Beliren yetişkinlikte algılanan ebeveynlik tutumları ve duygusal yeme arasındaki ilişkide benlik saygısının aracı rolü
The mediating role of self-esteem in the relationship between perceived parenting attitudes and emotional eating in emerging adulthood
- Tez No: 981585
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ARSLANTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan ebeveynlik biçimleri, Benlik saygısı, Duygusal yeme, Klinik psikoloji, Perceived parenting styles, Self esteem, Emotional eating, Clinical psychology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, algılanan ebeveynlik tutumları ile duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkide benlik saygısının aracı rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada örneklemi oluşturan bireylerin beliren yetişkinlik döneminde bulunmaları, bu dönemin psikolojik açıdan duyarlılık içermesi ve yeme davranışlarıyla ilişkili duygusal süreçlerin bu evrede ortaya çıkma ihtimali nedeniyle önemli görülmüştür. Araştırmada, beliren yetişkinlik döneminde ebeveynler tarafından sergilenen tutumların bireyin benlik gelişimi ve duygusal işleyişi üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Veri toplama sürecinde Young Ebeveynlik Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Duygusal Yeme Ölçeği kullanılmış; elde edilen nicel veriler IBM SPSS 27 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Bulgular, özellikle duygusal olarak yoksun bırakan, sömürücü/istismarcı ve değişime kapalı ebeveynlik tutumlarının benlik saygısı üzerinde olumsuz etkiler yarattığını göstermiştir. Düşük benlik saygısına sahip bireylerin ise duygusal yeme davranışına daha yatkın oldukları saptanmıştır. Buna karşılık, demokratik ebeveynlik tutumlarının yüksek düzeyde benlik saygısı ile ilişkili olduğu ve bu durumun duygusal yemeye karşı koruyucu bir faktör olarak işlev gördüğü belirlenmiştir. Yapılan aracılık analizleri, benlik saygısının, algılanan ebeveynlik tutumları ile duygusal yeme arasındaki ilişkide kısmi bir aracı değişken rolü üstlendiğini desteklemiştir. Bu sonuçlar, algılanan ebeveynlik tutumlarının bireylerin yeme davranışları üzerindeki doğrudan ilişki olduğunu; benlik saygısının ise bu ilişkideki dolaylı etkileri belirlemede kritik bir bileşen olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the mediating role of self-esteem in the relationship between perceived parenting attitudes and emotional eating behavior. The participants in the study were individuals in emerging adulthood, a period considered important due to its psychological sensitivity and the likelihood of emotional processes related to eating behavior emerging during this stage. The study evaluated the effects of parental attitudes exhibited during emerging adulthood on the individual's self-development and emotional functioning. The Young Parenting Scale, Rosenberg Self-Esteem Scale, and Emotional Eating Scale were used in the data collection process, and the quantitative data obtained were analyzed using IBM SPSS 27. The findings showed that parenting attitudes that are emotionally neglectful, exploitative/abusive, and resistant to change have negative effects on self-esteem. It was also found that individuals with low self-esteem were more prone to emotional eating behavior. In contrast, democratic parenting attitudes were found to be associated with high levels of self-esteem, and this was determined to function as a protective factor against emotional eating. Mediation analyses supported the notion that self-esteem plays a partial mediating role in the relationship between perceived parenting attitudes and emotional eating. These results indicate that perceived parenting attitudes have a direct relationship with individuals' eating behaviors, while self-esteem is a critical component in determining the indirect effects of this relationship.
Benzer Tezler
- Beliren yetişkinlik döneminde algılanan ebeveynlik tutumları ile duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Yetişkin ayrılma anksiyetesinin aracı rolü
Investigation of the relationship between perceived parental attitudes and emotional eating behavior in the emerging adulthood: The meditory role of adult separation anxiety
RÜMEYSA SEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiAntalya Bilim ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZİN ANDİÇ
- Algılanan ebeveyn tutumu ve erken dönem uyum bozucu şemaların beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin yeme davranışı ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between perceived parenting attitude and early maladaptive schemas with the eating behavior of emerging adults
DENİZ GÖZDE KILÇIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiKocaeli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN NEJAT AKFIRAT
- Ebeveynlik tutumunun psikolojik belirtilere etkisinde zihinselleştirmenin, dayanıklılığın ve çocukluk çağı deneyimlerinin rolü: Nesiller arası bir çalışma
The role of mentalization, resilience and childhood experiences in the influence of parenting style on psychological symptoms: An intergenerational work
SENA CÜRE ACER
- Algılanan ebeveynlik tutumlarının psikolojik belirtiler üzerindeki etkisinde erkeklik rol normlarının aracı rolü
The mediating role of masculinity role norms in the influence of perceived parenting attitudes on psychological symptoms
HULUSİ ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiAntalya Bilim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZİN ANDİÇ
- Beliren yetişkinlik döneminde mükemmeliyetçilik ve öz - şefkat: Algılanan ebeveyn tutumlarının yordayıcı rolü
Perfectionism and self - compassion in emerging adulthood: The predictive role of perceived parental attitudes
BAŞAK AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA NÜKET İŞİTEN