Zaman-mekân sıkışması ve esneklik bağlamında İstanbul'da evin yeni halleri
New states of home in Istanbul within the context of time-space compression and flexibility
- Tez No: 982362
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DERYA YORGANCIOĞLU, PROF. DR. HÜLYA TURGUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Kentsel konut, Küresel kentler, Toplu konut projeleri, Uzay-zaman, İstanbul, Urban housing, Global cities, Mass housing projects, Space-time, Istanbul
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Özyeğin Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kent ve Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Metropol kentlerde yaşamın giderek artan hızı, kent sakinlerinin yaşam biçimlerini, ihtiyaçlarını ve çevresel algılarını dönüştürmektedir. Bu dönüşümün, birbiriyle iç içe geçmiş zaman ve mekân olguları ile ilişkilendirilerek anlaşılması önemlidir. İletişim ve ulaşım teknolojilerindeki gelişmeler, zaman algısının hızlanması ve mekânsal sınırların daralması aracılığıyla zaman-mekân sıkışmasını tetiklemektedir. Bu tez çalışmasında, zaman-mekân sıkışmasını tetikleyen temel faktörler ve bu sıkışmanın neden olduğu yeni durumlar analiz edilerek“yeni haller”kavramı çerçevesinde ele alınmaktadır. Yeni haller“ kavramı bu çalışmada öncelikle kent ölçeğinde ele alınmakta, ardından kentsel dönüşümlerin eve ilişkin değişimler üzerindeki etkileri incelenmektedir. Esneklik kavramının, zaman-mekân sıkışmasının neden olduğu kent ve evdeki ”yeni halleri" anlamak için çok boyutlu bir teorik çerçeve sunacağı hipotezi üzerine, esnekliğin alt boyutları bu tezde yeniden tanımlanmaktadır. Bu alt boyutlar dönüşebilirlik, katmanlılık, geçicilik, cevap verebilirlik ve melezlik olarak ele alınarak, bu kavramlar üzerinden konut projeleri incelenmektedir. Bu tez çalışmasında, zaman-mekân sıkışmasının makro düzeyde İstanbul metropolü üzerinden ve mikro düzeyde ise bireyin en küçük yaşam alanı olan ev üzerinden tartışmaya açabilmek için nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmada literatür analizi ve yorumlamalar aracılığıyla konuyu derinlemesine ele alabilmek için, dönüşen ev olgusuna, bu dönüşümün kırılma noktalarına, esneklik olgusuna ilişkin temel kavramlar ve bu kavramlar arasındaki ilişkiler ortaya koymak üzere haritalama, katmanlı zaman çizelgesi ve kolaj gibi veri analiz yöntemleri kullanılmaktadır. Oluşturulan teorik çerçeveyle ilişkili olarak, çoklu veri kaynakları kullanılarak, İstanbul'da 2000 sonrasında üretilmiş olan konut projeleri örnekleri üzerinden esneklik kavramlarının iz düşümleri incelenmektedir. Seçilen örnek projeler, daha önce tanımlanan esnekliğin beş alt boyutu aracılığıyla, makro, mezo ve mikro ölçeklerde çok ölçekli bir yaklaşımla incelenmektedir. Buna göre, esnekliğin kentsel dönüşüm süreçlerinde önemli potansiyeller barındırdığı görülürken, kentleri bekleyen çoklu krizler göz önüne alındığında, kentsel dayanıklılık ve kentsel konut alanlarında esneklik kavramının incelenmesi kritik bir öneme sahip olduğu vurgulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
The ever-increasing pace of life in metropolitan cities is transforming urban residents' lifestyles, needs, and environmental perceptions. It is crucial to understand this transformation in relation to the intertwined phenomena of time and space. Developments in communication and transportation technologies trigger time-space compression through the acceleration of time perception and the contraction of spatial boundaries. This thesis analyzes the fundamental factors that trigger time-space compression and the new situations it engenders, addressing them within the framework of the concept of“new states.”This study first addresses the concept of“new states”at the urban scale, and then examines the effects of urban transformations on changes related to the home. Based on the hypothesis that the concept of flexibility offers a multidimensional analytical framework for understanding the“new states”in the city and home caused by time-space compression, the sub-dimensions of flexibility are redefined in this thesis. These sub-dimensions are considered as transformability, layering, temporality/permanence, sensitivity, and hybridity, and housing projects are examined through these concepts. In this thesis, a qualitative research approach is adopted to discuss time-space compression at the macro level through the Istanbul metropolis and at the micro level through the home, the smallest living space of the individual. In order to examine the subject in depth through literature analysis and interpretation, data analysis methods such as mapping, layered timeline, and collage are used to reveal the fundamental concepts of the transforming home, the breaking points of this transformation, and the phenomenon of flexibility, and the relationships between these concepts. In relation to the conceptual framework created, multiple data sources are used to examine the concepts of flexibility through examples of housing projects produced in Istanbul after 2000. The selected sample projects are examined using a multi-scale approach at the macro, meso, and micro scales, using the five sub-dimensions of resilience previously defined. This demonstrates that resilience holds significant potential in urban transformation processes, and considering the multiple crises facing cities, examining the concept of resilience in urban resilience and urban housing is crucial.
Benzer Tezler
- Yapay sinir ağları ile elektronik devre tasarım otomasyonu ve performans optimizasyonuna yönelik yeni yaklaşımlar
Novel approaches to electronic circuit design automation and performance optimization using artificial neural networks
FUNDA DAYLAK
Doktora
Türkçe
2025
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. İSMAİL SERDAR ÖZOĞUZ
- Multi - capsule endoscopy: Demonstrations of inter - capsular control and (tactile) sensing
Çoklu - kapsül endoskopi: Kapsüller arası kontrol ve (dokunsal) algılama yöntemleri
FURKAN PEKER
Doktora
İngilizce
2023
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ONUR FERHANOĞLU
- Static and cyclic properties of expansive clays treated with lime and fly ash with special reference to swelling and resilient moduli
Kireç ve uçucu kül ile iyileştirilen şişen killerin şişme ve esneklik modülü odaklı statik ve tekrarlı yükler altındaki özellikleri
İNCİ SÜT ÜNVER
Doktora
İngilizce
2018
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSAFFA AYŞEN LAV
PROF. DR. ERDAL ÇOKÇA
- Kaya kütlelerinin deformasyon modülünün tayininde kullanılan görgül ilişkilerin değerlendirilmesi: Baraj yerlerinden uygulamalar
Evaluation of the empirical relationships employed for the determination of rock mass deformation modulus: Applications at the dam sites
ALİ KAYABAŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Jeoloji MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CANDAN GÖKÇEOĞLU
- Kapitalist sistemde mekan ve yer-olmayan kavramı
Place in the system of capitalist and concept of non-place
ARZU İL
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
MimarlıkEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR TANYELİ