Doğu Türkçesi ile yazılmış Yusuf Kıssası (Gramer-metin-dizin)
Qissa-i Yusuf written in eastern Turkish (Grammar-text-index)
- Tez No: 980070
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FERYAL KORKMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk edebiyatında Hz. Yusuf'u konu edinen pek çok eser kaleme alınmıştır. Bunlardan biri de 18. yüzyıl Türkistan coğrafyasının önemli şairlerinden biri olan Nurmuhammed Andelîb'in Yusuf Kıssası'dır. Bu çalışmada, Andelîb'in Hz. Yusuf'u konu ettiği kıssasının Berlin Devlet Kütüphanesi (Staatsbibliothek zu Berlin) Hartmann 1 kataloğunda Ms. or. quart. 1284 numarasıyla ve Qisas al-anbiya' ismiyle kayıtlı olan nüshası incelenmiştir. Çalışmaya konu olan eser manzum-mensur karışık olarak Doğu Türkçesi ile kaleme alınmıştır; manzum kısımlarda Batı Türkçesi özellikleri de göstermektedir. Çalışma; Yusuf kıssaları ve Andelîb'in Yusuf kıssası, dil incelemesi, metin, Türkiye Türkçesi aktarımı ve dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Birinci bölümde Yusuf kıssaları hakkında genel mahiyette bilgi verilip Andelîb'in Yusuf kıssası tanıtılmıştır. İkinci bölümde, çalışmaya konu olan nüshanın imlâ, ses ve şekil bilgisi özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, metnin transkripsiyonu ve Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmıştır. Dördüncü bölümde, metinde geçen kelimelerin metindeki bağlamlarına göre gramatikal dizini hazırlanmıştır. Ayrıca özel isimler ve dua-ibareler için ayrı dizinler oluşturulmuştur. Çalışmanın sonunda ilgili nüshanın tıpkıbasımı verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Many works in Turkish literature have been composed about the Prophet Yusuf. One of these is Qissa-i Yusuf (The Story of Yusuf) by Nurmuhammed Andelîb, a prominent poet of 18th-century Turkistan. In this study, the manuscript copy of Andelîb's Qissa-i Yusuf, recorded in the Hartmann I catalog of the Berlin State Library (Staatsbibliothek zu Berlin) under the shelf number Ms. or. quart. 1284 and listed under the title Qisas al-anbiyaʾ, is examined. The text is written in a combination of prose and verse in Eastern Turkish (Late Chagatai Turkish), with the verse sections also reflecting features of Western Turkish (Oghuz Turkish, Turkmen). The study is organized into several sections: an introduction to the accounts of Yusuf and to Andelîb's version in particular; a linguistic analysis covering the orthography, phonology, and morphology of the manuscript; a transcription of the text with its Turkish translation; and a grammatical index of the vocabulary in context. In addition, separate indexes have been prepared for personal names, place names, and prayers- Arabic expressions. A facsimile of the manuscript is included at the end of the study.
Benzer Tezler
- Doğu Türkistan'da bulunmuş Çağatayca bir Yusûf u Züleyhâ (Yûsuf 'Aleyhi's-selâm birle Züleyhâ)
A Chagatai Turkish Joseph u Zuleykha found in Eastern Turkestan (Yûsuf 'Aleyhi's-selâm birle Zuleyhâ)
MEHMET SARIKÖSE
Doktora
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıPamukkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET VEFA NALBANT
- Doğu Türkçesi Kur'an Tefsiri (Duhân, Câsiye, Ahkaf, Muhammed, Fetih, Hucurât ve Kaf Sureleri)(İnceleme- Tenkitli Metin-Dizin-Tıpkıbasım)
Eastern Turkic commentary of Koran (Sorahs of ad-Dukhan, al-Jathiya, al-Ahqaf, Muhammad, al-Fath, al-Hujurat and Qaf)(Examination-The Text of Critique- Concordance-Facsimile)
SONER ATALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DilbilimMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLŞEN SEYHAN ALIŞIK
- Mazlûm, Yûsuf u Züleyhâ (İnceleme-tenkitli metin)
Mazlûm, Yûsuf u Züleyhâ (Analysis- edition critique)
MUNİSE KOÇ
Doktora
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN HORATA
- Kitâb-ı Gazât der Mülk-i Çin (Giriş-inceleme-metin-dizin)
Kitâb-i Gazât der Mülk-i Çin (Introduction-review-text-index)
NACİYE KARAHAN KÖK
Doktora
Türkçe
2017
DilbilimFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÇİMEN ÖZÇAM
- Karışık dilli eserlerin söz varlığı
Vocabulary of mixed language works
YAHYA KEMAL BEYİTOĞLU
Doktora
Türkçe
2021
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DEMİREL DÖNMEZ