Enflasyon ve dış ticaretin ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye ve Brezilya örneği
The effect of inflation and foreign trade on economic growth: The example of Türkiye and Brazil
- Tez No: 981943
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER FARUK ÖZYALÇIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Enflasyon, Dış Ticaret, Türkiye, Brezilya, VAR Analizi, Etki Tepki Analizi, Varyans Ayrıştırma, Economic Growth, İnflation, Foreign Trade, Turkey, Brazil, VAR Analysis, Impulse Response Analysis, Variance Decomposition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2008–2025 döneminde Türkiye ve Brezilya ekonomilerinde enflasyon ve dış ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışmada, üçer aylık veriler kullanılarak büyüme oranı bağımlı değişken; enflasyon ve dış ticaret hacmi oranları ise bağımsız değişkenler olarak modellenmiştir. Analiz sürecinde, serilerin durağanlığı Augmented Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) testleriyle sınanmış; tüm serilerin düzeyde durağan olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, Türkiye için VAR(1) ve Brezilya için VAR(6) modelleri tahmin edilmiş; modellerin güvenilirliği tanısal testlerle doğrulanmıştır. Etki Tepki Analizi bulguları, Türkiye'de dış ticaretin büyüme üzerinde anlamlı ve pozitif bir etki yarattığını; enflasyonun ise istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olmadığını göstermektedir. Brezilya için ise hem enflasyon hem dış ticaretin büyümeyi pozitif ve anlamlı şekilde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Varyans Ayrıştırma sonuçları Türkiye'de büyüme dalgalanmalarının büyük oranda kendisinden ve dış ticaretten, Brezilya'da ise enflasyondan kaynaklandığını ortaya koymaktadır. Bulgular, gelişmekte olan ülkelerde dış ticaret politikalarının büyümeyi destekleyici bir unsur olduğunu, enflasyonun kontrol altında tutulmasının ise sürdürülebilir büyüme için kritik rol oynadığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the effects of inflation and foreign trade on economic growth in Turkey and Brazil over the period 2008–2025. Using quarterly data, economic growth rates are considered as the dependent variable, while inflation rates and foreign trade volumes are employed as independent variables. The stationarity of the series was tested through Augmented Dickey-Fuller (ADF), and Phillips-Perron (PP) unit root tests, which indicated that all variables are stationary at level. Based on these results, VAR(1) and VAR(6) models were estimated for Turkey and Brazil, respectively, and their reliability was confirmed through diagnostic tests. The Impulse Response Analysis findings reveal that foreign trade has a positive and significant impact on economic growth in Turkey, while the effect of inflation is statistically insignificant. For Brazil, both inflation and foreign trade are found to positively and significantly influence growth. Variance Decomposition results show that fluctuations in growth are largely explained by foreign trade and own shocks in Turkey, whereas inflation plays a major role in Brazil. These findings highlight that foreign trade policies are an important driver of growth in emerging economies, while controlling inflation remains crucial for achieving sustainable economic growth.
Benzer Tezler
- Türkiye'nin dış ticaret hadleri: 2000-2023 dönemi analizi
Turkey's foreign trade terms: 2000-2023 period analysis
VOLKAN ÖZBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiManisa Celal Bayar Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELİH ÖZÇALIK
- Türkiye'de 2006-2016 yılları arasında dış ticaret açığının büyüme, enflasyon, döviz kurları ve istihdam üzerine etkisi
The effect of foreign trade deficit on growth, inflation, exchange rate and employment in Turkish economy ( 2006-2016)
AÇELYA AGDOĞAN GÜLLE
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiAksaray ÜniversitesiBankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDAT AYYILDIZ
- Yenilenebilir enerji ve dış ticaret ilişkisi üzerine iki deneme
Two essays on the relationship between renewable energy and foreign trade
MİŞANUR GÖKAYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiBilecik Şeyh Edebali Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED BENLİ
- COVID 19'un Türkiye'nin dış ticareti üzerine etkileri
The effects of COVID-19 on Turkey's foreign trade
AHMET ELYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
EkonomiÇağ ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN ÖZTÜRK