygulamalarının fide gelişimi ve bazı besin elementi içeriklerine etkileri
The effects of silicon application on plant growth and some plant nutrients content of melon in salt stress condition
YUSUF ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ZiraatSelçuk ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER TÜRKMEN
- Tuz stresi altında yetiştirilen fesleğen (Ocimum basilicum L.) fidelerine melatonin uygulamalarının fizyolojik parametrelere etkisi
Effect of melatonin treatments on physiological parameters of basil (Ocimum basilicum L.) seedlings growing under salt stress
BURAK BAHÇESULAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
BiyolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL DIRAZ YILDIRIM