Osmanlı klasik çağında atalar tarihine dönüş: Yahyazâde İbrahim'in Hilye-i Hâkânî'si
Return to the history of ancestors in the ottoman classical age: Hilye-i Hâkânî of Yahyazâde İbrahim
- Tez No: 979615
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL İSMAİL ÖKTEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Hilye-i Hâkânî, Yahyazâde İbrahim, Câm-ı Cem-Âyîn, II. Osman, Silsilename, Atalar tarihi, Hilye-i Hâkânî, Yahyazâde İbrahim, Câm-ı Cem-Âyîn, Osman II, Silsilename, Ancestors history
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Silsilenameler temeli çok eski asırlara dayanan jenealojik metinler olmakla birlikte, Arap ve İran şecere geleneğinin devamı niteliğinde vücut bulan Osmanlı silsilename ve şecereleri, formatları gereği Osmanlıların atalarının adı dışında hiçbir bilgi içermezler. Özellikle Oğuznâme'nin kayıp oluşu bu konuda literatürde önemli bir boşluk meydana getirmektedir. Osmanlıların atalarının biyografilerini kayıp bir Oğuznâme nüshasından süzüp özetlediğini ifade eden Hasan el-Bayâtî, Câm-ı Cem-Âyîn'i neşretmekle bu alanda önemli bir boşluğu telafi etmiş, böylece haklarında ortada hiçbir bilgi olmayan ataların kimler oldukları konusu bir parça aydınlanır hale gelmiştir. II. Osman'ın atalar tarihine merakını bilen Yahyazâde İbrahim, XVI. yüzyılda Câm-ı Cem-Âyîn'i Hilye-i Hâkânî adı altında yeniden inşa edip kendi zamanına kadar getirirken, bir taraftan geleneği güçlü bir biçimde ihya etmiş, diğer taraftan da II. Osman'ı geçmişle hâl-i hazırı bütünleştiren bir dünyanın içinde önemli bir sitüasyona yerleştirmeyi bilmiştir. Câm-ı Cem-Âyîn'in bir anlamda zeyli konumunda bulunan ve şimdiye dek enteresan bir şekilde geri planda kalan Hilye-i Hâkânî'nin neşrini ve bilimsel kritiğini konu alan bu tezin ilk ve öncelikli hedefi, eseri literatüre tanıtmaktır. Diğer taraftan II. Osman'ın bilinmeyen geçmiş algısı ve atalar tarihi merakını da irdeleyerek, kadim atalar tarihi ile klasik Osmanlı tarihi arasında bir köprü kurmayı ereklemektedir.
Özet (Çeviri)
Although the Silsilenames are genealogical texts originating in ancient times, the Ottoman Silsilenames and genealogies, which are the continuation of the Arab and Iranian genealogy tradition, do not contain any information other than the names of the ancestors of the Ottomans. The loss of ancient sources, especially the Oghuzname, may have created an important gap in the literature in the respect. Hasan al-Bayâtî, who stated that he summarized the biographies of the ancestors of the Ottomans from a lost Oghuzname copy, filled an important gap in this field by composing the Câm-ı Cem-Âyîn, thus, shedding light on the subject of ancestors on whom there is very little information. Yahyazâde İbrahim, who knew Osman II's interest in the history of the ancestors, reconstructed the Câm-ı Cem-Âyîn under the name of Hilye-i Hâkanî in the 16th century and brought the tradition to his own time. He also managed to confer Osman II an important position in a world that integrates the past with the present. The first and primary goal of this thesis, which consist of a critical edition of Hilye-i Hâkanî, which is in a sense an addendum to Câm-ı Cem-Âyîn and has interestingly remained in the background until now, is to introduce the work to the literature. Also, it aims to bridge the gap between the ancient ancestral history of Turcs and classical Ottoman history by examining Osman II's perception of the past and specifically of ancestral history, both being themes unexplored until now.
Benzer Tezler
- Ülkemizdeki çeşitli büyüklükteki yerleşim merkezlerinde uygulanabilecek kültür yapısı planlama modeli
The Planning model of the cultural building which applicable at different size of settlement center
MUSTAFA İNCESAKAL
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
