Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerde intihar olasılığı ile şema ve üstbiliş ilişkisi
The relationship between schema and metacognition and the possibility of suicide in individuals with borderline personality disorder
- Tez No: 980611
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKER GÜNEYSU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Borderline Kişilik Bozukluğu, İntihar Olasılığı, Şema, Üstbiliş, Borderline Personality Disorder, Suicide Probability, Schema, Metacognition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB), bireylerin duygusal düzenleme, dürtü kontrolü, kişilerarası ilişkiler ve kendilik algısı gibi temel işlevlerini etkileyen, kronik seyirli ve toplum sağlığı açısından önem arz eden bir psikiyatrik bozukluktur. Dünya genelinde psikiyatri kliniklerinde en sık karşılaşılan kişilik bozukluklarından biri olan BKB, bireylerin yaşam kalitesini düşürmenin ötesinde, sıklıkla intihar girişimleriyle sonuçlanabilen bir dizi semptomla ilişkilidir. Bu çalışmada BKB olan bireylerde intihar olasılığı ile şema ve üstbiliş ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya DSM-5 kriterlerine göre tanı almış BKB tanılı hasta grubunda 120 kişi ve sağlıklı kontrol grubunda 120 kişi dahil edilmiştir. Çalışmaya katılmayı kabul etmiş olan, çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılamakta olan ve bilgilendirilmiş gönüllü onam formunu imzalayan bütün katılımcılara sosyodemografik veri formu, Young Şema Ölçeği, İntihar Olasılığı Ölçeği, Üstbiliş Ölçeği, YAB-7 ve HSA-9 uygulanmıştır. Çalışma ve kontrol grubu sosyodemografik veriler açısından karşılaştırıldığında, bedensel hastalık (p<0.05), eğitim süresi, çalışma durumu, yaşam düzeni, ailede ruhsal hastalık öyküsü ve self-mutilasyon soygeçmişi gibi veriler çalışma grubunda anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0.01). Cinsiyet ve medeni durumda anlamlı fark bulunmamıştır. Çalışma ve kontrol grubu intihar davranışı sayısı (p<0.01) ve psikiyatri yatış sayısı (p<0.01) gibi tanımlayıcı özellikler açısından karşılaştırıldığında çalışma grubunda puanlar anlamlı yüksek bulunmuştur. Yaş açısından anlamlı fark bulunmamıştır (p=0.49). BKB olan bireyler ve kontrol grubu karşılaştırıldığında, YŞÖ, İOÖ, YAB-7, ÜBÖ ve HSA-9 ölçek puanları kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.01). YŞÖ, ÜBÖ, YAB-7 ve HSA-9 ölçek ve altölçek puanları İOÖ ölçek ve altölçek puanları ile büyük oranda anlamlı korelasyonlar göstermiştir (p<0.01). İOÖ' nin bağımlı değişken olarak ele alındığı hiyerarşik regresyon analizimizde, eğitim durumu, intihar davranışı sayısı, depresyon ve anksiyete puanları, şemalar ve üstbilişsel faktörler modeli açıklamada anlamlı bulunmuştur (p<0.01). BKB olan bireylerde intihar olasılığı ile şemalar ve üstbilişsel faktörlerin ilişkili olduğu görülmüştür. Bunun yanında bireyin son dönemdeki depresyon ve anksiyete düzeyleri intihar olasılığını artırabilecek faktörler arasında yer almaktadır. önem arz etmektedir. Şema terapisi ve metakognitif terapiye odaklanan yenilikçi müdahaleler BKB' li bireylerde intihar riskini düşürmekle kalmayıp, aynı zamanda bu bireylerin genel yaşam kalitesini artırmada da etkili olabileceği öngörülmektedir. Çalışmamızın sonuçlarını incelediğimizde BKB'li bireylerde intihar davranışına yol açan dinamiklerin iyi anlamak ve bu bireylerin işlevselliğini artırmak amacıyla psikososyal desteğin geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Borderline Personality Disorder (BPD) is a long-standing psychiatric disorder that disrupts essential psychological functions such as emotion regulation, impulse control, interpersonal functioning, and the perception of self, making it a significant public health issue. Recognized as one of the most frequently observed personality disorders in psychiatric clinics worldwide, BPD encompasses a broad spectrum of symptoms that substantially impair quality of life and are closely linked to recurrent suicide attempts. The present study aimed to investigate how suicide probability relates to early maladaptive schemas and metacognitive processes in individuals diagnosed with BPD. The study sample consisted of 120 participants meeting DSM-5 criteria for BPD and 120 healthy controls. All individuals who provided informed consent and met the inclusion criteria completed a sociodemographic questionnaire, the Young Schema Questionnaire, the Suicide Probability Scale, the Metacognition Questionnaire, the GAD-7, and the PHQ-9. A comparison of sociodemographic characteristics revealed that the BPD group had significantly higher rates of physical illness (p<0.05), longer education duration, higher unemployment rates, differing living conditions, more frequent family histories of psychiatric disorders, and more frequent self-harm histories (p<0.01). No meaningful differences were detected in marital status or gender. Regarding descriptive clinical features, the number of suicide attempts (p<0.01) and psychiatric hospitalizations (p<0.01) was notably higher among individuals with BPD, whereas age did not differ significantly between groups (p=0.49). Participants diagnosed with BPD scored significantly higher than controls on the YSQ, SPS, GAD-7, MCQ, and PHQ-9 (p<0.01). Additionally, total and subscale scores of the YSQ, MCQ, GAD-7, and PHQ-9 demonstrated strong, significant correlations with SPS total and subscale scores (p<0.01). In the hierarchical regression model, where the SPS served as the dependent variable, education level, number of suicidal behaviors, depression and anxiety severity, and schema and metacognitive variables all contributed significantly to the predictive model (p<0.01). In summary, the findings show that suicide probability in individuals with BPD is strongly associated with maladaptive schemas and metacognitive factors. Furthermore, current depressive and anxious symptom levels appear to be additional influential contributors to increased suicide risk. These results suggest that therapeutic approaches incorporating schema therapy and metacognitive therapy may play an important role in reducing suicide risk while enhancing overall functioning and quality of life in individuals with BPD. Based on these outcomes, strengthening psychosocial support systems is recommended to better understand the mechanisms underlying suicidal behavior and to improve functional capacity in this population.
Benzer Tezler
- Madde kullanım bozukluğu olan bireylerde sınır (borderline) kişilik özelliklerinin kendine zarar verme ve intihar davranışları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Exploration of the effect of borderline personality disorder on self-injuring and suicidal behaviors in individuals with substance use disorders
SUZAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Arel ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PERVİN TUNÇ
- İntihar girişiminde bulunan bireylerde psikiyatrik morbidite, kişilik bozukluğu ve bazı sosyodemografik ve klinik etkenlerle ilişkisi
The interaction of personality disorder, psychiatric morbidity and sociodemographic and clinical variables in suicidal individuals
HAYRİYE DİLEK YALVAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Psikiyatriİnönü ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. BURHANETTİN KAYA
- Dövme yaptırmanın, borderlıne kişilik özellikleri, çocukluk çağı travması ve yansıtıcı işlevsellik açısından incelenmesi
An investigation of borderline personality traits, childhood trauma and reflective functioning on the basis of tattooing
MUHAMMET MUSTAFA FİDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYDEH FARAJİ
- Sivas ilinde intihar girişiminde bulunan bireylerde psikopatoloji ve sosyodemografik özelliklerle ilişkisi
Psychopathology in ındividuals who attempted suicide in province of Sivas and association with sociodemographic characteristics
NURYIL YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
PsikiyatriCumhuriyet ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESİM KUĞU