2003 sonrası Irak-Amerika ilişkileri: Siyasi, güvenlik ve ekonomik açıdan analitik bir çalışma
Iraq-US relations after 2003:An analytical study from political, security and economic perspectives
- Tez No: 980638
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AKRAM ALHAMAD
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2003 sonrası dönemde Irak ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki siyasi ilişkileri eleştirel bir bakış açısıyla inceleyerek, güvenlik işbirliği, siyasi anlaşmalar ve bunların Irak'ın egemenliği, iç istikrarı ve bölgesel uyumu üzerindeki etkilerinin karmaşık dinamiklerine odaklanmaktadır. Çalışma, Saddam Hüseyin rejimini devirmeyi amaçlayan askeri müdahaleyle başlayan ve terörle mücadele operasyonları, kapasite geliştirme çabaları ve Kuvvetlerin Statüsü Anlaşması (SOFA) ve Stratejik Çerçeve Anlaşması (SFA) gibi ikili anlaşmaların oluşturulmasıyla şekillenen uzun vadeli bir angajmana dönüşen ABD'nin Irak'taki çok yönlü müdahalesini incelemektedir. Çalışma, bu çerçevelerin Irak'ın güvenlik aygıtını nasıl yeniden tanımladığını, yönetişim yapılarını nasıl etkilediğini ve hem istikrara hem de bağımlılığa nasıl katkıda bulunduğunu araştırırken, IŞİD gibi aşırıcı grupların yükselişi ve bölgesel güçlerin, özellikle İran'ın artan etkisi gibi yabancı müdahalenin istenmeyen sonuçlarını da analiz etmektedir. Tarihsel analiz ve politika değerlendirmesine dayanan nitel bir metodoloji kullanan çalışma, akademik literatür, resmi raporlar ve vaka çalışmaları dahil olmak üzere çok çeşitli birincil ve ikincil kaynaklardan yararlanarak, çatışma sonrası devlet inşasının karmaşıklığını kapsamlı bir şekilde anlamayı amaçlamaktadır. Araştırma, ABD'nin müdahalesinin ikili yapısını vurgulamakta ve Irak'ın güvenlik kapasitesini artırmadaki rolünü öne çıkarırken, aynı zamanda yapısal zayıflıkları, siyasi parçalanmayı ve dış aktörlere bağımlılığı pekiştirdiğini de belirtmektedir. Birincil verilere erişim, değişen siyasi dinamikler ve bölgesel jeopolitik değişimler gibi sınırlamalar, çalışmanın kapsamını etkileyen faktörler olarak kabul edilmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma, müdahale sonrası bağlamda egemen yönetişimin yeniden inşasının zorluklarına ilişkin değerli içgörüler sunmakta ve yerel kurumları, dengeli dış ortaklıkları ve sürdürülebilir kurum inşasını önceliklendiren gelecekteki politika yaklaşımları için önerilerde bulunmaktadır. Bu çalışma, ABD-Irak ilişkilerinin değişen gidişatını ve Orta Doğu'nun istikrarı ve küresel güvenlik için daha geniş kapsamlı etkilerini anlamaya çalışan akademisyenler, politika yapıcılar ve uygulayıcılar için önemli bir kaynak sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study critically examines the political relations between Iraq and the United States in the post-2003 period, focusing on the complex dynamics of security cooperation, political agreements, and their impact on Iraq's sovereignty, internal stability, and regional cohesion. The study examines the multifaceted US intervention in Iraq, which began with the military intervention aimed at overthrowing the Saddam Hussein regime and evolved into a long-term engagement shaped by counterterrorism operations, capacity-building efforts, and the establishment of bilateral agreements such as the Status of Forces Agreement (SOFA) and the Strategic Framework Agreement (SFA). The study investigates how these frameworks have reshaped Iraq's security apparatus, influenced governance structures, and contributed to both stability and dependency, while also analysing the rise of extremist groups such as ISIS and the unintended consequences of foreign intervention, particularly the growing influence of regional powers such as Iran. Using a qualitative methodology grounded in historical analysis and policy assessment, the study draws on a wide range of primary and secondary sources, including academic literature, official reports, and case studies, to comprehensively understand the complexities of post-conflict state-building. The research highlights the dual nature of the US intervention, emphasising its role in enhancing Iraq's security capacity while also reinforcing structural weaknesses, political fragmentation, and dependence on external actors. Limitations such as access to primary data, evolving political dynamics, and regional geopolitical shifts are acknowledged as factors influencing the scope of the study. In conclusion, this study offers valuable insights into the challenges of rebuilding sovereign governance in the post-intervention context and recommends future policy approaches that prioritise local institutions, balanced external partnerships, and sustainable institution-building. This study provides an important resource for academics, policymakers, and practitioners seeking to understand the changing trajectory of U.S.-Iraq relations and its broader implications for stability in the Middle East and global security.
Benzer Tezler
- Interregional Relations: Perspectives on the Summit of South American-Arab Countries 'New' patterns of engagement
Bölgelerarasi ilişkiler: Güney Amerika - Arap Ülkeleri zirvesindeki“Yeni”angajman yapısı perspektifleri
MARSHA MARİE HALL
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtadoğu Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELİHA BENLİ ALTUNIŞIK
DOÇ. DR. DERYA GÖÇER AKDER
- Iraqi-Turkish economic and poltical relations between 2003 and 2011
Irak-Türkiye ekonomik ve siyasi münasebetleri 2003 - 2011 arasında
ALİ ABDULLAH
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Uluslararası İlişkilerFatih ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET LUTFULLAH KARAMAN
- A neorealist analysis of Iran-Russia relations: Tajik and Syrian civil wars
İran-Rusya ilişkilerinin neorealist bir analizi: Tacik ve Suriye iç savaşları
ESRA YANIK
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtadoğu Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA GÖÇER AKDER
DR. ZELAL ÖZDEMİR
- Türk-Amerikan ilişkilerinin müttefiklik ve stratejik ortaklık boyutlarının karşılaştırmalı analizi
Comperative analysis of dimensions of alliance and strategic partnership in USA-Turkish relations
UĞUR BÜYÜKTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Uluslararası İlişkilerKaradeniz Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SÜLEYMAN ERKAN
- İkinci Körfez Harekatı sürecinde ABD-Barzani-Talabani yakınlaşmasının Türkiye'nin güvenliğine etkileri
Başlık çevirisi yok
İSMAİL ALAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Uluslararası İlişkilerHarp Akademileri KomutanlığıStrateji ve Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMAL ZEHİR