Ergenlerde sosyotelizm (phubbing) ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkide öfke ve yalnızlığın aracı rolü
The mediating role of anger and loneliness in the relationship between sociotelism (phubbing) and social media addiction in adolescents
- Tez No: 979626
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM ÖZOK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilişim Teknolojileri ve Bağımlılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilişim Teknolojileri ve Bağımlılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kişiler arası etkileşim sırasında bireylerden birinin dikkatini telefonuna yöneltmesi olarak tanımlanan sosyotelizm ergenlerde ortaya çıkan sorunlardan biridir. Araştırmada ergenler arasında sosyotelizm ve sosyal medya bağımlılığı riskini ortaya çıkarmak ve öfke ile yalnızlığın aracı rolü incelenmiştir. Ayrıca bu değişkenler ile cinsiyet, akıllı telefon, bilgisayar sahipliği, sosyal medyada günlük geçirilen süre ve en çok kullanılan sosyal medya uygulamasına göre farklılaşıp farklılaşmadığı da araştırılmıştır. Çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılı içerisinde Van ili merkez ilçelerindeki liselerde öğrenim gören 368'i kadın 242'si erkek toplam 610 ergen oluşturmuştur. Kurum izni, etik kurul izni ve katılımcı onamı alınarak Bilgi Formu, Ergenler için Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (ESMBÖ), Durumluk Öfke Ölçeği (DÖÖ), UCLA Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu (Ergenler için) ve Genel Phubbing'e Maruz Kalma Ölçeği Kısa Formu uygulanmıştır. Ölçekler internet ortamında ve yüz yüze etik kurul izniyle uygulanmış ve elde edilen veriler IBM SPSS 26 programı ile Hayes iş birliği içerisinde geliştirilen Process Macro uygulaması aracılığıyla analiz edilmiştir. Aracı etkisini test etmek için bootstrapping yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre sosyotelizm ile sosyal medya bağımlılığı arasında Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu sonucunda orta düzeyde ve pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Elde edilen bulgular sonucunda sosyotelizm ile sosyal medya bağımlılığı arasında pozitif ve orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Hayes Macro sonucuna göre ise sosyotelizm ile sosyal medya bağımlılığı arasında ilişkiyi öfke ve yalnızlığın kısmi aracı olarak etkilediği ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular ışığında alanyazın eşliğinde tartışma, sonuç ve öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Sociotelism, which is defined as directing the attention of one of the individuals to his/her mobile phone during interpersonal interaction, is one of the problems emerging in adolescents. In the study, the risk of sociotelism and social media addiction among adolescents and the mediating role of anger and loneliness were examined. In addition, it was also investigated whether these variables differed according to gender, smartphone, computer ownership, daily time spent on social media and the most used social media application. The study group consisted of 610 adolescents, 368 female and 242 male, studying in high schools in the central districts of Van province during the 2024-2025 academic year. Information Form, Social Media Addiction Scale for Adolescents (SAMAS), State Anger Scale (SAS), UCLA Loneliness Scale Short Form (for Adolescents) and General Phubbing Exposure Scale Short Form were applied after obtaining institutional permission, ethics committee permission and participant consent. The scales were administered online and face-to-face with the permission of the ethics committee and the data obtained were analysed using IBM SPSS 26 software and Process Macro application developed in cooperation with Hayes. Bootstrapping method was used to test the mediator effect. According to the findings of the study, a moderate and positive significant relationship was found between sociotelism and social media addiction as a result of Pearson Product Moment Correlation. As a result of the findings, a positive and moderate relationship was found between sociotelism and social media addiction. According to the Hayes Macro result, it was revealed that anger and loneliness affect the relationship between sociotelism and social media addiction as partial mediators. In the light of the findings obtained, discussion, conclusions and suggestions are presented in the light of the literature.
Benzer Tezler
- Ergenlerde öz-kontrol ve sosyotelizm arasındaki ilişki: Sosyal medya bağımlılığının aracı rolü
The relationship between self-control and phubbing in adolescents: The mediating role of social media addiction
DİLARA VUSLAT ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ŞİMŞİR GÖKALP
- Ergenlerde sosyotelizm (phubbing) davranışının yalnızlık ve depresyon düzeylerine etkisi
The effect of phubbing behavior on loneliness and depression levels in adolescents
BUKET ÇAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Sağlığıİnönü ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMMÜHAN AKTÜRK
- Okula bağlılık, internet bağımlılığı ve sosyotelizmin liseye yeni başlayan ergenlerde boylamsal değişimi
A longitudinal study of school engagement, internet addiction and phubbing in adolescents
İLKAY BEDİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TARIK TOTAN
- Ergenlerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve bilişsel kopma sendromu belirtilerinin internet kullanımı ve uyku kalitesi üzerine etkisi: Ebeveynlerin bilişsel kopma sendromu belirtileri, internet kullanımı ve sosyotelizm davranışının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
TUĞBA KAVRUK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU KARDAŞ
- Öz düzenleme becerisi ve problemli akıllı telefon kullanımında sosyotelizm (Phubbing)'in aracı rolü
The mediating role of sosoyotelizm(Phubbing) self regulation skills and problematic smartphone use
DERYA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH KOCA