Deprem bölgesindeki okul öncesi dönemdeki öğrencilerin duygu durum bozukluğu ile ilgili aile görüşlerinin incelenmesi
Investigating families' views on emotional disorders in preschool children in an earthquake zone
- Tez No: 982315
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE AKKAYNAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Deprem, Kahramanmaraş, Okul öncesi dönem öğrencileri, Duygu durum bozuklukları, Aile görüşleri, Earthquake, Kahramanmaraş, preschool students, mood disorders, parental perspectives
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Deprem gibi travmatik olaylar, özellikle okul öncesi dönemdeki (3-6 yaş) çocuklar üzerinde hem kısa hem de uzun vadeli ciddi etkiler yaratabilmektedir. Bu dönemde çocukların dilsel ve bilişsel becerilerinin tam olarak gelişmemiş olması, yaşadıkları travmatik deneyimleri sözlü olarak ifade etmelerini zorlaştırmakta, bu da duygusal ve davranışsal tepkilerle kendini göstermektedir. Bu bağlamda, çocukların yaşadığı duygusal değişimleri anlamada aile gözlemleri önemli bir rol oynamaktadır. Ailelerin çocuklarında fark ettikleri değişimler, erken müdahale ve psikososyal destek hizmetlerinin şekillendirilmesi açısından önemli veriler sunmaktadır. Bu amaçla, 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında Gaziantep'in Nurdağı ilçesindeki bir konteyner kentte yaşayan 50 aile ile deprem bölgesindeki okul öncesi eğitim döneminde öğrencilerde depremin oluşturduğu duygu durum bozukluklarıyla ilgili yarı yapılandırılmış görüşmelerle araştırma yürütülmüştür. Nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilen bu çalışmada, ailelerin gözlemleri doğrultusunda çocukların deprem sonrası yaşadığı duygu durum bozuklukları analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen sonuçlara göre çocukların %90'ında içe kapanma, aşırı duyarlılık ve korku gibi olumsuz davranış değişiklikleri görülmüştür. Çocukların %84'ünde çeşitli düzeylerde duygu durum bozuklukları gözlemlenmiş; %62'sinde uyku problemleri, %88'inde yalnız kalma korkusu olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çocukların %38'inde öğrenmeye karşı isteksizlik ve sosyal çekilme davranışları kaydedilmiştir. Yaşam alanının değişmesi ise %72 oranında çocuk üzerinde olumsuz psikolojik etkiler yaratmıştır. Elde edilen verilere göre, afet sonrası dönemde çocukların yaşadığı travmanın etkilerini en aza indirebilmek adına aile temelli psikoeğitim programlarının, okul ortamında travmaya duyarlı yaklaşımların ve toplum destek ağlarının önemini ortaya çıkarmıştır. Bu doğrultuda, çocuk dostu rehabilitasyon politikalarının geliştirilmesi, afet sonrası ruh sağlığı hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve aile merkezli müdahale stratejilerinin hayata geçirilmesi önerilmektedir. Çalışma, afet sonrası erken dönemde müdahalenin ve kapsamlı psikososyal destek mekanizmalarının gerekliliğini ortaya koyarak, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde iyileşme süreçlerine katkı sunması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Traumatic events such as earthquakes can have serious short- and long-term effects, especially on preschool children (3-6 years). During this period, children's linguistic and cognitive skills are not fully developed, making it difficult for them to verbally express their traumatic experiences, which manifest themselves in emotional and behavioural reactions. In this context, family observations play an important role in understanding the emotional changes experienced by children. The changes that families notice in their children provide important data for the design of early intervention and psychosocial support services. For this purpose, a semi-structured interview was conducted with 50 families living in a container city in the Nurdağı district of Gaziantep after the 2023 Kahramanmaraş-centred earthquakes regarding the emotional disturbances of students during their preschool education in the earthquake region. This study, which was conducted using the qualitative research method, analysed the emotional disorders experienced by children after the earthquake according to the observations of the families. According to the results of the study, negative behavioural changes such as introversion, hypersensitivity and anxiety were observed in 90% of the children. Various levels of mood disturbance were found in 84% of the children, sleep problems in 62% and fear of being alone in 88%. In addition, reluctance to learn and social withdrawal were observed in 38% of the children. The change in living space had a negative psychological impact on 72% of the children. According to the data obtained, the importance of family-based psychoeducation programmes, trauma-sensitive approaches in the school environment and community support networks was highlighted in order to minimise the effects of trauma experienced by children in the post-disaster period. In this direction, it is recommended to develop child-friendly rehabilitation policies, expand post-disaster mental health services and implement family-centred intervention strategies. The study is expected to contribute to recovery processes at both individual and societal levels by highlighting the need for early intervention and comprehensive post-disaster psychosocial support mechanisms.
Benzer Tezler
- Deprem sonrası geçici yaşam alanlarında (konteyner kentlerde) yaşayan okul öncesi ve okul çağı çocukların beslenme durumunun değerlendirilmesi
Assessment of the nutritional status of preschool and school-age children living in post-earthquake temporary shelter areas (container settlements)
NİSA NUR DİNGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİR AYŞE ÖZER
- Yoğun deprem risk bölgesindeki bir okul binasının türkiye bina deprem yönetmeliği 2018'e göre değerlendirilerek güçlendirilmesi
Evaluation and reinforcement according to the turkey building earthquake code 2018 of a school building in the intensive earthquake region
SELMA GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İnşaat MühendisliğiGümüşhane Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ÇAVDAR
- Deprem Bölgesinde Bulunan Okul Öncesi Öğretmenlerinin Kendi Duygu Düzenleme Becerilerine Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi
Investigation of preschool teachers' opinions about their own emotional regulation skills in the earthquake region
ELİF NAZLI PÜSKÜLLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimÜsküdar ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURPER ÜLKÜER
- İlköğretim düzeyindeki okullarda afet ve acil durum planının içeriği ve mevcut durumunun değerlendirilmesi: Çanakkale ili örneği
Assestment of contents and current situation of disaster and emergency plans for elementary schools
DİDEM YEŞİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiDoğal Afetlerin Risk Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN CÜNEYT ERENOĞLU
- Eğitim örgütlerinde kriz yönetimi: Van depremi örneği
Cris management in education organization: Example of Van eathquake
OSMAN AYYÜREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimYüzüncü Yıl ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN BASRİ MEMDUHOĞLU