Özel eğitim uygulama okulu mezunlarının sosyal ilişkileri, bağımsız yaşam ve iş deneyimlerine ilişkin kişisel değerlendirmeleri
Self evaluations of social relationships, independest living and job experiences of special education practice school graduates
- Tez No: 979811
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE DOLUNAY SARICA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Özel eğitim uygulama okulu mezunlarının sosyal ilişkileri, bağımsız yaşam ve iş deneyimlerine ilişkin kişisel değerlendirmelerinin incelenmesi, yetişkinliğe geçiş sürecinde daha kapsayıcı destek modellerinin geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Bilişsel yetersizliği olan bireylerin bu konularda nadiren bireysel görüşlerine başvurulan günümüzde, onların kendi bakış açılarını öğrenmek önemli gibi görünmektedir. Bu araştırmanın genel amacı, özel eğitim uygulama okulu mezunu ve bilişsel yetersizliği olan bireylerin sosyal ilişkileri, bağımsız yaşam becerileri ve iş deneyimlerine ilişkin kişisel değerlendirmelerini incelemektir. Araştırmada temel nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İzmir ilinde özel eğitim uygulama okulundan mezun olan, kendisini sözel olarak ifade edebilen, geçmişte ya da araştırmanın yürütüldüğü dönemde çalışmakta olan 10 bilişsel yetersizliği olan yetişkin birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları, katılımcılarla yürütülen yarı-yapılandırılmış görüşme formları, araştırmacı günlüğü ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. Görüşme dökümleri ve araştırmacı günlüğü verileri tümevarımsal analiz tekniğiyle analiz edilmiştir. Analiz öncesi belirlenen üç tema: (1) sosyal ilişkiler, (2) bağımsız yaşam, (3) iş deneyimi şeklindedir. Katılımcılardan elde edilen bulgulardan 1.temadan 4 alt tema, 2.temadan 6 alt tema ve 3.temadan 5 alt tema elde edilmiştir. Bulgular, birtakım sınırlılıklar olmakla birlikte katılımcıların bağımsız olarak sosyal ilişki kurabildikleri, bağımsız yaşam becerilerini yerine getirerek toplumsal hayata katılım sağlayabildiklerini ve iş gücüne katılımda belirli başarılar yakalayabildiklerini göstermektedir. Bununla birlikte, çalışılan işlerin niteliğinin nispeten düşük olduğu görülmüştür. Araştırmanın önemli bir diğer bulgusu ise katılımcıların işgücüne katılımlarında annelerin kritik rol oynamış olmasıdır. Araştırmanın bulgularından yola çıkılarak getirilen öneriler arasında şunlar yer almaktadır: babaların destekliyici roller üstlenmeleri için girişimlerde bulunulması, kadın bilişsel yetersizliği olan bireylerin sosyal katılım yoluyla yaşam kalitesini artırıcı çalışmalar yapılması, destekli istihdam ofisi iş gücüne katılım modelinin ülke genelinde yaygınlaştırılması ve iş koçlarının sayısının artırılması, bilişsel yetersizliği olan yetişkin bireylerin iş güvenliğini tehdit edici durumların azalması için denetim sistemlerini araştıran ve denetim sistemlerini geliştirmeye yönelik çalışmaların yapılması yer almıştır.
Özet (Çeviri)
Examining the personal evaluations of special education practice school graduates regarding their social relationships, independent living, and work experiences is important for developing more inclusive support models during the transition to adulthood. Given that individuals with cognitive disabilities are seldom asked for their personal views on these issues, understanding their perspectives is of significant importance. The general aim of this study is to examine the personal evaluations of individuals with cognitive disabilities, who have graduated from special education practice schools, regarding their social relationships, independent living skills, and work experiences. The basic qualitative research design was used in the study and data were gathered from ten verbally expressive adults with cognitive disabilities-graduates of a practice school in İzmir Province who were currently employed or had worked previously-through semi-structured interviews, a researcher diary and a demographic information form. The data collection tools used in the study included semi-structured interview forms conducted with participants, a researcher's journal, and a demographic information form. The interview transcripts and data from the researcher's journal were analyzed using inductive analysis. Three themes were identified prior to the analysis: (1) social relationships, (2) independent living, and (3) work experience. Based on the findings obtained from the participants, 4 sub-themes emerged from the first theme, 6 sub-themes from the second, and 5 sub-themes from the third. Despite certain limitations, the findings indicate that the participants are able to establish social relationships independently, participate in social life by performing independent living skills, and achieve a certain level of success in workforce participation. However, it was observed that the nature of the jobs held was relatively low-skilled. Another significant finding of the study is that mothers played a critical role in the participants' involvement in the workforce. Recommendations based on the findings of the study include: initiatives to ensure that fathers assume supportive roles; studies to improve the quality of life of women with cognitive disabilities through social participation; expansion of the supported employment office workforce participation model throughout the country and an increase in the number of job coaches; and conducting further research to strengthen supervision systems that mitigate threats to job security for adults with cognitive disabilities.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Türkiye'de mesleki ve teknik eğitimin sorunları: Çocuk gelişimi bölümünde fenomenolojik bir araştırma
Problems of vocational and technical education in Turkey: A phenomenological study in the department of child development
BÜŞRA BARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAkdeniz ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METE KAAN NAMAL
DOÇ. DR. BÜLENT ARPAT
- Anayasa ve yasalarda eğitime ilişkin devletin görevleri ve bu görevlerin gerçekleşme düzeyi
Başlık çevirisi yok
CEVDET DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BURHANETTİN DÖNMEZ
- Yaygın turizm eğitiminde nitel dış verimlilik Antalya TUREM ve HEM'nin turizm eğitimi programlarının mezunlarını izleme araştırması
Başlık çevirisi yok
MEZİYET TÜRKER(ATILGAN)
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP AYHAN