Edebiyato klasik ê zazaki dı tewri edebi
Klasik Zaza edebiyatında edebi türler
- Tez No: 981911
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İSMAİL SÖYLEMEZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Edebi Türler, Klasik Zaza Edebiyatı, Zazaca, Literary Genres, Classical Zaza Literature, Zazaki
- Yıl: 2025
- Dil: Zazaca
- Üniversite: Bingöl Üniversitesi
- Enstitü: Yaşayan Diller Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Zaza Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Zaza edebiyatı tarihi geç bir dönemde yazılı hayata geçmiştir. İlk yazılan edebi metinler hakkında uzun bir dönem herhangi bir akademik çalışma yapılmamıştır. Zaza edebiyatı ile ilgili akademik çalışmalar genellikle 2010'lu yıllardan sonra üniversitelerdeki yüksek lisans ve doktora çalışmaları ile başlamıştır. 2010'lu yıllardan sonra başlayan akademik çalışmalarda genellikle tek bir mevlit ve onun yazarı hakkında tezler üretilmiştir. Genellikle klasik Zaza edebiyatı tezleri tek bir konu ve tek bir şair etrafından hazırlanmıştır. Klasik Zaza edebiyatının geneli hakkında herhangi bir tez ortaya konmamıştır. Bu doktora tezinde klasik Zaza edebiyatı alanında yazılan tüm eserler edebi türler açısından incelenmiştir. Bu eserlerden 9'u mevlit, 9'u divan, 4'ü akidename ve 2'si siyer türündedir. İncelenen bu 24 eserde toplam 19 edebi tür tesbit edilmiştir ve bunlar akidename, bahariye, ğezewetname, hicviye, hilye, 'iydiye, luğez, kısas-ı enbiya, maktel, methiye, mersiye, mevlid, mi'raciye, munacaat, neet, pendname, siyer, şehrengiz u tevhid şeklindedir. Yaptığımız tetkik ve incelemelere göre klasik Zaza edebiyatı edebir türler açısında zengin bir edebiyattır. Kullanılan edebi türlerin en önemli özelliği ise bunların dini içerikli konular içermesidir. Yani klasik Zaza edebiyatı yazarları dini konuların yanısıra daha çok dini içerikli edebi türler tercih etmişlerdir; tevhit, munacaat, siyer, neet, mi'raciye ve diğer edebi türler bunun göstergesidir.
Özet (Çeviri)
The history of Zaza literature entered the written tradition relatively late. For a long period, no academic studies were conducted on the earliest written literary texts. Academic research on Zaza literature generally began in the 2010s, mostly through master's theses and doctoral dissertations in universities. These studies, which emerged after the 2010s, often focused on a single mevlid and its author. In most cases, classical Zaza literature has been studied through a single subject or a single poet. However, no dissertation has been produced addressing classical Zaza literature as a whole. In this doctoral dissertation, all works written in the field of classical Zaza literature have been examined in terms of literary genres. Among these works, 9 are mevlids, 8 are divans, 4 are akidanames, 2 are siyers. A total of 19 literary genres have been identified across these 24 works: akidname, behariye, ğezewetname, hicviye, hilye, 'iydiye, luğez, qisas al-anbiya, maktel, methiye, mersiye, mevlid, mi'raciye, munacaat, neet, pendname, siyer, şehrengiz, and tevhid. Our investigation demonstrates that classical Zaza literature is rich in terms of literary genres. The most significant feature of these genres is their religious content. In other words, besides addressing certain general subjects, authors of classical Zaza literature predominantly preferred religiously oriented genres; tevhid, munacaat, siyer, neet, mi'raciye, and other genres serve as clear examples of this tendency.
Benzer Tezler
- Molla Abdulkadir Muşeki'nin mevlidi (Metin ve inceleme)
Mewlidê Mala Abdülkadir Muşeki (Metn u tehlil)
MEHMET ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiZaza Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL SÖYLEMEZ
- Edebiyato modern ê Zazaki (Dewir, tewir u mewzu)
Modern Zaza edebiyatı (Dönem, tür ve konu)
İBRAHİM DAĞILMA
Doktora
Zazaca
2021
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiZaza Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ÇETKİN
- Kovara Hawarê û bandora wê ya li ser zimanê Kurdî
Hawar dergisi ve Kürt dili üzerindeki etkisi
SÜLEYMAN ÇETİN
Yüksek Lisans
Kürtçe
2016
DilbilimYüzüncü Yıl ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ZEYDİN YILDIZ
- Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesinde E.H. 1487 numarayla kayıtlı bir Mecmûa-i Tevârîh (İnceleme-metin)
Mecmûa-i Tevârîh (E.H. 1487) in the Library of Topkapı PalaceMuseum: Analyse and text
HATİCE PİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıYıldız Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ EMRE ÖZYILDIRIM
- Retelling of the classical: Greek mythology and the fantastic literature in Madeline Miller's Circe and Jennifer Saint's ariadne
Klasik eserlerin yeniden anlatımı: Madeline Miller'ın Ben, Kirke ve Jennifer Saint'in Ariadne romanlarında Yunan mitolojisi ve fantastik edebiyat
GİZEM DEREBEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
İngiliz Dili ve EdebiyatıAnkara Sosyal Bilimler Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜMRE GİZEM YILMAZ KARAHAN