İnflamatuar barsak hastalarında patolojik hastalık aktivite şiddeti ile laboratuvar değerlerinin korelasyonunun retrospektif olarak analizi
Retrospective analysis of the correlation between pathological disease activity severity and laboratory parameters in inflammatory bowel disease patients
- Tez No: 982723
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAHİR BURAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Gastroenteroloji, Gastroenterology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: İnflamatuar barsak hastalıkları (İBH), başlıca ülseratif kolit (ÜK) ve Crohn hastalığını (CH) kapsayan, kronik ve immün aracılı inflamatuar hastalıklardır. Güncel tedavi yaklaşımlarında yalnızca klinik remisyon değil, endoskopik ve histolojik iyileşme de temel tedavi hedefleri arasına girmiştir. Histolojik aktivite, hastalık seyrini ve prognozu öngörmede güçlü bir gösterge olmakla birlikte, invaziv yöntemler gerektirmesi nedeniyle rutin klinik kullanımda sınırlılıklar taşımaktadır. Bu nedenle histolojik aktivitenin non-invaziv ve kolay ulaşılabilir laboratuvar parametreleri ile öngörülebilirliğinin değerlendirilmesi önemlidir. Bu çalışmada, inflamatuar barsak hastalarında patolojik hastalık aktivite şiddeti ile hematolojik ve biyokimyasal laboratuvar parametreleri arasındaki ilişkinin retrospektif olarak analiz edilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, Ocak 2020 – Haziran 2025 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji Kliniği'nde takip edilen, kolonoskopi ve histopatolojik değerlendirme yapılmış ÜK ve CH tanılı erişkin hastalar dâhil edildi. ÜK hastalarında histolojik aktivite Nancy Histolojik İndeksi, CH hastalarında ise Global Histologic Activity Score (GHAS) kullanılarak değerlendirildi. Hastaların demografik özellikleri, klinik verileri, sitomegalovirüs (CMV) durumu ve biyopsi tarihine ±4 hafta içinde elde edilen laboratuvar parametreleri (hemoglobin, MCV, trombosit, CRP, albümin, NLR, PLR, SII ve diğer hematolojik göstergeler) kaydedildi. İstatistiksel analizlerde uygun parametrik veya non-parametrik testler ile Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen hastalarda histolojik aktivite düzeyine göre laboratuvar parametrelerinde anlamlı farklılıklar saptandı. Ülseratif kolit grubunda Nancy histolojik aktivite skorları ile özellikle C-reaktif protein, albümin ve bazı hematolojik inflamasyon indeksleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler gözlendi. Crohn hastalığı grubunda ise GHAS ile belirli laboratuvar parametreleri arasında anlamlı korelasyonlar saptandı. Ancak bazı laboratuvar parametrelerinin histolojik aktiviteyi yansıtma gücünün sınırlı olduğu ve hasta grupları arasında heterojenlik gösterdiği belirlendi. Sonuç: Bu çalışmada, inflamatuar barsak hastalarında histolojik aktivite ile bazı rutin hematolojik ve biyokimyasal laboratuvar parametreleri arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu gösterilmiştir. Bununla birlikte, tek bir laboratuvar parametresinin histolojik aktiviteyi güvenilir şekilde öngörmesi yeterli değildir. Laboratuvar parametrelerinin kombine değerlendirilmesi, histolojik aktivitenin non-invaziv olarak izlenmesine katkı sağlayabilir. Elde edilen bulgular, klinik pratikte hasta yükünün azaltılması ve treat-to-target yaklaşımı kapsamında tedavi stratejilerinin daha erken dönemde optimize edilmesi açısından yol gösterici olabilir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Inflammatory bowel diseases (IBD), mainly comprising ulcerative colitis (UC) and Crohn's disease (CD), are chronic immune-mediated inflammatory disorders. In recent years, treatment strategies have shifted beyond clinical remission toward endoscopic and histological healing as key therapeutic targets. Although histological activity is a strong predictor of disease course and prognosis, its assessment requires invasive procedures such as colonoscopy and biopsy, limiting its routine clinical use. Therefore, identifying non-invasive and easily accessible laboratory parameters that reflect histological activity is of clinical importance. This study aimed to retrospectively evaluate the correlation between histopathological disease activity and hematological and biochemical laboratory parameters in patients with inflammatory bowel disease. Materials and Methods: This retrospective study included adult patients with UC and CD who were followed at the Gastroenterology Clinic of Manisa Celal Bayar University Faculty of Medicine between January 2020 and June 2025 and underwent colonoscopy with histopathological evaluation. Histological activity was assessed using the Nancy Histological Index in UC patients and the Global Histologic Activity Score (GHAS) in CD patients. Demographic characteristics, clinical data, cytomegalovirus (CMV) status, and laboratory parameters obtained within ±4 weeks of biopsy (including hemoglobin, mean corpuscular volume, platelet count, C-reactive protein, albumin, neutrophil-to-lymphocyte ratio, platelet-to-lymphocyte ratio, systemic immune-inflammation index, and other hematological markers) were recorded. Appropriate parametric or non-parametric tests and Spearman correlation analysis were used for statistical evaluation. Results: Significant differences in laboratory parameters were observed according to the degree of histological activity. In the ulcerative colitis group, Nancy histological activity scores showed significant correlations particularly with C-reactive protein, albumin, and certain hematological inflammatory indices. In the Crohn's disease group, GHAS demonstrated significant correlations with selected laboratory parameters. However, the ability of individual laboratory markers to accurately reflect histological activity was limited, and heterogeneity was observed among patient groups. Conclusion: This study demonstrates that certain routine hematological and biochemical laboratory parameters are significantly associated with histological disease activity in inflammatory bowel disease. Nevertheless, no single laboratory marker is sufficient to reliably predict histological activity on its own. A combined evaluation of laboratory parameters may contribute to the non-invasive monitoring of histological activity. These findings may help reduce patient burden and support earlier optimization of treatment strategies within the framework of the treat-to-target approach in clinical practice.
Benzer Tezler
- İnflamatuvar barsak hastalıklarında C4D boyama paterninin klinik bulgularla birlikteliğinin araştırılması
Investigation of C4D staining pattern with clinical findings in inflammatory bowel diseases
ŞÜKRÜ CAN KARABACAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
GastroenterolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKSEL BENGİ
- Ankilozan spondilit tanılı hastalarda obezite ve metabolik sendrom varlığının hastalık aktivitesi ve radyografik spinal hasar ile ilişkisi
Association of obesity and metabolic syndrome with disease activity and spinal radiographic damage among patients with ankylosing spondylitis
GİZEM BAŞAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAkdeniz ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAHİT KAÇAR
- Behçet hastalarında serum HIF-1 alfa düzeylerinin ve hastalık aktivitesiyle ilişkilerinin araştırılması
Investigation of serum HIF-1 alpha levels and relationship with disease activity in behçet patients
ÖZLEM ER SAĞLAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
RomatolojiDicle ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDA EM
- İnflamatuar barsak hastalığında CRP+1059 G/C gen polimorfizminin etkisi
C reactive protein +1059 G/C gene polymorphisms in inflammatory bowel disease
FATMA DÜŞÜNÜR GÜNSEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Tıbbi BiyolojiEge Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEVİN ORUÇ
- Samsun ili ve çevresinde inflamatuar barsak hastalığı tanısı alan çocuk ve adolesanların retrospektif incelemesi
Retrospective analysis of children and adolescents in Samsun and the region around the city, WHO were diagnosed with inflammatory bowel disease
AYŞE İREM SOFUOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
GastroenterolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN GAZİ KALAYCI