Geri Dön

Üstbilişi destekleyen matematik öğrenme ortamlarının öğrencilerin üstbilişsel farkındalıklarına ve eleştirel düşünmelerine etkisinin incelenmesi

An investigation of the effects of metacognition-supportive mathematics learning environments on students' metacognitive awareness and critical thinking

  1. Tez No: 980887
  2. Yazar: SEMİH UMAY
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AYTEN PINAR BAL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Üstbiliş, üstbilişsel farkındalık, eleştirel düşünme, improve öğretim modeli, matematik başarısı, öğrenci merkezli öğretim, Metacognition, metacognitive awareness, critical thinking, ımprove instructional model, mathematics achievement, student-centered instruction
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çukurova Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı, üstbilişi destekleyen matematik öğrenme ortamlarının ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeyleri, eleştirel düşünme eğilimleri ve matematik başarıları üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, deneysel bir desenle gerçekleştirilmiş ve deney grubuna IMPROVE modeline dayalı öğretim uygulanırken, kontrol grubunda MEB mevcut öğretim programına uygun olarak öğretim sürdürülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Adana ilinde bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören toplam 100 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Öğrenim gören 50 öğrenci deney grubu, 50 öğrenci ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Her iki gruba da öğretim öncesinde ön test, öğretim sonrasında ise son test uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak üç farklı ölçme aracı kullanılmıştır. Öğrencilerin matematik öğrenme sürecindeki üstbilişsel farkındalık düzeylerini belirlemek amacıyla, Kaplan ve Duran (2016) tarafından geliştirilen Matematiksel Üstbiliş Farkındalık Ölçeği (MÜFÖ) kullanılmıştır. Beşli Likert tipinde yapılandırılan ölçek, toplam 23 madde ve üç alt faktörden oluşmaktadır. Öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerini değerlendirmek için ise Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği (EDEÖ) kullanılmıştır. Bu ölçek, Florida Üniversitesi araştırmacıları tarafından geliştirilmiş (Irani vd., 2007) ve Ertaş-Kılıç ile Şen (2014) tarafından Türkçe'ye uyarlanmıştır. Toplam 25 maddeden oluşan EDEÖ, 5'li Likert tipi bir yapıya sahiptir. Ayrıca, öğrencilerin akademik başarılarını ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Matematik Başarı Testi (MBT) kullanılmıştır. Test 16 adet çoktan seçmeli maddeden oluşmaktadır. Araştırma bulguları, üstbilişe dayalı öğrenme ortamlarının öğrencilerin üstbilişsel farkındalık düzeyleri ile matematik başarılarını anlamlı ve olumlu biçimde geliştirdiğini; ancak eleştirel düşünme eğilimlerinde ise anlamlı bir farklılık ortaya koymadığını göstermektedir.

Özet (Çeviri)

The purpose of this study is to examine the effects of metacognition-supportive mathematics learning environments on 6th-grade middle school students' metacognitive awareness levels, critical thinking dispositions, and mathematics achievement. The research was conducted using an experimental design. While instruction based on the IMPROVE model was implemented in the experimental group, teaching in the control group was carried out in line with the current curriculum of the Ministry of National Education (MoNE). The sample of the study consisted of a total of 100 sixth-grade students studying at a public middle school in Adana during the 2023–2024 academic year. Fifty students were assigned to the experimental group and 50 to the control group. Both groups were given a pre-test before instruction and a post-test after instruction. Three different measurement tools were used as data collection instruments in the study. To determine the students' metacognitive awareness levels in the mathematics learning process, the Mathematical Metacognitive Awareness Scale (MMAS), developed by Kaplan and Duran (2016), was employed. The scale, designed in a five-point Likert type, consists of 23 items and three sub-factors. To assess students' critical thinking dispositions, the Critical Thinking Disposition Scale (CTDS) was used. This scale was developed by researchers at the University of Florida (Irani et al., 2007) and adapted into Turkish by Ertaş-Kılıç and Şen (2014). The CTDS consists of 25 items in a five-point Likert structure. In addition, to measure students' academic achievement, a Mathematics Achievement Test (MAT) developed by the researcher was used. The test consists of 16 multiple-choice items. The results of the study revealed that metacognition-based learning environments had significant and positive effects on students' metacognitive awareness levels and mathematics achievement, while no significant difference was found in their critical thinking dispositions.

Benzer Tezler

  1. Üstbilişe dayalı öğretim yönteminin öğrencilerin üstbilişsel farkındalıkları ve başarıları üzerine etkisi

    The effect of metacognitive teaching method on students' metacognitive awareness and achievement

    MERVE NUR CAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimNiğde Ömer Halisdemir Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEHER MANDACI ŞAHİN

  2. Matematik dersinde otantik görev odaklı öğrenme süreçlerinin incelenmesi: Bir eylem araştırması

    The study of authentic task focused learning process in the maths course: An action research

    ZEYNEP AYDIN AŞK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Eğitim ve ÖğretimGaziantep Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERDAL BAY

  3. Fen eğitiminde yapay zekâ araçlarının kullanımının fen bilgisi öğretmen adaylarının 21. yüzyıl öğrenen becerileri ile fen okuryazarlık algılarına etkisi

    The effect of using artificial intelligence tools in science education on science teacher candidates' 21st century learner skills and science literacy perceptions

    VİLDAN YALÇIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OĞUZHAN NACAROĞLU

  4. Okul öncesi dönem çocuklarının matematiksel ölçme becerilerinin üstbiliş ve özdüzenleme açısından incelenmesi

    Investigation of preschool children's measurement skills in terms of metacognition and self regulation

    EBRU AYVAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA ÇAĞLAYAN DİNÇER

  5. Tasarım odaklı düşünme yaklaşımının ortaöğretim öğrencilerinin tasarım odaklı düşünme zihniyetleri üzerine etkisinin incelenmesi

    An investigation of the effect of the design thinking approach on secondary school students' design thinking mindsets

    SEVİLAY ERKOL KATIKSIZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    BiyolojiGazi Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MERYEM SELVİ