Göçmen çocuklar için koruyucu ailelik: Ebeveynlerin kültürler arası karşılaşmalarına nitel bir yaklaşım
Foster care for migrant children: A qualitative approach to parents' intercultural encounters
- Tez No: 979912
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞEGÜL ŞÜKRAN ÖZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Göç Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET 2011 sonrası Suriye iç savaşıyla birlikte artan kitlesel göç hareketleri, Türkiye'nin çocuk koruma sisteminde yeni bir bakım alanı ortaya çıkarmıştır. Farklı kültürel kökenlerden gelen çocukların Türk koruyucu ailelerle aynı hane içinde yaşamaya başlaması, yalnızca bir bakım ilişkisi değil, aynı zamanda kültürlerarası etkileşim, kimlik aktarımı ve aidiyet inşası süreçlerini de beraberinde getirmektedir. Bu araştırma, göçmen kökenli çocuklara koruyucu ailelik yapan ebeveynlerin deneyimlerini kültürlerarası bakım bağlamında anlamayı ve bu sürecin aileler tarafından nasıl anlamlandırıldığını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel bir yaklaşımla ve fenomenolojik desen temelinde yürütülmüştür. Katılımcı grubunu, farklı yaş ve sosyo-demografik özelliklere sahip altı koruyucu ebeveyn oluşturmuştur. Görüşmeler çevrim içi ortamda gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiş ve bulgular beş ana tema altında toplanmıştır. Bu temalar, koruyucu ailelerin kültürel alıcılık tutumlarını, süreçte yaşanan kaygı ve belirsizlikleri, göçmenliğe dair gelişen empatik farkındalığı, sosyal çevre ve kurumsal destek dinamiklerini, ayrıca deneyimin dönüştürücü yönlerini kapsamaktadır. Araştırma bulguları, koruyucu ailelerin kültürel alıcılık düzeylerinde belirgin farklılıklar bulunduğunu; bazı ailelerin çocukların köken kültürlerini tanıma ve yaşatma konusunda kapsayıcı tutumlar sergilerken, bazılarının bu farklılıkları görmezden geldiğini göstermektedir. Bulgular ayrıca, çocukların göçmen olmalarının beraberinde getirdiği kimlik, vatandaşlık ve aidiyet konularındaki belirsizliklerin, ailelerin duygusal yükünü artırarak bakım sürecinin istikrarını zorlaştırdığını ortaya koymaktadır. Bürokratik işlemler ve kimliklendirme süreçlerindeki karmaşıklıklar, ailelerin psikososyal dayanıklılığını zorlamakta; sosyal çevreden gelen destek ve onay, ailelerin motivasyonunu güçlendirirken, ayrımcı tutumlar, önyargılar ve kurumsal süreçlerdeki yetersizlikler bu süreci güçleştiren etkenler arasında yer almaktadır. Bununla birlikte, koruyucu aileliğin birçok katılımcı açısından dönüştürücü bir deneyim olduğu; ailelerin süreç boyunca göçmenlik, eşitsizlik ve adalet kavramlarına dair empatik bir farkındalık geliştirdiği görülmüştür. Sonuç olarak, göçmen çocuklara koruyucu ailelik deneyimleri, bireysel bakım sorumluluğunun ötesinde; kültürel, kurumsal ve toplumsal etkenlerle şekillenen çok katmanlı bir yapıyı temsil etmektedir. Araştırma, çocuk hakları normlarının Türkiye'deki uygulama alanında kültürel süreklilik ve kimlik koruma boyutlarının tartışmaya açılması gerektiğine işaret etmekte; sosyal hizmet politikaları ve eğitim programlarında kültürel alıcılık ve çokkültürlü sosyal hizmet yaklaşımının güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. ANAHTAR KELİMELER Zorunlu Göç, Korunma İhtiyacı Olan Çocuk, Koruyucu Aile, Kültür, Kimlik
Özet (Çeviri)
Yusuf Ugur ÇİÇEKÇİOĞLU Department of Migration Studies, Master's Thesis, 2025 Advisor: Prof. Dr. Ayşegül Şükran Öz ABSTRACT Following the Syrian civil war that began in 2011, large-scale migration movements have created a new are focus on within Turkey's child protection system. The cohabitation of children from diverse cultural backgrounds with Turkish foster families has transformed caregiving into a multifaceted process involving intercultural interaction, identity transmission, and the reconstruction of belonging. This study aims to explore the experiences of foster parents who provide care for children with migrant backgrounds, seeking to understand how these experiences are perceived and interpreted within the context of intercultural caregiving. The research was conducted through a qualitative approach grounded in a phenomenological design. The participant group consisted of six foster families representing diverse ages and socio-demographic backgrounds. Data were collected through in-depth online interviews, analyzed thematically, and organized under five main themes. These themes encompass families' cultural receptivity, parental anxieties and uncertainties, empathic awareness related to migration, the role of institutional and social support, and the transformative meaning of the fostering experience. The findings reveal considerable variation in the participants' levels of cultural receptivity: while some families adopt inclusive attitudes that respect and sustain the child's cultural background, others tend to overlook or minimize such differences. The study also demonstrates that uncertainties surrounding identity, citizenship, and belonging arising from the children's migrant status increase the emotional burden on families and challenge the stability of the caregiving process. Bureaucratic procedures and complexities in identification processes test the families' psychosocial resilience, while social approval and support strengthen their motivation. In contrast, discriminatory attitudes, prejudice, and inadequacies within institutional processes complicate the overall experience. Despite these challenges, the fostering process is described by many participants as a transformative journey through which they develop deeper empathetic awareness regarding migration, inequality, and social justice. In conclusion, fostering migrant children represents a multilayered experience shaped by cultural, institutional, and social dynamics that extend beyond individual caregiving responsibilities. The study suggests that the dimensions of cultural continuity and identity preservation within the implementation of child rights norms in Turkey require further discussion. It emphasizes the need to strengthen cultural receptivity and multicultural social work perspectives within social policy and professional training frameworks. KEYWORDS Foster Care, Migrant Children, Cultural Adaptation, Child Rights, Social Work
Benzer Tezler
- Koruyucu aile olmayı seçmiş ebeveynlerin manevi destek ihtiyacı
The need for spiritual support of parents who choose to become a foster family
MERVE ZEYBEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Dinİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÜŞAN GÖCEN
- Üçüncü basamak çocuk hastanesi enfeksiyon kliniğine yatırılan mülteci çocuk hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of refugee child patients admitted to the infection clinic of a tertiary children's hospital
BİLGEN İSTEK AYDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE KAMAN
- Factors and mechanisms of resilience among Turkish migrant women in the UK
İngiltere?de yaşayan Türk göçmen kadınların psikolojik sağlamlığı ile ilgili etmenler ve mekanizmalar
SAKİNE GÜLFEM ÇAKIR
Doktora
İngilizce
2009
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. OYA YERİN GÜNERİ
- Türkiye'de çocuk işçiliği: İstanbul saya işçileri örneği
Child labor in Turkey: Case of İstanbul shoemaker workers
YONCA ELMA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriOrdu ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEBİHA KABLAY
- Göçe maruz kalmış çocuk ve ergenlerde psikiyatrik komorbidite ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
SİBEL HELİN TOKMAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEZAN BİLDİK
PROF. DR. ZEKİ YÜNCÜ