Üniversite sporları katılımcılarının spor besin takviyesi inançları ile sporcu beslenmesi bilgilerinin incelenmesi
An examination of university sports participants' beliefs about sports nutrition supplements and their knowledge of sports nutrition
- Tez No: 981251
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OLCAY SALİCİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Beslenme ve Diyetetik, Sports, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Besin destekleri, Beslenme, Gıda takviyesi, Spor, Sports Nutrition Knowledge Scale, Sports Supplement Belief Scale, Sports Nutrition, Dietary supplements, Nutrition, Food supplement, Sports
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Egzersiz ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye ve Avrupa'da üniversite düzeyinde öğrenim gören sporcuların sporcu beslenmesi bilgi düzeyleri ile sporcu besin takviyelerine yönelik inançlarının çeşitli demografik ve bireysel değişkenler bağlamında nasıl farklılık gösterdiğini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmada, Türkçeye uyarlanmış“Genç ve Yetişkin Sporcular için Beslenme Bilgisi Ölçeği (NUKYA)”ile“Spor Besin Takviyeleri İnanç Ölçeği”kullanılarak yaş, kilo, boy, cinsiyet, spor branşı, sınıf düzeyi, fakülte, spor düzeyleri (amatör- profesyonel), beslenme eğitimi alıp almama durumları, beden kitle indeksi (BKİ), sigara ve alkol kullanım durumlarına göre değişkenlerin beslenme bilgi düzeyi ve inançlara etkisi analiz edilmiştir. Anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, yaş ve sınıf düzeyinin hem genel beslenme bilgisi hem de makro-mikro besin bilgileriyle pozitif doğrusal ilişkili olduğunu ortaya koymuştur (p<0,05). Bununla birlikte boy ve BKİ antropometrik değişkenlerinde NUKYA makro besinler alt boyutunda, kilo değişkeninde ise NUKYA toplam puanında pozitif doğrusal ilişkiler gözlenirken cinsiyet ve spor branşı ile istatistik olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Spor besin takviyelerine yönelik inançlar açısından, yalnızca spor yapma süresi ile istatistik olarak anlamlı ve negatif doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Bu durum, spor yaşantısı uzadıkça takviyelere yönelik daha eleştirel bir yaklaşımın geliştiğini göstermektedir. Beslenme bilgi düzeyi ile takviyelere yönelik inançlar arasında genel olarak istatistik olarak anlamlı bir doğrusal ilişki bulunmazken (p>0,05), yalnızca hidrasyon alt boyutunda pozitif doğrusal bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, yaş ve eğitim düzeyine göre bilgi artışı olduğunu, bireysel sporlarla uğraşan sporcuların bilgi düzeyinin takım sporcularına kıyasla daha yüksek olduğunu ve sistematik eğitim eksikliğinin bilgi düzeyini sınırlayabileceğini göstermektedir. Buna bağlı olarak üniversitelerde sporcu beslenmesi eğitimlerinin sistematik şekilde sunulması, spor branşlarına göre özelleştirilmiş içerikler oluşturulması ve takviyelere yönelik bilinçli karar verme süreçlerinin desteklenmesi önerilmektedir. Ayrıca gelecekte yapılacak çalışmalarda nitel yöntemlerin kullanılması ve çok değişkenli modellerle daha derinlemesine analizler yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Anahtar Kelimler: Sporcu Beslenme Bilgi Ölçeği, Spor Besin Takviyelerine İnanç Ölçeği, Sporcu Beslenmesi
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine how the levels of nutrition knowledge and beliefs about sports supplements among university-level athletes in Turkey and Europe differ in relation to various demographic and individual variables. The research employed the Turkish-adapted versions of the“Nutrition Knowledge Questionnaire for Young and Adult Athletes (NUKYA)”and the“Beliefs About Sports Supplements Scale”to analyze the impact of variables such as age, weight, height, gender, type of sport, academic year, faculty, level of athletic engagement (amateur or professional), previous nutrition education, body mass index (BMI), and smoking and alcohol consumption on nutrition knowledge and supplement-related beliefs. The significance level was set at 0,05. The findings revealed that both age and academic year were positively correlated with overall nutrition knowledge and knowledge of macro- and micronutrients (p<0.05). While height and BMI showed a positive correlation with the NUKYA macronutrient subscale, weight was positively associated with the total NUKYA score. However, no statistically significant differences were observed based on gender or sport discipline (p>0.05). Regarding beliefs about sports supplements, only the duration of athletic experience was found to have a statistically significant and negative linear relationship (p<0.05), indicating that athletes may develop a more critical perspective toward supplements as their sporting career progresses. Although no significant overall linear relationship was found between nutrition knowledge and supplement beliefs (p>0.05), a positive correlation was observed in the hydration subdimension (p<0.05). In conclusion, the findings suggest that nutrition knowledge increases with age and education level, that individual sport athletes possess higher nutrition knowledge than those in team sports, and that a lack of systematic education may limit athletes' knowledge levels. Accordingly, it is recommended that universities implement structured nutrition education programs, develop sport-specific content, and promote informed decision-making regarding supplement use. Future research should incorporate qualitative methods and multivariate models to allow for more in-depth analyses.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Pre-eklampsi ve eklampsi vakalarında immünoglobülin düzeylerinin değerlendirilmesi (Klinik ve immünobiolojik araştırma)
Examination des valeurs d'immunoglobulines en cas de la toxemie gravidique
M. MURAT SEMİZ
- Kurbağa gastrik mukozasında K-H ATPaz enziminin kinetik özellikleri ve oluşturulan ülser modelinde enzim aktivitesi
Başlık çevirisi yok
SEYHAN TÜKEL
