Isparta ili elma bahçelerinde Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) popülasyonlarında pyridaben direncinin biyokimyasal ve moleküler mekanizması ile Wolbachia endosimbiyontu arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between Wolbachia endosymbiont and biochemical and molecular mechanism of pyridaben resistance in Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) populations in apple orchards of Isparta province
- Tez No: 981241
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL YORULMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Detoksifikasyon, Detoxification
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Polifag bir tür olan Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) elma ağaçlarında önemli zararlılar arasındadır. Uygulamasının kolay olması ve kısa sürede etki göstermesi sebebiyle zararlının mücadelesinde ilk olarak kimyasal mücadele tercih edilmektedir. T. urticae bazı genetik ve biyolojik özellikleri sebebiyle birçok akarisite direnç geliştirmiş durumdadır. Bu çalışmada, Türkiye'de elma yetiştiriciliğinde en önemli bölgelerden biri olan Isparta ili elma bahçelerinden toplanan T. urticae popülasyonlarında pyridaben LC değerleri, direnç oranları, detoksifikasyon enzim aktiviteleri, sinerjizm testleri, hedef bölgede H92R mutasyonu ve Wolbachia endosimbiyont varlığı araştırılmıştır. GSS ve bahçe popülasyonlarının LC değerleri ilaçlama kulesi-yaprak disk yöntemi ile belirlenmiştir. 2023 yaz sezonunda toplanan T. urticae popülasyonlarının pyridaben direnç oranları hassas popülasyonunun LC50 değerlerine göre 1.5 ile 14.8 kat arasında değişen oranlarda belirlenmiştir. Yapılan sinejizm testleri, P450 sinerjisti olan PBO'nun pyridaben toksisitesini arttırdığını göstermektedir. Mikro plaka okuyucusu kullanılarak ölçülen sitokrom P450 monooksijenaz enzim aktiviteleri 0.0037 ile 0.0072 mOD/min/mg protein arasında değişiklik göstermiştir. Toplanan popülasyonlar arasında sadece GO popülasyonunda H92R mutasyonu belirlenmiştir. Pestisit metabolizmasında rol oynayabileceği düşünülen Wolbachia tüm popülasyonlarda tespit edilmiş ve bireylerin yaklaşık %63'ü pozitif bulunmuştur; ayrıca, T. urticae popülasyonlarında pyridaben direnci ile Wolbachia varlığı arasındaki olası ilişki incelenmiştir. T. urticae'nin 2024 yaz sezonu toplanan popülasyonlarının birleştirilmesiyle oluşturan hibrit popülasyon üzerine 13 kez yapılan seleksiyon sonucu 46.01 kat pyridaben direnci belirlenmiş ve H92R mutasyonu başlangıç popülasyonun frekans oranı yaklaşık %27 iken Sel-13 popülasyonunda bu mutasyon oranı %100 olarak belirlenmiştir. Bu çalışma, Isparta elma üretim alanlarındaki T. urticae popülasyonlarında pyridaben direnci, genetik özellikleri ve Wolbachia ilişkisi üzerine önemli veriler sunarak, sürdürülebilir tarım uygulamalarının geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Tetranychus urticae, a polyphagous species, is an important pest of apple trees. Because of its ease of application and rapid effect, chemical control is usually preferred first. However, T. urticae has developed resistance to many acaricides due to genetic and biological characteristics. In this study, pyridaben LC values, resistance ratios, detoxification enzyme activities, synergism tests, the H92R target-site mutation, and the presence of Wolbachia endosymbionts were investigated in T. urticae populations collected from apple orchards in Isparta, one of the major regions for apple cultivation in Türkiye. LC values of GSS and orchard populations were determined by spray tower-leaf disk method. Pyridaben susceptibility levels of the collected in 2023 T. urticae populations ranged from 1.5 to 14.8 folds compared to the LC50 values of the susceptible population. Synergism tests show that PBO, a P450 synergist, increased pyridaben toxicity. Cytochrome P450 monooxygenase enzyme activities determined using a microplate reader varied between 0.0037 and 0.0072 mOD/min/mg protein. Among the collected populations, the H92R mutation was detected only in the GO population. Wolbachia, which is thought to potentially play a role in pesticide metabolism, was detected in all populations, with approximately 63% of individuals testing positive; additionally, the possible relationship between pyridaben resistance and Wolbachia presence in T. urticae populations was investigated. In addition, 13 selections applied to a hybrid population, created by combining T. urticae populations collected in the summer of 2024, resulted in a 46-fold resistance increase, accompanied by a rise in H92R mutation frequency from 27% to 100%. It is believed that these findings will provide valuable data on pyridaben resistance, genetic characteristics, and Wolbachia association in T. urticae populations from Isparta, contributing to sustainable agricultural practices.
Benzer Tezler
- Isparta ili elma bahçelerinde zararlı iki noktalı kırmızıörümcek, tetranychus urticae koch (Acarı: Tetranychıdae)'nin farklı populasyonlarının etoxazole ve spırodıclofen'e karşı duyarlılık düzeylerinin ve direnç mekanizmalarının belirlenmesi
Determination of the susceptibility levels and resistance mechanisms of different populations of twospotted spider mite, tetranychus urticae koch (Acari: Tetranychidae) found in apple orchards in isparta province, against etoxazole and spirodiclofen
FEHMİYE OYA TUNCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
BiyolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP AY
- Isparta ili elma bahçelerinde zararlı Tetranychus urticae koch (Acarina: Tetranychidae) populasyonlarının spiromesifen+abamectin, spirodiclofen, milbemectin direnç düzeylerinin belirlenmesi
Determination of spiromesifen+abamectin, spirodiclofen, milbemectin resistance levels of pest Tetranychus urticae koch (Acarina: Tetranychidae) populations in isparta apple orchards
KEVSER ULUKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP AY
- Isparta ili ve çevresindeki elma bahçelerinde zararlı olan Tetranychidae familyasına ait kırmızıörümceklerin bazı kimyasallara karşı duyarlılıklarının belirlenmesi
Determination of the susceptibilities of different spider mite (Tetranychidae) populations, in apple orchards in Isparta region, againts some chemicals
ELVAN SÖKELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF.DR. İSMAİL KARACA
- Isparta ili elma bahçelerinde çukur tuzak örnekleme yöntemi ile yakalanan carabidae familyasına ait türler ve biyoçeşitlilik parametreleri
Species belonging to carabidae family cought by pitfall sampling method in the apple orchards in Isparta province and their biodiversity parameters
SELİN SİLAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL KARACA
- Isparta ili elma bahçelerinde zararlı olan Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae) populasyonlarının bazı insektisitlere karşı duyarlılık düzeylerinin ve biyokimyasal mekanizmalarının belirlenmesi
Determination of the susceptibility and biochemical mechanisms of Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae) populations, pest in apple orchards in Isparta, against some insecticides
MUSTAFA MURAT YEŞİLIRMAK
Doktora
Türkçe
2024
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP AY