Hakîm et-Tirmizî'de kalp ve ibadetlere dair sembolik anlatım
Symbolic discourse on the heart and acts of worship in Hakîm al-Tirmidi
- Tez No: 980622
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED YUSUF AKBAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İmâm, sûfî, zâhid, muhaddis, hâfız ve usûlü'd-dîn âlimi olarak tanınan Hakîm et-Tirmizî h. III. (IX.) yüzyılın başlarında Tirmiz'de doğmuştur. İlim hayatına henüz gençlik çağından itibaren“İlm-i âsâr”ve“İlm-i rey”i öğrenme tutkusuyla başlamıştır. Bilâhare tedrisinde büyük mesafeler kat eden Tirmizî, anlatmak istediği herhangi bir şeyi ifade ederken kavramın somut anlamından yola çıkarak soyut anlamına kavuşturma yolunu seçmiştir. Bu noktada meramını anlatmasına yardımcı olabilecek temsil, mesel, mecaz, teşbih ve işaret vb. lisanî ve belâğî üslûplar aracıyla sembolik dilin kullanımı onun çokça istifade ettiği yöntem olduğu söylenilebilir. Buna dayanarak Tirmizî'nin kalbin makamlarını ele alırken, muhatap kitlenin anlayabilmesi için kalp mertebelerini somutlaştırarak anlatması, ibadetlerin kendine has bir üslûpla mecazî anlatımına değinmesi ve harflerin (sırrî) sembolik mânalarına temas etmesinden anlaşıldığı gibi o son derece soyut meseleleri yukarıda geçen yöntemler vasıtasıyla daha iyi anlaşılmasına zemin hazırlamış olduğu fikri ileri sürülebilir. Tarafımızca yapılan araştırmaların neticesine göre akademik çalışmaların farklı alanlarında sembolik dil ya da sembolik anlatım tarzında çeşitli alanyazın araştırmalara rastlanmıştır. Ancak iş bu çalışmalarda Hakîm et-Tirmizî özelinde kalp ve ibadetlere dair sembolik anlatım şeklinde herhangi bir çalışmayla karşılaşılmamıştır. Bu durum bizi böyle bir çalışmanın yapılmasına götürmüş ve ulaşılan bilgileri okuyucuya sunulmasının kapısını aralamıştır. Sonuç olarak böyle bir çalışmayı oluşturmanın nedeni anlatılmak istenilen şeyin daha ilgi çekmesine ve dinleyicisinin daha yaratıcı düşünmesine vesile olan sembolik dili tasavvufî yorum bağlamında ele almak ve Hakîm et-Tirmizî'nin telif ettiği eserlerden hareketle konuyu müzakere etmeye çalışmaktır.
Özet (Çeviri)
Hakîm al-Tirmidhi, known as an imam, sufi, ascetic (zahid), muhaddith, hafiz, and a scholar of usul al-din (principles of religion), was born in the early 3rd (9th) century in Tirmidh. He began his scholarly journey at young age, driven by a passion to learn both“ilm al-athar”and“ilm al-ra'y”. Over time, he made significant progress in his scholarly endeavors. When expressing in idea, Hakîm al-Tirmidhi often chose to begin with the abstract meaning of a concept and then translate it into a concrete from. In this context, it can be said that the use of symbolic language through linguistic and rhetorical tools such as analogy, parable, metaphor, simile and indication was one of the primary methods he employed. Based on this, one can argue that by concretizing the stages of the heart to make them understandable to his audience, referncing the metaphorical expression of worships with his unique style and touching upon the symbolic meanings of letters, Tirmidhi laid a foundation for the better understanding of highly abstract matters through these methods. As a result of our research, we encountered various academic studies on symbolic language or symbolic narrative styles across different fields. However, no study has been found specifically focusing on symbolic expression in relation to the heart and acts of worship in the works of Hakîm al-Tirmidhi. This gap has opened the door for us to conduct such a study and present the findings to readers. In conclusion, the purpose of conducting such a study is to explore symbolic language -which helps make the intended message more engaging and encourages the audience to think more creatively- within the context of sufi interpretation, and to discuss the subject based on the works authored by Hakîm al-Tirmidhi.
Benzer Tezler
- Erken dönem fıkıh-tasavvuf ilişkisi
The relationship between fiqh-sufism in early Islamic period
MUHAMMED UZUNYOL
Doktora
Türkçe
2025
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RİFAT OKUDAN
- Darbeli elektromanyetik alanlar ile osteojenik indüksiyon (teorik, deneysel ve klinik çalışma)
Başlık çevirisi yok
ARSLAN BORA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1982
Ortopedi ve TravmatolojiEge ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERİH EROĞLU
- Gazzâlî'nin kaynaklarından biri olarak Hakîm Tirmizî
Al-Hakîm al-Tirmidhi as one of the sources of al-Ghazzalî
BUKET ÇANAKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH ÇİFT
- Hakîm et-Tirmizî'nin Nevâdiru'l-Usûl'de hadis anlayışı ve şerh metodu
Hakîm al-Tirmidhī's conception of hadith and method of commentary in Nawādir al-Usūl
MEHMET TURAN
Doktora
Türkçe
2025
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİKRET KARAPINAR
- Hakîm et-Tirmizî'nin Kitâbu'l-Menhiyyât adlı eserindeki fıkhî görüşlerin tahlili
Başlık çevirisi yok
MÜCAHİT VAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HukukAmasya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT POLAT