Karaciğer nakilli pediatrik olgularda malnütrisyonun değerlendirilmesi ve büyümenin yakalanması
Assessment of malnutrition and catch-up growth in pediatric liver transplant recipients
- Tez No: 981133
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MİRAY KARAKOYUN, DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ KIRAN TAŞCI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Pediatrik malnütrisyon, Karaciğer nakli, Kronik karaciğer hastalığı, Büyüme ve gelişme, Vücut kompozisyonu, Alfa 1-antitripsin, Malnütrisyon, Pediatric Malnutrition, Liver Transplantation, Chronic Liver Disease, Growth and Development, Body Composition, Alpha 1 antitrypsin, Malnutrition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocukların sağlıklı büyüme ve gelişmeleri için yeterli ve uygun beslenme şarttır. Pediatrik yetersiz beslenme besin gereksinimi ve alımı arasında bir dengesizliğe yol açarak büyümeyi ve gelişmeyi olumsuz etkileyecektir. Malnütrisyon; bir kişinin enerji ve/veya besin alımındaki eksiklikler, fazlalıklar veya dengesizlikler anlamına gelir. Malnütrisyon terimi 2 geniş grubu kapsar: 1- yetersiz beslenme (bodurluk), zayıflık (boya göre düşük kilo), yaşa göre düşük kilo ve mikro besin eksiklikleri ve yetersizlikleri grubunu içerir, 2- diyete bağlı fazla kilo, obeziteye ve diyete bağlı bulaşıcı olmayan hastalıklarıdır. (Kalp hastalığı, inme, diyabet, hipertansiyon) WHO'ya göre dünyada 5 yaşın altındaki tahminen 41 milyon çocuk fazla kilolu veya obez iken 159 milyon kadarı bodur, 50 milyonu da düşük kiloludur. Pediatrik malnütrisyon düşük ve orta gelirli ülkelerde yıllardır yüksek bebek ve çocuk ölümlerine sebep olmaktadır. Gelişmiş ülkelerde malnütrisyon tipik olarak bir hastalığa bağlı veya hastalığın bir sonucudur.(1) Yetersiz beslenme prevalansı Almanya, Fransa, Birleşik Krallık, ABD ve Türkiye'de Hastanede yatan pediatrik grubun %6.1i ila %40.9 u arasında değişmektedir. (2) Amerikan parenteral ve enteral beslenme derneğinin 2013 pediatrik yetersiz beslenme konsensusunda boya göre ağırlık, yaşa göre vücut kitle indeksi, yaşa göre boy z skoru ve üst orta kol çevresi malnütrisyon veya yeterli büyüme gelişmenin değerlendirilmesinde birinci basamak göstergeler olarak ele alınmıştır.(3) Hafif malnütrisyon için Z skoru: -1 ila -1,9 orta düzeyde malnütrisyon için -2 ila -2,9, ağır malnütrisyon için -3 ve üzeri değerler önerilmiştir.(4) Karaciğer fonksiyon bozukluğu durumunda metabolik yolakların bozulması nedeniyle, karaciğer hastalığı olan çocuklarda nakil öncesinde malnütrisyon sıklıkla görülür; (5) ancak yetersiz beslenme kavramı net bir şekilde saptanamamaktadır. Nakilden sonraki bir yıl içinde çocuklar kilo alımı ve doğrusal büyüme ile hızla iyileşme eğilimindedir. Bazı çocuklarda obezite ve sarkopeni, nakil sonrası uzun vadeli sonuçlar olarak gözlemlenmiştir.(6) Türkiye'de yılda yaklaşık 150 pediatrik (0-18yaş) karaciğer nakli yapılmaktadır. Bunların yaklaşık %50si bilier atrezi, %20-30 kadarı metabolik hastalıklar, %10-20 kadarı malignite ve otoimmün karaciğer hastalıkları sebebiyle olmaktadır. Ortalamanın % 52'sini kız çocuklar ve % 48'ini erkek çocuklar oluşturmaktadır. Kronik karaciğer hastalığı olanlarda malnütrisyon prevalansı oldukça yüksektir 2023 yılında APSPGHAN kılavuzunda yayınlanan bir çalışmada (n=85), pediatrik kronik karaciğer hastalarının %50'sinden fazlasında malnütrisyon bulguları saptanmıştır. Hastaların %29,4'ü ciddi derecede düşük kilolu, %30,6'sı bodur, %28,8'i ciddi bodur bulunmuştur. Ayrıca triseps deri kıvrımı kalınlığı olguların %50,6'sında 3. persentilin altında, yaşa göre üst orta kol çevresi ise %27,1'inde yetersiz beslenme kriterlerini göstermiştir.(7) Erişkin çalışması olarak yapılan bir incelemede, kompanze olgularda %39.9 (aralık %13.3–80.3), dekompanze olgularda ise %44.1 (aralık %26.7–93.6) oranında malnütrisyon bildirilmiştir.(8) Bu hastalarda anoreksiya ve erken doyma, asit mevcudiyeti, sık hastaneye yatış, pankreatik yetmezlik, aşırı bakteri üretimi gibi birçok faktör malnütrisyona katkıda bulunur. Malnütrisyon, özellikle kronik karaciğer hastalarında mortalite ve morbiditenin önemli bir belirleyicisidir. Karaciğer nakilli hastalarda nakil öncesi ve sonrası malnütrisyon, postoperatif komplikasyonları ve mortaliteyi arttırmaktadır.
Özet (Çeviri)
Adequate and appropriate nutrition is essential for healthy growth and development in children. Pediatric malnutrition results from an imbalance between nutritional requirements and intake, adversely affecting growth and development. Malnutrition refers to deficiencies, excesses, or imbalances in a person's energy and/or nutrient intake and encompasses two broad categories: (1) undernutrition, including stunting, wasting, underweight, and micronutrient deficiencies, and (2) diet-related overweight, obesity, and noncommunicable diseases such as cardiovascular disease, stroke, diabetes, and hypertension. According to the WHO, an estimated 41 million children under five years of age are overweight or obese, 159 million are stunted, and 50 million are underweight. Pediatric malnutrition remains a major contributor to high infant and child mortality in low- and middle-income countries, whereas in high-income countries it is typically associated with underlying diseases or their consequences. The prevalence of undernutrition among hospitalized pediatric patients ranges from 6.1% to 40.9% in Germany, France, the United Kingdom, the United States, and Turkey. The 2013 consensus statement from the American Society for Parenteral and Enteral Nutrition (ASPEN) identified weight-for-length, BMI-for-age, height-for-age Z-scores, and mid-upper arm circumference as primary indicators for assessing malnutrition and growth status, with Z-scores of -1 to -1.9, -2 to -2.9, and ≤ -3 indicating mild, moderate, and severe malnutrition, respectively. Children with liver disease frequently present with malnutrition before transplantation due to impaired metabolic pathways; however, the concept of malnutrition remains difficult to define precisely in this population. During the first year after liver transplantation, children typically show rapid improvements in weight gain and linear growth, although obesity and sarcopenia have been observed as long-term outcomes. In Turkey, approximately 150 pediatric liver transplants are performed annually, with biliary atresia accounting for ~50% of cases, metabolic diseases for 20–30%, and malignancies and autoimmune liver diseases for 10–20%. Approximately 52% of recipients are female and 48% are male. Malnutrition prevalence is notably high in children with chronic liver disease. A 2023 APSPGHAN guideline study (n=85) reported malnutrition findings in over 50% of patients: 29.4% were severely underweight, 30.6% were stunted, and 28.8% were severely stunted. Additionally, triceps skinfold thickness was below the 3rd percentile in 50.6% of patients, and mid-upper arm circumference was below the malnutrition threshold in 27.1%. In adults, malnutrition prevalence ranges from 13.3–80.3% in compensated and 26.7–93.6% in decompensated cases. Multiple factors, including anorexia, early satiety, ascites, frequent hospitalizations, pancreatic insufficiency, and bacterial overgrowth, contribute to malnutrition in these patients. Malnutrition is a major determinant of morbidity and mortality in chronic liver disease, and both pre- and post-transplant malnutrition significantly increase postoperative complications and mortality rates in pediatric liver transplant recipients.
Benzer Tezler
- Çocukluk yaş grubunda karaciğer nakli yapılan olguların yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of the quality of life in pediatric group patientswith liver transplantation
SENUBAR MAHMUDOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA ÇETİN
- Karaciğer nakilli çocuklarda bağırsak inflamasyonun fekal kalprotektin ile araştırılması
Evaluation of intestinal inflamation with fecal calprotectin in pediatric liver transplant patients
NELGİN GERENLİ
Tıpta Yan Dal Uzmanlık
Türkçe
2013
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VİLDAN ERTEKİN
- Karaciğer nakli olmuş çocuklarda nakil sonrası bozulmuş glukoz toleransı sıklığı ve diyabet gelişim riskinin araştırılması
The investigation of the risk of posttransplant diabetes mellitus development and impaired glucose tolerance in pediatric liver transplant recipients
SELİM GÖKÇE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA SÖKÜCÜ
- Solunum yolu viral patojenlerinin pediatrik karaciğer naklinde etkileri
Effects of respiratory viral pathogens on liver transplantation in children
HİLAL PARILDAR TİRYAKİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELDA HANÇERLİ TÖRÜN
- Karaciğer nakilli çocukların ve ailelerinin yaşam kalitesi/yaşam kalitesini etkileyen değişkenlerinin belirlenmesi
Determination of the quality of life and factors that affect the quality of life of liver transplant recipient children and their families
NURŞEN ALTUĞ
Doktora
Türkçe
2011
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BAHİRE BOLIŞIK