Pre-disaster location and replenishment of emergency relief items via mathematical programming approaches
Matematiksel programlama yaklaşımları ile acil yardım malzemelerinin afet öncesinde konumlandırılması ve ikmali
- Tez No: 983417
- Danışmanlar: PROF. DR. ADİL BAYKASOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Tesis yer seçimi, Site selection
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğal afetlerin ardından can kayıplarının azaltılabilmesi için hızlı müdahale büyük önem taşımaktadır. Afet sonrası ilk 72 saat içinde yardım malzemeleri ile arama-kurtarma ekiplerinin bölgeye ulaşması istenmeyen kayıpları minimize etmeyi sağlamaktadır. Belirli bölgelerde yardım malzemelerinin depolandığı afet depoları bulunsa da afet sonrası yaşanan ulaşım problemleri, bu malzemelerin kısa sürede afet bölgesine ulaştırılmasını güçleştirmektedir. Bu nedenle, riskli bölgelerde önceden konumlandırılmış depolama alanlarının oluşturulması, etkin bir afet müdahalesi için kritiktir. İlk yardım çantaları ve arama-kurtarma ekipmanları gibi temel malzemelerle donatılmış afet konteynerleri, afet sonrası hızlı müdahale sağlamaktadır. Ancak bazı malzemelerin bozulabilir nitelikte olması, konteynerlerin düzenli bakım ve yenileme planlamasına ihtiyacı ortaya çıkarmaktadır. Konteynerlerin stratejik yerlere konumlandırılması ve içerdiği malzemelerin kullanıma hazır olması, etkin müdahale için hayati önem taşımaktadır. Bu motivasyonla, bu tezde, her iki problemi bütünleşik biçimde ele alan bir yaklaşım önermektedir. İlk olarak, aday lokasyonlar Çizge Teorisi ve Matris Yaklaşımı temelli bir bulanık çok kriterli karar verme modeli ile değerlendirilmiş ve her lokasyon için uygunsuzluk değeri hesaplanmıştır. Daha sonra, bu değerler kullanılarak konteyner konumlarının ve yenileme rotalarının eşzamanlı belirlendiği özgün bir leksikografik optimizasyon modeli geliştirilmiş ve model Python 3.11 ile kodlanmış ve Gurobi 12 çözücüsü kullanılarak çözülmüştür. İzmir'in Narlıdere ilçesinde gerçekleştirilen vaka çalışması farklı parametre senaryoları altında test edilmiş ve modelin etkin performans gösterdiği ortaya konmuştur. Sonuçlar, afet konteynerleri özelinde bulanık karar analizi ile leksikografik optimizasyonu entegre eden ilk çalışma olarak literature özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Rapid intervention within the 72 hours following a disaster is crucial for reducing casualties, creating an urgent need for relief supplies and search-and-rescue teams. Although warehouses stocked with relief items exist in certain regions, post-disaster transportation disruptions often hinder the timely delivery of these supplies. Therefore, establishing pre-positioned storage facilities in high-risk regions is essential for effective disaster response. Disaster containers, which are customized freight units equipped with items like first-aid kits and search-and-rescue equipment, enable quick response after a disaster. However, the perishable nature of some of these items necessitates maintenance and replenishment to ensure usability. Strategically locating disaster containers and keeping their contents ready-to-use are vital for improving disaster preparedness and response efficiency. However, to the best of our knowledge, no study has simultaneously addressed the location selection of disaster containers and the planning of the replenishment of items. To fill this gap, this study proposes an integrated framework that considers both aspects together. First, candidate locations are evaluated using a fuzzy multi-criteria decision-making (MCDM) model based on the Graph Theory and Matrix Approach to generate undesirability scores. These scores are then incorporated into a novel lexicographic optimization model that determines container locations and replenishment routes simultaneously. The proposed model is implemented in Python 3.11 and solved with the Gurobi 12 optimization solver. A real-world case study in Narlıdere, Izmir, under multiple parameter scenarios confirms the robustness of the framework and its contribution as the first study integrating fuzzy decision analysis with lexicographic optimization for disaster container planning.
Benzer Tezler
- Network optimization problems for disaster mitigation: Network reliability, investment for infrastructure strengthening and emergency facility location
Afet ile mücadelede ağ optimizasyonu problemleri: Ağ güvenilirliği, altyapı güçlendirmesi için yatırım planlaması ve acil müdahale merkezi yerleştirilmesi
DİLEK GÜNNEÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2007
Deprem MühendisliğiKoç ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. FİKRİ KARAESMEN
PROF. SERPİL SAYIN
Y.DOÇ. SİBEL SALMAN
- Afet riski altındaki bölgelerde deprem öncesi risklerin google earth engıne (GEE) platformu ve coğrafi bilgi sistemi (CBS) kullanılarak belirlenebilirliği üzerine deneysel bir çalışma
An experimental study on the determination of pre-earthquake risks in disaster-prone areas using google earth engine (GEE) platform and geographic information system (GIS)
HARUN AKPUNAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Jeodezi ve FotogrametriZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN AKÇIN
- Afet yönetiminde lojistik depo seçimi ve bir uygulama
Logistic warehouse location selection in disaster management and an application
HİLAL TEMİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Ticaret ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERK AYVAZ
- Kahramanmaraş depremi: Kurtarma çalışmalarına katılan sağlık personeli ve diğer meslek gruplarının afet öncesi ve sonrası biyo-psikososyal durumlarının karşılaştırılması
Kahramanmaraş earthquake: Comparison of pre- and post-disaster bio-psychosocial status of healthcare workers and other professional groups participating in rescue efforts
FATİH ATMACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık EğitimiYeditepe ÜniversitesiAcil Durum ve Afetlerde Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DOĞAÇ NİYAZİ ÖZÜÇELİK
- Optimizing the pre-disaster emergency response system of Istanbul
İstanbul'un afetle mücadele sisteminin optimizasyonu
MUHAMMET ALİ TAŞKIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Şehir ÜniversitesiElektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ ÇAKMAK
DOÇ. DR. ÖZGÜR KABAK