الزلازل وآثارها في الفقه الإسلامي
İslam hukukunda depremler ve etkileri
- Tez No: 982732
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BATUHAN BUĞRA AKARTEPE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Depremler, Yıkım, Fıkhî Etkiler, Afetler, İslam Fıkhı, Earthquakes, Destruction, Jurisprudential Effects, Disasters, Islamic Jurisprudence
- Yıl: 2025
- Dil: Arapça
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri (arapça) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Depremler, insanlık tarihi boyunca gözlemlenen kozmik olaylardan biridir ve İslam fıkhı, insan hayatı üzerindeki derin etkilerinden dolayı bu olaya özel bir önem atfetmiştir. Bu çalışmanın önemi, depremlerle ilgili fıkhî hükümlerin incelenmesinde yatmakta olup, İslamî ilkeler çerçevesinde bu tür afetlerle nasıl başa çıkılabileceğine dair kapsamlı ve bütüncül bir şer'î bakış açısı sunmayı hedeflemektedir. Araştırma, İslam âlimlerinin ortaya koyduğu naslar ve fıkhî kaideler çerçevesinde, farklı zaman ve mekânlara uygun hükümlerin nasıl istinbat edilebileceğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda çalışma, tanımlayıcı-analitik yöntem ile klasik fıkıh mezheplerinin görüşlerini karşılaştırmalı ve tümevarımsal bir yaklaşımla ele almıştır. Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, deprem zamanlarında ibadetlerle (namaz, zekât, oruç, hac) ilgili hükümler ele alınmış,“meşakkat teysiri celbeder”ve“zorluk giderilir”gibi temel kaideler esas alınmıştır. İkinci bölümde, muameleler (alışveriş, kira vb.) konuları değerlendirilmiş ve“zarar giderilir”gibi kurallara dayanılarak sözleşmelerin feshi ve stokçuluğun yasaklanması gibi hususlar işlenmiştir. Üçüncü bölümde, aile hukukuna dair konular (nesep, kefalet, kayıp kişilerin durumu) ele alınmış;“kesinlik şüphe ile ortadan kalkmaz”gibi kaideler çerçevesinde hükümlere yer verilmiştir. Dördüncü bölüm ise, devletin deprem öncesi, sırası ve sonrasındaki sorumluluklarına ayrılmış; can güvenliğini sağlama, zarar görenlerin tazmini ve gerektiğinde gayrimüslimlerden yardım alma gibi konular ele alınmıştır. Sonuç olarak çalışma, İslam şeriatının kapsamlı, esnek ve her zaman ve mekâna uygun hükümler ortaya koyabildiğini; genel kaideler yoluyla yeni gelişen olaylara da cevap verebildiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Earthquakes are among the cosmic phenomena that have accompanied humanity throughout the ages. Islamic jurisprudence (fiqh) has paid special attention to this phenomenon due to its significant impact on human life. The importance of this study lies in examining the jurisprudential rulings related to earthquakes, with the aim of presenting a comprehensive Islamic legal framework for dealing with such events in accordance with Islamic principles and in response to contemporary challenges. This research focuses on clarifying the Islamic legal stance on earthquakes by reviewing relevant scriptural texts and jurisprudential principles established by classical Islamic scholars. These principles provide a foundation for deriving appropriate rulings suitable for various times and places. The researcher has employed both the descriptive-analytical and comparative-inductive methodologies by tracing jurisprudential issues within the four Sunni schools of thought and analyzing them in light of current realities. The study is divided into four main chapters: The first chapter addresses the rulings on acts of worship (ʿibādāt) during earthquakes, such as prayer, zakat, fasting, and pilgrimage, relying on maxims like“Hardship begets ease”and“Haraj (undue hardship) is to be removed.”The second chapter examines transactional matters (muʿāmalāt), referencing principles such as“Harm is to be eliminated,”and covers topics like contract annulment and the prohibition of hoarding. The third chapter deals with family-related rulings, including lineage, guardianship, and the status of missing persons, based on maxims like“Certainty is not overruled by doubt.”The fourth chapter focuses on the responsibilities of the state before, during, and after earthquakes, emphasizing the duty to protect lives, compensate victims, and the permissibility of seeking assistance from non-Muslims when necessary. The study concludes that Islamic law is comprehensive and flexible, having established general principles that can be applied in times of disaster, proving its relevance and adaptability to all times and places.
Benzer Tezler
- المختصر الراشف من زلال الكاشف للإمام التاذفي (705 هـ) من أول سورة الحج إلى آخر سورة النمل ( دراسة وتحقيق )
Almuhtasar alraşıf fi zilal alkaşif- Hac Suresi'nin başlangıçından Neml Suresi'nin sonuna kadar (Çalışma ve inceleme)
ABDULLAH AHMED OGLAH AL-ALI
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ Abdulsalam Yousuf Essa AL-YAGOOB
- المختصر الراشف من زُلال الكاشف" للشيخ محمد بن أيوب التاذفي (المتوفى: 705هـ) من اول سورة القصص إلى نهاية سورة الصافات دراسة وتحقيق
İmam al-Tadfi'nin Zalal al-Kashef'inden al-Mukhtasar al-Rashif, Kasas Suresi'nin başından Safat Suresi'nin sonuna kadar, bir inceleme ve inceleme / Al-Muhtasar al-Rashef min Zulal al-Kashef by Sheikh Muhammad bin Ayoub al-Tathifi (d. 705 AH) [From thebeginning of Surat al-Qasas, to the end of Surat al-Safat], astudy and investigation
AMMAR AHMED SALIH ALHREYTH
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULSALAM YOUSUF ESSA AL-YAGOOB
- تفسیرالمختصر الراشف من زلال الكاشف للإمام محمد بن ایوب بن عبدالقاھر التاذفي )705 ھـ( من بدایة سورة الاسراء إلى نھایة سورة مریم: دراسة وتحقیق
İmam Muhammed b. Eyyub b. Abdulkâhir el-Halebî'nin“el-Muhtasaru'r-Râşif min Zülâli'l-Kâşif”adlı eserinin tahkik ve değerlendirmesi (İsra Suresi ile Meryem Suresi arası) / Imam Alim Bedreddin Muhammed b. Eyyub b. investigative study on Abdul Kahir et-Tazifi al-Hanefi al-Makri al-Halebi's (d. 705 h.) al-Muhtasaru'r-Rasif min Zülali'l-Kaşif (From the beginning of Surah Isra to the end of Surah Maryam)
ABDULRAHMAN FAISAL ABBAS AL-SALIHI
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULSALAM YOUSUF ESSA AL-YAGOOB
- أحكام نازلة الزلزال في الفقه الإسلامي(دراسة فقهية مقارنة)
İslam hukuku'nda depreme dair hükümler (karşılaştırmalı islam hukuku çalışması)
İSLAM ÇERKEZOĞLU
Doktora
Arapça
2025
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN SAİTOĞLU
- الصراع الوصري ـ الكلداني 626 -ق.م 935دراسة تاريخية
The Egyptian – Chaldean Struggle (626 - 539 B.C. )A Historical Study
ADNAN RASHID MAMO