Batı Trakya'da yaşayan okul öncesi dönem çocukların öğrenme güçlüğü erken belirtileri ile yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between early symptoms of learning disabilities and executive functioning skills of preschool children in Western Thrace
- Tez No: 982921
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAKUP BURAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Risk altındaki öğrenciler, Çocuk-okul öncesi, At-risk students
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Engelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Batı Trakya'da yaşayan okul öncesi çocukların öğrenme güçlüğü riski erken belirtisi ile yürütücü işlev becerisi arasındaki ilişkidir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışma 2025 yılında Yunanistan'ın Batı Trakya Bölgesi, Gümülcine şehrinde yaşayan beş ve alt yaş okul öncesi dönemdeki çocuklar ile yürütülmüştür. Katılımcılar kartopu örnekleme yöntemi ile belirlenmiş, aileler üzerinden zincirleme şekilde ulaşılarak veriler toplanmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Öğrenme Güçlüğü Erken Belirtileri Tarama Ölçeği ve Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlevler Envanteri kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde etik kurul izni alınmış, ardından gönüllü ailelere Veli Katılım Onam Formu verilmiştir. Her aileye ölçekler dağıtılmış tüm ölçme araçları iyi derecede Türkçe bilen ebeveynler tarafından doldurulmuştur. Veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Dağılım normalliği çarpıklık ve basıklık değerleri ile test edilmiştir. Dağılımın parametrik olduğu tespit edilmiştir. İlişkileri incelemek için Pearson korelasyon katsayısı ve Basit Doğrusal Regresyon analizi kullanılmıştır. Cinsiyet, yaş, sosyoekonomik durum gibi değişkenlere göre farklılıkları belirlemek için Bağımsız Örneklem t-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Anlamlı farklılıkların etki büyüklükleri için Cohen's d ve eta-kare (η²) değerleri hesaplanmıştır. Çalışmada okul öncesi dönemde öğrenme güçlüğü riski taşıyan çocukların oranı belirlenmiş, bu riskin yürütücü işlevlerin alt boyutları olan çalışan bellek ve ketleme becerileriyle nasıl ilişkilendiği değerlendirilmiştir. Çalışma bulgularından elde edilen sonuca göre çocukların yaklaşık %4'ünün öğrenme güçlüğü riski yaşadığı, %5'lik grubun yüksek risk altında, %19-36 arasındaki oranın ise orta düzeyde risk altında olduğu tespit edilmiştir. Öğrenme güçlüğü riski ile yürütücü işlevler arasında güçlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Özellikle çalışan bellek ve ketleme sorunları, öğrenme güçlüğü erken belirtilerinin önemli yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Çocukların öğrenme güçlüğü riskinin yaklaşık üçte birinin yürütücü işlev sorunlarıyla açıklanabildiği bulunmuştur. Cinsiyet açısından bakıldığında, erkek çocukların bilişsel beceri alanında öğrenme güçlüğü riskinin kızlara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ancak genel risk düzeyinde anlamlı bir cinsiyet farkı olmadığı saptanmıştır. Yaş açısından ise, beş yaşındaki çocukların dil, iletişim, psikomotor ve sosyal-duygusal becerilerde altı yaş grubuna kıyasla daha yüksek risk taşıdığı bulunmuştur. Sonuçlar, okul öncesi dönemde yürütücü işlev becerilerinin desteklenmesinin öğrenme güçlüğü riskinin azaltılmasında önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Araştırma, erken tanı ve müdahale programlarının önemini vurgulamakta; öğretmenler ve ebeveynler için bilgilendirme çalışmalarının yapılmasını önermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between early indicators of learning disability risk and executive function skills among preschool children living in Western Thrace. A quantitative research design employing the correlational model was used. The study was conducted in 2025 with preschool children aged five and under residing in Komotini, Western Thrace, Greece. Participants were identified through the snowball sampling method, and data were collected via chain referrals through families. The Early Signs of Learning Disabilities Screening Scale and the Childhood Executive Functions Inventory were utilized as data collection tools. Ethical approval was obtained before data collection, and informed consent forms were distributed to volunteer parents. All instruments were administered to families and completed by parents with sufficient proficiency in Turkish. The data were analyzed using SPSS. Normality of distribution was tested through skewness and kurtosis values, which confirmed parametric distribution. Pearson's correlation coefficient and simple linear regression analysis were employed to examine relationships, while Independent Samples t-tests and One-Way ANOVA were applied to identify differences across variables such as gender, age, and socioeconomic status. Effect sizes for significant differences were calculated using Cohen's d and eta-squared (η²). The study determined the proportion of preschool children at risk of learning disabilities and examined how this risk was related to the sub-dimensions of executive functions, namely working memory and inhibition. The findings revealed that approximately 4% of children were at risk, 5% were at high risk, and between 19–36% were at moderate risk. A strong and significant relationship was identified between learning disability risk and executive functions, with working memory and inhibition emerging as significant predictors of early learning difficulties. It was further found that about one-third of the variance in learning disability risk could be explained by executive function problems. In terms of gender, boys demonstrated a higher risk in cognitive skills compared to girls, although no significant gender difference was found in overall risk levels. Age-related findings indicated that five-year-old children were at greater risk in language, communication, psychomotor, and socio-emotional domains compared to six-year-olds. Overall, the results highlight that supporting executive function skills during the preschool period plays a crucial role in reducing learning disability risk. The study underscores the importance of early diagnosis and intervention programs and recommends awareness-raising efforts for teachers and parents.
Benzer Tezler
- Batı Trakya Türkleri'nin günümüzdeki eğitim ve öğretim sorunları
Başlık çevirisi yok
GÜNGÖR ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. UMUR TUNCER
- Yunanistan'da yaşayan Müslüman ailelerde ergen ve ebeveyn ilişkisi üzerine nitel bir inceleme
A qualitative study on adolescent and parent relationships in Muslim families living in Greece
SONGKİOUL RONGO
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVDE DÜZGÜNER
- Batı Trakya azınlık okulları eğitim durumları ve yasal çerçevenin incelenmesi
Western Thrace minority schools educational status and analysis of legal framework
ASLI TSAOUS
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN KARAHAN
- Batı Trakya'da engelli çocuğa sahip azınlık ailelerinin yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of life quality of minority families with disabled children in Western Thrace
SEHER AHMET
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiEngelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE AHMETOĞLU
- Batı Trakya'da engelli çocuğa sahip azınlık ailelerinin profili
Profile of minority families with disabled children in Western Thrace
ISİL MİRİTZİ MOUSTAFA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiEngelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE AHMETOĞLU