Yönetim ve organizasyon alanında teknolojik çerçeve: Ölçek geliştirme çalışması
Technological frames in management and organization: A scale development study
- Tez No: 981373
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİT KESKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, güvenilir ve geçerli bir teknolojik çerçeve ölçeği geliştirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek geliştirme sürecinde tümdengelim ve tümevarım yöntemleri bir arada kullanılmıştır. İlk olarak, derinlemesine literatür taraması ile kavramın tanımı, yapısı, sınırları ve kavramın araştırılmasına ilişkin olarak literatürdeki eksik alanlar ortaya konulmuştur. Ardından, yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş; bu görüşmelerden elde edilen verilere içerik analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgular, teorik altyapı ile birleştirilerek teknolojik çerçeve alanları belirlenmiş ve ilk ölçek maddeleri yazılmıştır. Üçüncü aşamada, elde edilen alan adları ve ilk ölçek soru havuzundaki ölçek maddeleri uygun ölçme şekli ile anket haline getirilmiş, çevrim içi bağlantı yoluyla iş rolleri gereği dijital teknoloji kullanan 203 çalışan üzerinde uygulanmıştır. Toplanan anket verilerinin güvenirlik ve açıklayıcı faktör analizleri (AFA) SPSS 29.0 programı kullanılarak yapılmıştır. AFA ile keşfedilen faktör yapısının yapı geçerliği ve güvenirliği AMOS 26.0 programı kullanılarak doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile değerlendirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, öngörülen dört faktörlü toplam 18 maddeli faktör yapısı, teknolojik çerçeve yapısını yansıtan model olarak kabul edilmiş; kabul edilen yapının yakınsak geçerliğini, ayrışım geçerliğini ve güvenirliği sağladığı tespit edilmiştir. Dördüncü ve son aşamada, oluşturulan ölçek maddelerinin nomolojik geçerliği test edilmiştir. Bunun için, öngörülen teknolojik çerçeve yapısı, 206 çalışandan toplanan yeni bir örneklem üzerinde, teknoloji kabul modeli çerçevesinde test edilmiştir. Analiz tekniği olarak KEKK-YEM; analiz programı olarak SMART-PLS 4.0 kullanılmıştır. Analiz bulguları, teknoloji kabul modelinin inanç değişkenleri olan algılanan fayda ve algılanan kullanım kolaylığının teknolojik çerçeve yapısının alt boyutları ile teknoloji kullanma niyeti ve kullanma davranışı arasında aracılık etkisi olduğunu ortaya koymuştur. Böylelikle, 1)işle ilgili faktörler, 2)duygusal boyut, 3)bilişsel boyut ve 4)yönetsel etki alt boyutlarından oluşan, 18 maddeli, güvenilir ve geçerli bir teknolojik çerçeve ölçeği geliştirilmiştir. Ayrıca, teknolojik çerçeve ve teknoloji kullanımı ilişkisine dair ampirik kanıtlar sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to develop a reliable and valid measurement scale for technological frame. In the scale development process, deductive and inductive methods were used together. First, the definition, construct, boundaries of the concept and the gaps in the literature regarding the investigation of the concept were revealed through an in-depth literature review. Then, semi-structured interviews were conducted; content analysis was performed on collected data. As a blend of the empirical findings with theory, technological frame domains were revealed and the initial scale items were written. Third, the first scale items were turned into a questionnaire and applied on 203 employees using digital technology due to their job roles. Then, reliability tests and explanatory factor analysis (EFA) were conducted using SPSS 29.0 program. The confirmatory factor analysis (CFA) was examined with AMOS 26.0 program, testing convergent validity, discriminant validity, and reliability. As a result, the predicted measurement structure including 4 factors and 18 items was confirmed. In the final stage, the nomological validity was tested. For this purpose, the scale was applied on technology acceptance model, with a new sample of 206 employees using the PLS-SEM method through SMART-PLS 4.0 program. It was revealed that the belief variables of the technology acceptance model, which are perceived usefulness and perceived ease of use, mediate the relationships between the sub-dimensions of the technological frame and the intention to use technology and actual usage behavior. Thus, a reliable and valid 18-item technological frame scale consisting of the sub-dimensions of 1)work-related factors, 2)affective dimension, 3)cognitive dimension, and 4)managerial impact was developed. Also, the study provided empirical evidence on the relationship between technological frames and technology usage behavior.
Benzer Tezler
- Bim-based facilities management: A aconceptual framework for bim implementation of the fm industry
Bim-tabanli tesis yönetimi: Tesis yönetimi endüstrisinde bim uygulama i̇çin kavramsal bir çerçeve
ECEM TEZEL
Doktora
İngilizce
2023
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA HEYECAN GİRİTLİ
- Innovation and firm survival: A systematic literature review and meta-analysis
Yenilik ve firmanın hayatta kalması: Sistematik literatür incelemesi ve meta-analizi
TULPARAY HAYIRLI
Doktora
İngilizce
2026
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LÜTFİHAK ALPKAN
PROF. DR. BORA YILDIZ
- Kentsel Miras Alanlarında Akıllı Sistemler Destekli Sürekli İzleme Modeli, Tarihi Yazd Kenti Örneği
Continuous monitoring model supported by smart systems in urban heritage areas: the case of historic city of Yazd
MASUD HATAMI
Doktora
Türkçe
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY KEREM KORAMAZ
- Comparatıve analysıs of spatıal experıence ın physıcal and vırtual envıronments: The case of anadolu hısarı
Fiziksel ve sanal ortamlarda mekansal deneyimin karşılaştırmalı analizi: Anadolu hisarı örneği
BUKET TÜMBUL
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET GÜN
- Denizcilik işletmelerine yönelik entelektüel sermaye değerlemesi üzerine bir model önerisi
A model proposal on valuation for intellectual capital of maritime businesses
GİZEM ÇEVİK
Doktora
Türkçe
2023
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN ARSLAN