Artvin ilinde Akdeniz meyve sineği (ceratitis capitata wied.), (diptera:tephritidae)'nın yayılışı popülasyon yoğunluğu ve zararı
Distribution, population density, and fruit injury of the mediterranean fruit fly (ceratitis capitata (wiedemann); diptera: tephritidae) in Artvin province
- Tez No: 981589
- Danışmanlar: PROF. DR. TEMEL GÖKTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Zararlı böcekler, Ceratitis capitata, Artvin, Mediterranean fruit fly, Population density, Injury symptoms, Insect pests
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'nin farklı iklim tiplerine sahip olması ve birçok kültür bitkisini yetiştirmeye elverişli tarım alanlarının bulunması, zararlı türlerin yayılması ve ekonomik zarar oluşturması açısından önemli bir durum ortaya çıkarmaktadır. Akdeniz meyve sineği (Ceratitis capitata) (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae) ise bu zararlıların başında gelmekte olup, özellikle narenciye ürünleri başta olmak üzere pek çok meyve türünde dünya çapında ciddi ekonomik kayıplara yol açan polifag bir türdür. Artvin ili, sahip olduğu ekolojik koşullar ve konukçu meyve çeşitliliği nedeniyle zararlının yayılış gösterebileceği potansiyel alanlardan biridir. Bu çalışmada, Artvin ilinde Ceratitis capitata'nın yayılış durumu, popülasyon yoğunluğu ve meyvelerde oluşturduğu zarar belirtilerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2023 ve 2024 yıllarında Artvin ilinin sekiz ilçesinde delta tipi feromon tuzakları kullanılarak yürütülmüştür. Tuzaklar her yıl mart ayında asılmış ve aralık ayı sonuna kadar haftalık olarak kontrol edilmiştir. Zararlının popülasyon yoğunluğunun belirlenmesi amacıyla yakalanan ergin bireyler sayılmış, gözlem yapılan alanlarda meyvelerde meydana gelen zarar belirtileri kaydedilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre zararlı, yalnızca Merkez İlçe sınırlarında tespit edilmiş olup diğer ilçelerde herhangi bir popülasyona rastlanmamıştır. 2023 yılında ilk ergin bireyler ağustos ayında görülmüş, popülasyon yoğunluğu kasım ayında en yüksek seviyeye ulaşmıştır. 2024 yılında ise benzer bir başlangıca karşın eylül ayında popülasyon yoğunluğunda önemli bir artış meydana gelmiştir. Meyvelerde yumurta bırakma izleri, larva beslenmesine bağlı kahverengileşme, çürüme ve ikincil fungal enfeksiyon belirtileri gözlenmiştir. Sonuç olarak, C. capitata'nın Artvin ilinde sınırlı yayılışa sahip olduğu ancak uygun iklim koşullarında popülasyon yoğunluğunu hızla artırabileceği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Turkey's diverse climate types and extensive agricultural areas suitable for many cultivated plants create conditions that facilitate the spread of pest species and the occurrence of economic damage. The Mediterranean fruit fly (Ceratitis capitata) (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae) is among the most important of these pests: a polyphagous species that causes serious worldwide economic losses, particularly in citrus but also in many other fruits. With its ecological conditions and host-fruit diversity, Artvin Province represents a potential area for the pest's establishment and spread. This study aimed to determine the distribution of C. capitata in Artvin, its population density, and the characteristic symptoms of fruit injury. The research was conducted in 2023 and 2024 across eight districts of Artvin using delta-type pheromone traps. Traps were deployed each year in March and inspected weekly until the end of December. To assess population density, captured adults were counted, and in surveyed areas the symptoms of fruit injury were recorded. According to the results, the pest was detected only within the boundaries of the Central District; no populations were recorded in the other districts. In 2023 the first adults were observed in August, and population density reached its highest level in November. In 2024, although the season again began in August, a marked increase in population density occurred in September. On fruit, oviposition punctures, browning due to larval feeding, decay, and signs of secondary fungal infection were observed. In conclusion, C. capitata currently exhibits a limited distribution in Artvin; however, its population density can rise rapidly under favorable climatic conditions.
Benzer Tezler
- Çoruh havzasında fiziki coğrafya özelliklerinin beşeri ve iktisadi coğrafyaya etkileri
Başlık çevirisi yok
SİNAN TABAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
CoğrafyaMarmara ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RAMAZAN ÖZEY
- Bölgesel coğrafya açısından bir araştırma Yusufeli ve yakın çevresinin coğrafi etüdü
Başlık çevirisi yok
MEHMET TIRAŞ
- Artvin'de yayılış gösteren Akdeniz kökenli bazı bitki türlerine ait yaprakların mikromorfolojik ve anatomik özellikleri
Leaf micromorphological and anatomical features belong to some plants species of Mediterranean origin and distributed in Artvin
SÜMEYYE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ormancılık ve Orman MühendisliğiArtvin Çoruh ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELAHAT ÖZCAN
- Artvin orman işletme müdürlüğü zeytinlik işletme şefliği ormanlarındaki Pityokteines curvidens (Germ.) (büyük göknar kabuk böceği = eğri dişli kabuk böceği)'in (Coleoptera: Scolytidae) biyolojisi üzerine araştırma
An investigation on the biology of P. curvidens (silver fir bark beetle) (Coleoptera: Scolytidae) at within the boundaries of zeytinlik forest management office in Artvin
MUTLU ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKafkas ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TEMEL GÖKTÜRK