Mimari tasarım stüdyolarında özgünlük parametresine bağlı kuramsal araştırmalar: Bileşenler ve gerilimler
Theoretical research on originality in architectural design studios: Components and tensions
- Tez No: 980161
- Danışmanlar: PROF. BERNA ÜSTÜN, DOÇ. FATMA KOLSAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Mimarlık eğitimi, Architectural education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde hızla değişen toplumsal, kültürel ve teknolojik dinamiklerin etkisiyle dönüşen mimarlık eğitimi ortamında, özgünlük kavramı hem bireysel yaratıcılığı hem de metodolojik ve pedagojik çerçeveleri içeren çok katmanlı bir olgu olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda tez çalışması, mimari tasarım stüdyolarında özgünlüğün çözümlenmesi, üretim süreçlerindeki etkisi ve sürekliliği için nasıl bir yol izlenebileceği sorusundan yola çıkarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada mimari tasarım stüdyolarında özgünlüğü etkileyen bileşenlerin ve bu bileşenler arasında ortaya çıkan gerilim alanlarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırma kapsamında, bibliyometrik analiz yoluyla seçilen 240 makale üzerinden yürütülen nitel veri çözümlemeleriyle, temsil, ortam, değerlendirme, aktörler, tasarım süreci ve yöntem olmak üzere altı temel bileşen tanımlanmıştır. Bu bileşenler, özgünlüğü etkileyen belirli gerilim noktaları üzerinden analiz edilmiştir. MaxQDA ile yürütülen gömülü teori süreci sonucunda, bileşenler ve gerilimlerden doğan kuramsal teoriler önerilmiştir. Sonuç olarak bu öneriler; özgünlüğün çok katmanlı, esnek ve bağlama duyarlı doğasını destekleyen, bileşenler arası ilişkileri eş zamanlı biçimde ele alan uyarlanabilir ve özgünlük temelli bir stüdyo çerçevesi sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study explores how the concept of originality is defined within architectural design studios, how it manifests throughout the design process, and whether a roadmap can be proposed to support original production in studio-based education. In the rapidly evolving context of architectural education shaped by cultural, social, and technological dynamics, originality emerges as a complex and multifaceted phenomenon that encompasses both individual creativity and structural-pedagogical frameworks. Accordingly, the research aims to identify the key components that influence originality in architectural design studios, as well as the tension points that arise between these components. Through a bibliometric analysis of 240 selected academic articles, six core components were identified: representation, environment, assessment, actors, design process and method. Each of these components was examined through specific tensions that challenge originality in contemporary studio practices. Using grounded theory and qualitative data analysis via MaxQDA, five hybrid studio theories were developed, each corresponding to one of these components. In conclusion, these recommendations propose an adaptive and originality-oriented studio framework that supports the multilayered, flexible, and context-sensitive nature of originality, while simultaneously addressing the interrelations between components.
Benzer Tezler
- Mimari tasarım eğitiminde workshop stüdyo paralelliği üzerine
Onthe Workshop-studio coherense in the architectural design education
AYŞEN CİRAVOĞLU
- Mimari tasarım stüdyo eğitiminde iletişim
Communication art architectural design studio education
LEVENT ARIDAĞ
Doktora
Türkçe
2005
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN ULUSU URAZ
- Mimari tasarım stüdyolarında sayısal egzersizler
Digital exercises in architectural design studio
TUĞRUL YAZAR
- Mimari tasarım stüdyolarında renk tercihlerinin algısal ve bilişsel performansa etkilerinin araştırılması
Investigating the effects of color references on perceptual and cognitive performance in architectural design studios
ESRA TOKUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERHAT ANIKTAR
- İç mimari tasarım stüdyolarında öğrencilerin renk tercihleri: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi örneği
Students' color preferences in interior design studios: The case of Kütahya Dumlupınar University
KADİR BİNGÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İç Mimari ve DekorasyonKocaeli Üniversitesiİç Mimarlık Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. DİDEM ERTEN BİLGİÇ