Geri Dön

Multipl skleroz hastalarının çalışma hayatlarında yaşadıkları güçlükler ve bunlarla başa çıkma stratejilerinin incelenmesi

Investigation of the difficulties experienced by multiple sclerosis patients in their work life and coping strategies

PDF İndir

  1. Tez No: 982724
  2. Yazar: EKİN AYDIN DEMİR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. NESLİHAN EŞKUT, PROF. DR. ASLI KÖŞKDERELİOĞLU
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Nöroloji, Neurology
  6. Anahtar Kelimeler: İş Yaşamı, İş Yaşamındaki Güçlükler, Başa Çıkma Stratejileri, Multipl Skleroz, Work Life, Work-Related Difficulties, Coping Strategies, Multiple Sclerosis
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

GİRİŞ VE AMAÇ Multipl Skleroz (MS)'un sıklıkla genç erişkinleri etkileyen ve kronik seyirli bir hastalık olduğu göz önüne alındığında MS ile ilgili engellilik ve buna bağlı işsizlik hastalar için önemli bir sorun teşkil etmektedir. Buna rağmen yapılan MS araştırmalarında bu soruna yeterli yer verilmemiştir. Bu çalışmada aktif çalışan erişkin MS hastalarında çalışma hayatına ait güçlüklerin gözden geçirilmesi ve bu güçlüklerin; hastalık ilişkili kognitif, bilişsel, duygu durum ve fiziksel engellilik gibi parametrelerle ilişkisinin araştırılması ve bunun yanında hastaların çalışma hayatlarındaki güçlüklerle başa çıkabilmek amacıyla kullandıkları stratejilerin değerlendirilmesi amaçlandı. GEREÇ VE YÖNTEM Kesin relapsing remitting multipl skleroz (RRMS) tanısı olan yüz elli hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların iş yaşamına dair özelliklere ayrıntılı yer verilen çalışmamızda iş yaşamında yaşanan güçlükler MS Çalışma Güçlükleri Anketi-23 (MSWDQ-23) ile, bu güçlüklerle başa çıkma stratejilerinin incelenmesi ise Başa Çıkma Stratejileri Kısa Formu (BÇS-Brief COPE) ile değerlendirildi. Kognitif değerlendirme Sembol ve Sayı Modaliteleri Testi (SDMT); duygu durum değerlendirmesi Beck Depresyon Ölçeği (BDI) ve Beck Umutsuzluk Ölçeği (BHS); yorgunluk durumunun saptanması Yorgunluk Şiddet Ölçeği (FSS) kullanılarak değerlendirildi. Alt ekstremite fonksiyonları 25 adım Yürüme Testi (T25FWT) ile üst ekstremite işlevleri ise Dokuz Delikli Tahta Çivi Testi (9HPT) ile değerlendirildi. BULGULAR Çalışmamıza dahil edilme kriterlerine uyan 150 hasta alındı. Tüm hastaların 83'ü kadın (%55,3), 67'si erkekti (%44,7). Hastaların ortalama yaşı 38,9 ± 8,0 (min-maks 21-58) yıldı. Hastaların kognisyon düzeyleri arttıkça psikolojik/kognitif bariyerler, fiziksel bariyerler ve toplam bariyerlerden aldıkları puanlar azalmaktaydı. İş yaşamındaki zorluklar ile hastaların bilişsel düzeyleri arasındaki negatif korelasyon bulduk. Hastalarımızın depresyon, yorgunluk ve umutsuzluk test skorları arttıkça iş yaşamındaki bütün bariyerlerden aldıkları test skorlarının arttığı görüldü. Çalışmamızda hastaların üst ekstremite fonksiyonları bozuldukça psikolojik/kognitif bariyerler, fiziksel bariyerler ve bariyerler toplam puanından aldıkları skorların arttığı görüldü. Hastaların yürüme hızları ve ambulasyon kabiliyetleri kötüleştikçe psikolojik/kognitif, fiziksel ve dışsal bariyerlerden aldıkları toplam puanların arttığı görüldü. Kadın hastaların duygulara odaklanma ve ortaya koyma, kabullenme, dine yönelme, zihinsel olarak ilgiyi kesme, kendini sınırlandırma ve duygusal sosyal destek kullanma alt ölçeklerinden aldıkları ortalama puanlar erkek hastalara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olarak belirlenmiştir. Tüm hastaların toplam grubuna bakıldığında ortalama puan yüksekliğine göre başa çıkma yollarının kullanımı; planlama, dine yönelme, olumlu yeniden yorumlama ve araçsal sosyal destek kullanma şeklinde bulunmuştur. Depresyon test skorları arttıkça duygulara odaklanma ve ortaya koyma, davranışsal olarak ilgiyi kesme ve madde kullanımı artmakta; olumlu yeniden yorumlamanın ise azaldığı görüldü. Ayrıca çalışmamızda hastaların yürüme hızları ve ambulasyon kabiliyetleri kötüleştikçe kabullenme skorunun azaldığı; üst ekstremitelerinin fonksiyonel becerisi azaldıkça madde kullanımı test skorlarının arttığı bulunmuştur. Hastaların bütün bariyer alt ölçeklerinden ve toplam bariyerler puanından aldıkları test skorları arttıkça toplam başa çıkma puanlarının arttığı görülmüştür. SONUÇ Bulgularımız kognitif fonksiyonları iyi olan MS hastalarının, iş yaşamında daha az oranda zorluk yaşadığını göstermiştir. Ayrıca daha depresif, yorgun ve umutsuz olmak, iş yaşamında daha fazla zorluk ile ilişkili bulundu. Hastaların üst ekstremite disfonksiyonu, yürüme ve denge problemleri ile iş yaşamında karşılaşılan kognitif ve fiziksel güçlüklerin yakından ilişkili olduğu saptandı. Yıllık atak hızı ve EDSS skorları yükseldikçe iş yaşamında karşılaşılan zorluklar artış gösterdi. MS hastalarında başa çıkma yöntemleri arasında en sık planlama, dine yönelme, olumlu yeniden yorumlama ve araçsal sosyal destek kullanmanın yer aldığı kaydedildi. Çalışmamızda kadın hastaların; duygulara odaklanma ve ortaya koyma, kabullenme, dine yönelme, zihinsel olarak ilgiyi kesme, kendini sınırlandırma ve duygusal sosyal destek kullanma stratejilerini erkeklere kıyasla daha fazla kullandığı saptanmıştır. Depresif duygu durum arttıkça, duygulara odaklanma, davranışsal olarak ilgiyi kesme, madde kullanımı ve dine yönelme şeklinde başa çıkma yöntemlerinin sıkça kullanıldığı gözlendi. Ayrıca bu çalışmada, üst ekstremite fonksiyonlarında beceri kaybı ve yürüme fonksiyonunda kötüleşme ile madde kullanımı arasında anlamlı ilişki saptandı. Çalışmamız, aktif çalışan MS hastaların klinik takiplerinde kognisyon, umutsuzluk, depresyon, yorgunluk, üst ekstremite fonksiyonları, yürüme ve ambulasyon kabiliyetleri ile birlikte iş hayatlarındaki güçlüklerin de değerlendirilmesinin önemli olduğunu gösterdi. Hastaların klinik izleminde iş yaşamında kullandıkları başa çıkma stratejilerinin değerlendirilmeye dahil edilmesi hem aktif çalışan hastayı bir bütün olarak görmeyi hem de erken dönemde uyumsuz başa çıkma stratejisi kullanan hastaları daha etkin başa çıkma stratejilerine ve mesleki rehabilitasyon müdahalelerine yöneltme imkânı sağlayacaktır.

Özet (Çeviri)

INTRODUCTION AND PURPOSE Considering that Multiple Sclerosis (MS) is a chronic disease that frequently affects young adults, disability related to MS and subsequent unemployment constitute significant challenges for patients. Nevertheless, this issue has not been sufficiently addressed in MS research. This study aims to review the challenges associated with work life in actively working adult MS patients, investigate the relationship of these challenges with disease-related factors such as cognitive, emotional, and physical disability, and to assess the strategies that patients employ to cope with these work-related difficulties. MATERİALS AND METHODS One hundred fifty patients with a definitive diagnosis of relapsing-remitting multiple sclerosis (RRMS) were included in the study. In our study, which provided detailed insights into the characteristics of patients' work life, work-related difficulties were evaluated using the MS Work Difficulties Questionnaire-23 (MSWDQ-23), and strategies for coping with these challenges were assessed with the Brief COPE. Cognitive assessment was conducted using the Symbol Digit Modalities Test (SDMT); mood assessment was performed with the Beck Depression Inventory (BDI) and the Beck Hopelessness Scale (BHS); and fatigue severity was determined with the Fatigue Severity Scale (FSS). Lower extremity function was evaluated with the 25-Foot Walk Test (T25FWT), and upper extremity function with the Nine-Hole Peg Test (9HPT). RESULTS A total of 150 patients with a definitive diagnosis of MS who met the inclusion criteria were included in the study. Of all patients, 83 were female (55.3%) and 67 were male (44.7%). The mean age of the patients was 38.9 ± 8.0 years (range 21-58). In our study, as patients' cognitive levels increased, their scores on psychological/cognitive barriers, physical barriers, and total barriers decreased. We found a negative correlation between work-related difficulties and patients' cognitive levels. As patients' scores on depression, fatigue, and hopelessness tests increased, their scores across all work-related barriers also increased. Additionally, it was observed that as patients' upper extremity function deteriorated, their scores on psychological/cognitive barriers, physical barriers, and total barriers increased. As patients' walking speed and ambulation abilities declined, their total scores on psychological/cognitive, physical, and external barriers increased. Female patients scored significantly higher than male patients on subscales including focusing on and expressing emotions, acceptance, religious coping, mental disengagement, self-restraint, and use of emotional social support. Across all patients, the most frequently used coping methods, based on mean score rankings, were planning, religious coping, positive reinterpretation, and instrumental social support. As depression scores increased, there was a corresponding increase in emotional focus and expression, behavioral disengagement, and substance use, while positive reinterpretation decreased. Additionally, in our study, acceptance scores decreased as patients' walking speed and ambulatory ability declined, and substance use scores increased as upper extremity functional ability declined. It was observed that as patients' scores on all barrier subscales and total barriers increased, their total coping scores also increased. CONCLUSİON Our findings indicate that MS patients with better cognitive function experience fewer difficulties in the workplace. Furthermore, higher levels of depression, fatigue, and hopelessness were associated with greater challenges at work. It was found that patients' upper extremity functions, as well as walking and balance problems, are closely related to cognitive and physical difficulties encountered in the workplace. Workplace difficulties increased as the annual relapse rate and EDSS scores rose. The most commonly used coping methods among MS patients were planning, religious coping, positive reinterpretation, and instrumental social support. In our study, female patients were found to use strategies such as focusing on and expressing emotions, acceptance, religious coping, mental disengagement, self-restraint, and emotional social support more frequently than male patients. As depressive mood increased, coping strategies such as emotional focus, behavioral disengagement, substance use, and religious coping were more frequently used. Additionally, this study identified a significant relationship between loss of upper extremity function, deterioration in walking function, and substance use. Our study demonstrated the importance of evaluating not only cognition, hopelessness, depression, fatigue, upper extremity function, walking, and ambulation abilities but also the work-related challenges faced by actively employed MS patients during clinical follow-ups. Including the assessment of coping strategies used in the workplace as part of clinical monitoring will provide a more comprehensive view of the actively working patient. This approach will also allow for early identification of patients who use maladaptive coping strategies, facilitating timely intervention with effective coping strategies and vocational rehabilitation.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    352830

    Multipl skleroz hastalarında uykuya ilişkin parametrelerin değerlendirilmesi

    Assesments of sleep parameters in multiple sclerosis patients

    SERKAN YILMAZER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    NörolojiMustafa Kemal Üniversitesi

    Nefroloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ESRA OKUYUCU

  2. Tez No

    196249

    Multiple sklerozlu hastalarda cinselliğe dair derinlemesine duygu ve düşünclerin incelenmesi

    Deep examination of emotions and feelings as to sexuality the patients with multiple sclerosis

    SERAP SEZGİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    HemşirelikAtatürk Üniversitesi

    Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. MİNE EKİNCİ

  3. Tez No

    132298

    Multipl sklerozlu hastalarda yorgunluk ve yorgunluğun etkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of fatique and its effects on multiple sclerosis patients

    TÜRKAN GÖZDE TÜRKBAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonDokuz Eylül Üniversitesi

    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. YÜCEL YILDIRIM

  4. Tez No

    748250

    Multipl skleroz hastalarında odaksal ve odaksal olmayan ipuçların ileriye dönük bellek performansına etkisi

    The effects of focal and non-focal cues on prospective memory in multiple sclerosis patients

    SILA RESULOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikolojiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MURAT KURT

  5. Tez No

    634484

    Multipl skleroz hastalarında el fonksiyonunun yaşam kalitesi ile olan ilişkisi

    Relationship between hand function and quality of life multiple sclerosis patients

    ÖZGÜN PİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    NörolojiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MURAT TERZİ

Geri Dön