Intolerance of uncertainty and time management skills of individuals with attention deficit hyperactivity disorder symptoms
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu semptomu olan bireylerde belirsizliğe tahammülsüzlük ve zaman yönetimi becerileri
- Tez No: 980026
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE DİLŞAD YAKUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Zaman Yönetimi, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Intolerance of Uncertainty, Time Management
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İbn Haldun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocuklukta ortaya çıkan ve yetişkinlikte de devam eden hiperaktivite, dikkatsizlik ve dürtüsellik ile karakterize bir durumdur. Belirsizliğe tahammülsüzlük, belirsiz durumlarla başa çıkmada zorluk çekmeyi ifade ederken; zaman yönetimi, bireylerin planlama yapma ve zamanlarını etkili bir şekilde kullanma becerisi olarak tanımlanmaktadır. DEHB'li yetişkinler günlük yaşamda birçok sorunla mücadele eder. DEHB'li bireyler sıklıkla zaman yönetiminde sorun yaşarlar ve belirsizliğe tahammülsüzlüğü deneyimleyebilirler. Ancak bu alandaki güncel araştırmalar sınırlıdır; bu nedenle, bu çalışma DEHB semptomları olan 18-45 yaş arası yetişkinlerde belirsizliğe tahammülsüzlük ve zaman yönetimi becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel bir çalışmadır.Katılımcılardan veri toplamak için genel tarama modeli kullanılmıştır. Tüm anketler katılımcılara çevrimiçi olarak iletilmiştir. Ankette“Kişisel Bilgi Formu”,“Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS; Doğan et al., 2009)”,“Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (IUS-12; Sarıçam et al., 2014)”ve“Zaman Yönetimi Ölçeği (TMQ; Alay & Koçak, 2002)”kullanılmıştır. Online anket kullanılarak 738 katılımcıya ulaşılmıştır. Katılımcılardan 433'ü araştırmaya dahil edilme kriterlerini sağlamıştır. Katılımcıların 385'i kadınlardan, 48'i erkeklerden oluşmaktadır ve katılımcıların %50.1'i DEHB tanısına sahipken %49.9'u tanısı olmayan ancak DEHB belirtisi gösteren bireylerden oluşmaktadır. Data analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular katılımcıların zaman yönetimi ve belirsizliğe tahammülsüzlük puanlarının ortalamanın üstünde olduğunu göstermektedir. Belirsizliğe tahammülsüzlük ve zaman yönetimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ayrıca dikkatsizlik ve hiperaktivite/ dürtüsellik alt boyutlarının zaman yönetimini ve belirsizliğe tahammülsüzlüğü nasıl yordadığı incelenmiş ve dikkatsizlik alt ölçeğinin zaman yönetimini negatif yönde yordadığı bulunmuştur. Hiperaktivite/ dürtüsellik boyutunun ise zaman yönetimini pozitif yönde yordamıştır. Her iki alt ölçek (dikkatsizlik ve hiperaktivite/ dürtüsellik) belirsizliğe tahammülsüzlüğü pozitif yönde yordamıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda bulgular literatürdeki bilgilerle tartışılmış ve gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is characterized by hyperactivity, inattention, and impulsivity, emerging in childhood and persisting into adulthood. Intolerance of uncertainty refers to difficulties in coping with uncertain situations, whereas time management is defined as the ability of individuals to plan and use their time effectively. Adults who have ADHD struggle with several problems in daily life. Individuals with ADHD often have problems in time management, and they can also experience intolerance of uncertainty. However, current research in this area is limited; thus, this study aims to fill this gap by examining intolerance of uncertainty and time management skills in adults aged 18-45 with ADHD symptoms. The research was a quantitative study. Data was collected from respondents using survey research method. All surveys were delivered to participants online.“Personal Information Form”,“The Turkish Version of the Attention Deficit and Hyperactivity Self-Report Scale (ASRS)”, adapted by Doğan et al. (2009),“The Turkish Version of Short Version of Intolerance of Uncertainty Scale (IUS-12)”adapted by Sarıçam et al. (2014), and“Time Management Scale (TMQ)”adapted by Alay & Koçak. (2002) were used in the survey. 738 participants were reached using the online survey. 433 of the participants met the inclusion criteria for the study. 385 of the participants were female, 48 were male, and 50.1% of the participants had an ADHD diagnosis, and 49.9% did not have ADHD diagnosis but had ADHD symptoms. Descriptive statistics, Pearson correlation, and multiple linear regression analyses were used in data analysis. The findings show that the participants' time management and intolerance of uncertainty scores were above average. There is no statistically significant relationship between intolerance of uncertainty and time management. In addition, the predictive roles of the inattention and hyperactivity/impulsivity subscales on time management and intolerance of uncertainty were examined. The results showed that the inattention subscale negatively predicted time management. The hyperactivity/impulsivity dimension positively predicted time management. All subscales (inattention and hyperactivity/ impulsivity) positively predicted intolerance of uncertainty. In line with the results obtained, the findings were discussed with information in the literature, and suggestions were made for future research.
Benzer Tezler
- Z kuşağı bireylerinin belirsizliğe tahammülsüzlük algılarının kariyer geleceklerine etkisi
The effect of generation Z individuals' perceptions of intolerance to uncertainty on their career futures
BÜŞRA KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeBurdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ÇİÇEK
- Portföy yönetiminde dinamik varlık yönetim stratejileri
Dynamic asset allocation strategies in portfolio management
MUSTAFA DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
BankacılıkMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM KOÇ
- A hierarchical framework for preventing robot manipulation failures
Robot etkileşimlerinde hataları önlemek için çok-katmanlı güvenli yürütme mimarisi
ABDULLAH CİHAN AK
Doktora
İngilizce
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SANEM SARIEL UZER
DOÇ. DR. EREN ERDAL AKSOY
- Fen öğretmen adaylarının belirsizliğe tahammülsüzlükleri, nükleer santraller ile ilgili risk ve fayda belirsizlik algıları ve nükleer santrallerden elektrik üretimi konusunda öğretim öz yeterlilikleri
Preservice science teachers' intolerance to the uncertainty, perceptions of uncertainties regarding risks and benefits of nuclear plants and teaching efficacies regarding electricity generation from nuclear plants
ÜMMÜ TUBA GÜRSAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KILINÇ
- Covid-19 salgını'nda görev alan sağlık çalışanlarında travma sonrası stres belirtileri, depresif belirtiler ve tükenmişlik belirtilerinin yordayıcısı olarak belirsizliğe tahammülsüzlük, algılanan tehdit boyutu ve duygusal emek değişkenlerinin rolünün incelenmesi
Examining the role of intolerance of uncertainty, perceived threat dimension and emotional labor variables as predictors of post-traumatic stress symptoms, depressive symptoms and burnout symptoms in healthcare workers working in the Covid-19 outbreak
MERYEM ABA