Kanser dışı erişkin palyatif bakım hastalarında palyatif prognostik indeks, Edmonton Ölçeği ve Karnofsky Ölçeği skorlamalarının mortaliteye etkisi
Impact of the palliative prognostic index, Edmonton Symptom Assessment Scale, and Karnofsky Performance Status on mortality in non-cancer adult palliative care patients
- Tez No: 981969
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET YÜRÜYEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Geriatri, Geriatrics
- Anahtar Kelimeler: Bası yarası, Braden, ESTÖ, KPS, NRS-2002, PPİ, Pressure injury, Braden, ESAS, KPS, NRS-2002, PPI
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Palyatif bakım yaşamı tehdit eden hastalıklara bağlı olarak gelişen fiziksel, psikolojik, sosyal ve ruhsal sorunlarla karşılaşan bireylerin ve ailelerinin yaşam kalitesini artırmayı amaçlayan, bütüncül ve disiplinlerarası bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım yalnızca yaşamın son döneminde değil, hastalığın erken evrelerinden itibaren de hastanın konforunu gözetir. Palyatif bakımın temel ilkesi ağrı ve diğer rahatsız edici semptomların erken saptanıp etkin biçimde yönetilmesiyle semptom yükünün azaltılması, fonksiyonel kaybın en aza indirilmesi ve yaşam kalitesinin sürdürülmesidir. Bu çalışmanın amacı tersiyer bir palyatif bakım servisinde takip edilen kanser dışı erişkin hastalarda yatış anında ölçülen PPİ, ESTÖ ve KPS skorlarının mortalite ile ilişkisini ortaya koymak ve bu skorların mortaliteyi öngörme gücünü nicel olarak değerlendirmektir. Özellikle kanser dışı erişkin palyatif bakım hastalarında bu üç ölçüm aracının mortaliteyi öngörmedeki doğruluk ve geçerliliğinin belirlenmesi klinik kararların desteklenmesi, bakım planlamasının iyileştirilmesi ve hasta-aile iletişiminin güçlendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Palyatif Bakım Servisinde 01.04.2022-31.12.2024 tarihleri arasında yatarak takip edilen 106 kanser dışı erişkin hastanın dahil edildiği retrospektif bir çalışmadır. Hastaların verileri hasta dosyaları ve hastane bilgi yönetim sisteminden elde edildi. Hastaların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet), kronik hastalıkları, polifarmasi varlığı, yatış süresi, PPİ skoru ve sınıflaması, ESTÖ skoru, KPS skoru ve sınıflaması, bası yarası varlığı ve evresi, Braden risk skoru ve sınıflaması, NRS-2002 skoru ve malnütrisyon varlığı değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza toplam 106 hasta dahil edilmiştir. Hastaların %59,4'ü (n=63) kadın, %40,6'sı (n=43) erkektir. Hastaların yaş ortalaması 78,55 yıldır. Hastalar ortalama 3,57 hastalığa sahiptir ve ortalama 5,65 ilaç kullanmaktadır. Hastaların %60,4'ünde (n=64) polifarmasi mevcuttur. Ortalama yatış süresi 43,88 gün olarak saptanmıştır. En sık görülen komorbidite hipertansiyon olup hastaların %69,8'inde (n=74) bulunmaktadır. Hastaların ortalama PPİ skoru 5,54, KPS skoru 38,68, ESTÖ skoru 35,95, Braden skoru 12,16, NRS-2002 skoru 2,47 olarak bulunmuştur. Hastaların %56,6'sında (n=60) malnütrisyon riski mevcuttur (NRS≥3). Hastalarda ortalama 1,98 bası yarası bulunmaktadır. Yara evrelerine göre dağılım incelendiğinde hastaların %26,4'ünde (n=28) yara bulunmazken (evre 0), %25,5'inde (n=27) evre 1, %23,6'sında (n=25) evre 2, %11,3'ünde (n=12) evre 3 ve %13,2'sinde (n=14) evre 4 bası yarası mevcuttur. Takip süresi sonunda hastaların %52,8'i (n=56) kaybedilmiş, %47,2'si (n=50) sağ kalmıştır. Tek değişkenli analizde yaş, PPİ skoru, ESTÖ skoru, NRS-2002 skoru, kardiyovasküler hastalık varlığı, bası yarası sayısı ve bası yarası evresi anlamlı bulunmuştur. Mortaliteyi etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapılmıştır. Bu analizde yaş, PPİ skoru, ESTÖ skoru ve bası yarası evresi bağımsız risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Bası yarası evresi en güçlü prediktör olarak belirlenmiştir. Bası yarası olan hastalarda mortalite riski yara olmayanlara göre 4,4 kat daha yüksek bulunmuştur. Bası yarası olmayan hastalara (evre 0) göre düşük evrelerde (evre 1+2) mortalite riski 5 kat, ileri evrelerde (evre 3+4) mortalite riski 16,1 kat daha yüksektir. Her 1 yıllık yaş artışı mortalite riskini %8,2 oranında artırmaktadır. PPİ skorunda her 1 puanlık artış mortalite riskini %46,7, ESTÖ skorunda her 1 puanlık artış mortalite riskini %10,1 oranında artırmaktadır. Sonuç: Bu çalışmada elde edilen bulgular ileri yaş, yüksek PPİ skoru, yüksek ESTÖ skoru ve ileri evre bası yarasının mortalite ile anlamlı biçimde ilişkili olduğunu göstermektedir. Sonuçlar erken risk katmanlaması, bakım düzeyinin belirlenmesi ve bası yarası ile semptom yönetiminin önceliklendirilmesi için doğrudan klinik kararları destekleyen bir temel sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Palliative care is a holistic, interdisciplinary approach that seeks to improve the quality of life of individuals and their families who face physical, psychological, social, and spiritual challenges arising from life-threatening illness. This approach safeguards patient comfort not only in the terminal phase but also from the early stages of disease. The core principle of palliative care is to reduce symptom burden, minimize functional decline, and maintain quality of life through the early detection and effective management of pain and other distressing symptoms. This study aims to demonstrate the association between the Palliative Prognostic Index (PPI), the Edmonton Symptom Assessment System (ESAS), and the Karnofsky Performance Status (KPS) scores measured at hospital admission and mortality among non-cancer adult patients followed in a tertiary Palliative Care Unit, and to quantitatively evaluate the ability of these scores to predict mortality. Determining the accuracy and validity of these three measurement tools in predicting mortality specifically in non-cancer adult palliative care patients is of great importance for supporting clinical decision-making, improving care planning, and strengthening patient–family communication. Materials and Methods: This was a retrospective study conducted in the Palliative Care Unit of the University of Health Sciences Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital between April 1, 2022, and December 31, 2024, in which 106 hospitalized adult non-cancer patients were included. Patient data were obtained from medical records and the hospital information management system. Demographic characteristics (age, sex), chronic diseases, presence of polypharmacy, length of stay, PPI score and classification, ESAS score, KPS score and classification, presence and stage of pressure injury, Braden Risk Scale score and classification, NRS-2002 score, and presence of malnutrition were evaluated. Results: A total of 106 patients were included. Of these, 59.4% (n=63) were women and 40.6% (n=43) were men. The mean age was 78.55 years. Patients had a mean of 3.57 comorbid conditions and were taking a mean of 5.65 medications; polypharmacy was present in 60.4% (n=64). The mean length of stay was 43.88 days. The most common comorbidity was hypertension, present in 69.8% (n=74). Mean scores were 5.54 for PPI, 38.68 for KPS, 35.95 for ESAS, 12.16 for the Braden Risk Scale, and 2.47 for NRS-2002. Nutritional risk (NRS≥3) was present in 56.6% (n=60). Patients had a mean of 1.98 pressure injuries. By pressure-injury stage, 26.4% (n=28) had no injury (stage 0), 25.5% (n=27) had stage 1, 23.6% (n=25) had stage 2, 11.3% (n=12) had stage 3, and 13.2% (n=14) had stage 4. By the end of follow-up, 52.8% (n=56) had died and 47.2% (n=50) were alive. In univariable analyses, age, PPI score, ESAS score, NRS-2002 score, presence of cardiovascular disease, number of pressure injuries, and pressure-injury stage were significant. To identify factors associated with mortality, a multivariable logistic regression analysis was performed. In this analysis, age, PPI score, ESAS score, and pressure-injury stage were independent risk factors. Pressure-injury stage was the strongest predictor. The risk of mortality was 4.4 times higher in patients with a pressure injury than in those without. Compared with patients without a pressure injury (stage 0), mortality risk was 5-fold higher in lower stages (stages 1–2) and 16.1-fold higher in advanced stages (stages 3–4). Each 1-year increase in age was associated with an 8.2% increase in mortality risk; each 1-point increase in PPI with a 46.7% increase; and each 1-point increase in ESAS with a 10.1% increase. Conclusion: The findings of this study show that older age, higher PPI and ESAS scores, and advanced-stage pressure injury are significantly associated with mortality. These results provide a basis that directly supports clinical decision-making, including early risk stratification, determining the level of care, and prioritizing pressure-injury and symptom management.
Benzer Tezler
- Albumin-alkalen fosfataz oranının (AAPR) küçük hücreli dışı akciğer kanserinde prognoza etkisi
Effect of albumine-alkaline phosphatase ratio (AAPR) on prognosis in non-small cell lung cancer
FATMA SEVEN ATMACA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Göğüs HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ SARINÇ
- Gonadotoksik kemoterapi almış ve kür sağlanmış çocukluk çağı kanser hastalarında puberte sekonder seks karakterleri ve inhibin B ilişkisi
The relationship between ınhibin b, puberty and secondary sex characteristics in childhood cancer patients after gonadotoxic treatment and have provided cure
GÜLSÜM KADIOĞLU ŞİMŞEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMEL ÜNAL
- Acil servise başvuran ve enfeksiyon tanısı konulan kanser hastalarında hasta sonlanımı üzerine etkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting patient outcomes in cancer patients presenting to the emergency department with infection
ZEYNEP İREM TEMİR
- Ege Üniversitesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma merkezinde hepatosellüler kanser nedeniyle karaciğer nakli yapılan hastaların analizi, nüks ve mortalite prediktörlerinin saptanması
Analysis of patients WHO had liver transplantation for hepatocellular cancer at Ege University organ transplantation application and research center, and determination of recurrence and mortality predictors
MELİKE AYYILMAZ YİĞİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıEge Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKER TURAN
- Acil servise başvuran onkoloji hastalarının prospektif olarak klinik ve demografik analizi
Aci̇l servi̇se başvuran onkoloji̇ hastalarinin prospekti̇f olarak kli̇ni̇k ve demografi̇k anali̇zi̇
MURAT ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
İlk ve Acil YardımAdıyaman ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İRFAN AYDIN