Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu dikkat eksikliği baskın görünüm tanılı ergenlerde işitsel işlemleme ve yürütücü işlevlerin değerlendirilmesi
Assessment of auditory processing and executive functions in adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder predominantly inattentive presentation
- Tez No: 980078
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ÜMMÜGÜLSÜM GÜNDOĞDU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: DEHB, yürütücü işlevler, işitsel seçici dikkat, reaksiyon zamanı, işitsel işlemleme, ADHD, executive functions, auditory selective attention, reaction time, auditory processing
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamız, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu-Dikkat Eksikliği Baskın Görünüm (DEHB-DEG) tanılı 12-18 yaş aralığındaki ergenlerde yürütücü işlevler, reaksiyon zamanı, işitsel seçici dikkat ve işitsel işlemleme performanslarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'nde DSM-V tanı kriterleri, SNAP-IV ölçeği ve klinik muayenenin bütüncül değerlendirmesi sonucunda DEHB-DEG tanısı alan 12-18 yaş aralığındaki 40 ergen, aynı yaş aralığındaki 35 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır. Katılımcılar, DSM-V' e dayalı yarı yapılandırılmış görüşme ile psikopatolojiler açısından değerlendirilmiştir. Ergenlere İşitsel Seçici Dikkat Testi (ASAT) uygulanmıştır. Ebeveynlerden Conner's Aile Değerlendirme Ölçeği Revize Edilmiş Uzun Versiyonu (CPRS-R:L), Barkley Yürütücü İşlevleri Değerlendirme Ölçeği Uzun Formu (BDEFS-CA), SNAP-IV DEHB Belirti Değerlendirme Ölçeğini doldurmaları istenmiştir. Bulgular: DEHB-DEG tanılı ergenlerin dikkat eksikliği ve yürütücü işlevlere ilişkin alt ölçek puanlarının kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. ASAT performansı değerlendirildiğinde, hem monaural hem de dikotik dinleme koşullarında DEHB grubunda sağlıklı ergenlere kıyasla doğruluk yüzdelerinin anlamlı derecede daha düşük, reaksiyon zamanlarının ise anlamlı derecede daha uzun olduğu saptanmıştır. CADÖ alt ölçeklerinden hiperaktivite, bilişsel problem/dikkatsizlik, global indeks ve huzursuzluk/dürtüsellik puanları ile dikotik ve monaural dinleme doğruluk yüzdeleri arasında negatif, reaksiyon süreleri arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. BDEFS-CA ölçeğinin alt boyutlarından organizasyon ve problem çözme, dürtü kontrolü, öz motivasyon ve DEHB indeks skoru; hem dikotik hem de monaural dinleme performansı ile anlamlı korelasyonlar göstermiştir. Lineer regresyon analizinde ise, ASAT performansı üzerinde anlamlı etkiye sahip olan tek alt ölçeğin SNAP-IV dikkat eksikliği alt ölçeği olduğu saptanmıştır. Sonuçlar: Çalışmamız, DEHB tanılı ergenlerin işitsel seçici dikkat ve işitsel işlemleme performanslarının sağlıklı kontrollere kıyasla belirgin şekilde bozulduğunu göstermiştir. Her iki dinleme koşulunda da dikkat eksikliği semptomlarının yoğunluğu arttıkça doğruluk yüzdelerinin düştüğü ve reaksiyon zamanının uzadığı saptanmıştır. Bu durum DEHB tanılı ergenlerin, dikkat dağıtıcı uyaranlara karşı duyarlılığın arttığını ve işitsel uyaranları etkili bir şekilde ayırt etme becerisinin zayıfladığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aims to evaluate executive functions, reaction time, auditory selective attention and auditory processing performance in adolescents aged 12–18 years diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder-Predominantly Inattentive Presentation (ADHD-I). Materials and Methods: DSM-5 diagnostic criteria, SNAP-IV scale, and comprehensive clinical evaluation were used to diagnose 40 adolescents aged 12–18 years with ADHD-I. These adolescents were compared with a control group of 35 healthy peers within the same age range. Participants were assessed for psychopathologies using a semi-structured interview based on DSM-5. Adolescents administered the Auditory Selective Attention Test (ASAT). Parents were asked to complete the Conner's Parent Rating Scale-Revised: Long Form (CPRS-R:L), Barkley Deficits in Executive Functioning Scale-Children and Adolescents (BDEFS-CA), and SNAP-IV ADHD Symptom Rating Scale. Results: Adolescents with ADHD-I exhibited higher scores on subscales related to inattention and executive functions compared to the control group. In the ASAT performance, adolescents with ADHD-I demonstrated significantly lower accuracy percentages and longer reaction times in both monaural and dichotic listening conditions. Negative correlations were found between subscales of CPRS-R:L, such as hyperactivity, cognitive problems/inattention, global index, and restlessness/impulsivity, and accuracy percentages in monaural and dichotic listening. Positive correlations were identified with reaction times. Subscales of BDEFS-CA, including organization and problem-solving, impulse control, self-motivation, and ADHD index scores, showed significant correlations with both monaural and dichotic listening performance. Linear regression analysis revealed that the only subscale with a significant effect on ASAT performance was the SNAP-IV inattention subscale. Conclusion: Our study demonstrated that adolescents with ADHD-I exhibit significant impairments in auditory selective attention and auditory processing performance compared to healthy controls. In both listening conditions, greater inattention symptom severity was associated with reduced accuracy percentages and prolonged reaction times. These findings suggest that adolescents with ADHD-I have increased sensitivity to distracting stimuli and diminished ability to effectively differentiate auditory stimuli.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna eşlik eden yavaş bilişsel tempo kliniği olan çocuklarda duygu düzenleme güçlüklerinin araştırılması
Examining children with sluggish cognitive tempoaccompanying attention deficit hyperactivity disorderin terms of emotion regulation difficulties
MERİÇ MERİÇLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİHA BAYKAL
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı alan çocuk ve ergenlerde cinsiyetlere göre semptom farklılıkları
The gender-related differences of symptoms in children and adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
MELTEM SEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALPER EVRENSEL
- Özgül öğrenme bozukluğu komorbiditesi olan dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde problematik internet kullanımı ve internet kullanım tipleri
Problematic internet use and internet usage types in attention-deficit hyperactivity disorder diagnosed children and adolescents with specific learning disorder
ŞÜKRÜCAN KOCABAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ADAK
- Otizm spektrum bozukluğunda internet kullanımının eşlik eden psikiyatrik bozukluklar ile ilişkisi
The relationship between the psychiatric disorders accommodating the internet use in otosmisectular disorder
AJDAN HAJDINI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT COŞKUN
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun farklı görünümlerinde psikiyatrik eş tanıların araştırılması
Psychiatric comorbidity in different presentations of attention deficit hyperactivity disorder
GÖKÇEN GÜVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT COŞKUN