Türkiye'de bireysel borsa yatırımcı profilinin değerlendirilmesi
Evaluation of individual stock exchange investor profile in turkey
- Tez No: 980685
- Danışmanlar: PROF. DR. OSMAN ULUYOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Borsa, Yatırımcı, Yatırımcı profili, Stock Market, Investor, Investor profile
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Etkin işleyen bir finansal sistem, tasarrufların yatırımlara yönlendirilmesini sağlayarak ekonomik büyüme için gerekli finansmanı temin eder. Finansal sistemin sağlıklı işleyebilmesi, para piyasası ve sermaye piyasası olmak üzere iki temel piyasanın dengeli çalışmasına bağlıdır. Bu piyasalar aracılığıyla tasarruflar toplanmakta ve yatırım faaliyetlerine kaynak sağlanmaktadır. Sermaye piyasalarının en önemli bileşenlerinden biri olan borsalar, fon arz edenlerle fon talep edenleri bir araya getirerek fonların akışına aracılık eder. Bu durum, tasarrufların yatırıma dönüşmesini kolaylaştırır. Türkiye'de borsanın milli gelir içindeki payı yaklaşık %25'tir. Bu oran, borsanın potansiyel büyüklüğe ulaşamadığını göstermektedir. Gelişmiş ülkelerin borsalarının GSYİH'ya oranları dikkate alındığında BİST'in büyüklüğünün oldukça yetersiz düzeylerde olduğu görülmektedir. Dolayısıyla BİST'in büyümesi finansal sistem için kritik önem arz etmektedir. Borsanın gelişimini sağlayacak çeşitli faktörler olmakla birlikte yatırımcı sayısının nitelik ve nicelik olarak artması bunların en başında gelmektedir. Bu çalışma, Borsa İstanbul'da pay senedi yatırımı yapan bireysel yatırımcıların profillerini analiz etmeyi ve yatırım kararlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. 2020-2025 dönemine ilişkin veriler, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) ve Veri Analiz Platformu (vap.org.tr) kaynaklarından elde edilmiştir. Bulgulara göre, analize konu olan dönemde yatırımcı sayısı %245, portföy değeri ise %644 oranında artmıştır. Yatırımcıların büyük kısmı 30-49 yaş grubundadır ve yatırımcı dağılımı iller arasında farklılık göstermektedir. Ayrıca, yüksek tutarlı portföylerin sınırlı sayıda yatırımcıda yoğunlaştığı gözlemlenmiştir. Bu durum, piyasa dengesine yönelik bazı riskler barındırmaktadır.
Özet (Çeviri)
An effectively functioning financial system provides the necessary financing for economic growth by ensuring that savings are directed to investments. The healthy functioning of the financial system depends on the balanced operation of two basic markets, the money market and the capital market. Savings are collected through these markets and resources are provided for investment activities. Stock exchanges, one of the most important components of capital markets, enable the flow of resources by bringing together those who supply funds and those who demand funds. This facilitates the transformation of savings into investment. The share of the stock exchange in the national income in Turkey is approximately 25%. This rate shows that the stock exchange has not reached its potential size. When the ratios of the stock exchanges of developed countries to GDP are taken into account, it is seen that the size of BIST is quite insufficient. Therefore, the growth of BIST is of critical importance for the financial system. Although there are various factors that will ensure the development of the stock exchange, the increase in the number of investors in terms of quality and quantity comes first. This study aims to examine the profiles of individual investors who engage in equity investments on Borsa İstanbul and to evaluate their investment behaviors. The research covers the period between 2020 and 2025, with data obtained from the Turkish Capital Markets Association (TCMA) and the Data Analysis Platform (vap.org.tr). The findings in the period under analysis reveal a 245% increase in the number of investors and a 644% rise in portfolio values during the examined period. It was also determined that the majority of investors are aged between 30 and 49, and that investor distribution varies significantly across provinces. Additionally, high-value portfolios are concentrated in a small group of investors, indicating potential risks related to market balance and equity distribution.
Benzer Tezler
- Bireysel emeklilik sisteminde optimum portföy ve alternatif yatırım ürünlerinin getiriye katkısı: Bir uygulama
Contribution of optimum portfolio and alternative investment products to return in individual retirement system: An application
AYŞE SEHER AYDIN
Doktora
Türkçe
2024
BankacılıkMarmara ÜniversitesiBankacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAŞAK TANINMIŞ YÜCEMEMİŞ
- Finansal yatırım kararlarında borsa markasının rolü: Türkiye-İrlanda pay piyasaları karşılaştırması
Role of stock exchange brand in financial investment decisions: Comparison of Turkey-Ireland stock markets
BETÜL ÇAL
Doktora
Türkçe
2016
İşletmeKaradeniz Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN SABRİ KURTULDU
- Türkiye'de aracı kurumların gelişimi: Yapısal dönüşüm, yatırımcı davranışı ve teknolojik uyum
Development of brokerage firms in Türkiye: Structural transformation, investor behavior and technological adaptation
DOĞAÇ ATALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiBaşkent ÜniversitesiUluslararası Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
DR. ASUMAN ERBEN YAVUZ
- Türkiye'de yatırımcıların bölgesel yakınlık, sürü davranışı ve aşırı güven eğilimlerine yönelik bir inceleme
An analysis of investors in Turkey on behavioral biases of distance effect, herd behaviour and over-confidence
SETENAY YAĞANOĞLU
Doktora
Türkçe
2020
İstatistikİstanbul Ticaret ÜniversitesiFinans Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN ÇANKAYA
- Disposition bias for different investor categories in Borsa Istanbul
Borsa İstanbul'da farklı yatırımcı grupları için eğilim yanlılığı
EVRİM HİLAL KAHYA
Doktora
İngilizce
2022
Maliyeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CUMHUR ENİS EKİNCİ