Geri Dön

Scrophularia mesopotamica Boiss. üzerinde farmakognozik araştırmalar

Pharmacognostic studies on scrophularia mesopotamica Boiss.

PDF İndir

  1. Tez No: 983525
  2. Yazar: MERYEM ZEYNEP NAK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. PERİHAN GÜRBÜZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
  6. Anahtar Kelimeler: iridoit, LC-MS/MS, NMR, nöroproptektif, Scrophularia, İridoid, LC-MS/MS, Neuroprotective, NMR, Scrophularia
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erciyes Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eczacılık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Farmakognozi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

SCROPHULARIA MESOPOTAMICA BOISS. ÜZERİNDE FARMAKOGNOZİK ARAŞTIRMALAR Meryem Zeynep ELCUMAN Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Farmakognozi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Kasım, 2025 Danışman: Prof. Dr. Perihan GÜRBÜZ ÖZET Scrophulariaceae familyasına ait Scrophularia cinsi Türkiye Florası'nda 22'si endemik olmak üzere 85 takson, Dünya'da ise yaklaşık 300 takson ile yayılış göstermektedir. Scrophularia türlerinin halk arasında çeşitli enflamatuvar hastalıklarda kullanıldığı kayıtlıdır. Scrophularia türlerinden bugüne kadar iridoit glikozitleri, fenilpropanoitler ve flavonoitler izole edilerek tanımlanmıştır. In vitro farmakolojik aktivite çalışmaları, Scrophularia türlerinin antienflamatuvar, antioksidan, antibakteriyel ve immün modülatör etkilere sahip olduğunu göstermiştir. Bu tez çalışması kapsamında, Doğu Anadolu bölgesinden toplanan ve endemik bir tür olan Scrophularia mesopotamica Boiss. üzerinde fitokimyasal ve biyolojik etki çalışmaları yapılması planlanmıştır. Bitkinin toprak üstü kısımları %70 metanol ile ekstre edilmiştir. Sonrasında bu metanol ekstresi su ile disperse edilip sırasıyla petrol eteri, etil asetat, n-butanol ile sıvı-sıvı sıvı partisyona tabi tutulmuştur. Elde edilen ekstre ve alt ekstreler üzerinde gerçekleştirilen SHSY-5Y hücrelerinde hidrojen peroksitle indüklenen hücre ölümüne karşı nöroprotektif etki çalışmalarında n-BuOH alt ekstrelerinin konsantrasyona bağlı olarak hücre canlılığını artırdığı ve anlamlı bir koruyucu etki sergilediği tespit edilmiştir. Ham ekstre ve alt ekstrelerin fitokimyasal içeriği hakkında ön bilgi sahibi olmak için bu ekstreler özellikle yaygın flavonoitler açısından LC-MS/MS ile dereplikasyon çalışmalarına tabi tutulmuştur. Bu çalışmalara ilaveten en aktif ekstre olan n-butanol ekstresi üzerinde tekrarlayan kromatografik çalışmalar sonucunda 3 adet flavon türevi bileşik; nodifloretin (SCM-7), luteolin 6-hidroksi-3'-metoksi-7-O-β-D-glukopiranozit (SCM-2), luteolin 6-hidroksi-3'-metoksi-7-O-β-glukopiranozil-(12)-β-glukopiranozit (SCM-3), 1 adet fenil etanoit glikoziti; verbaskozit (SCM-4), 1 adet iridoit glukoziti; harpajit (SCM-9) ve 1 adet fenolik asit; 4-hidroksi benzoik asit (SCM-6) izole edilerek, yapıları aydınlatılmıştır. Mevcut literatür verilerine göre luteolin 6-hidroksi-3'-metoksi-7-O-β-D-glukopiranozit (SCM-2) Scrophulariaceae familyası için, luteolin 6-hidroksi-3'-metoksi-7-O-β-glukopiranozil-(12)-β-glukopiranozit'in ise (SCM-3) doğa için yeni bir madde olduğu anlaşılmıştır. Elde edilen bulgular, familyanın ve cinsin kemotaksonomisine katkı sağlamıştır.

Özet (Çeviri)

PHARMACOGNOSTIC STUDIES ON SCROPHULARIA MESOPOTAMICA BOISS. Meryem Zeynep ELCUMAN Erciyes University, Institute of Health Sciences Department of Pharmacognosy Master's Thesis, November 2025 Supervisor: Prof. Dr. Perihan GÜRBÜZ ABSTRACT The genus Scrophularia of the family Scrophulariaceae is represented by 85 taxa, 22 of which are endemic, in the Flora of Turkey, and by approximately 300 taxa worldwide. It has been recorded that Scrophularia species are traditionally used in various inflammatory diseases. To date, iridoid glycosides, phenylpropanoids, and flavonoids have been isolated and identified from Scrophularia species. In vitro pharmacological activity studies have shown that Scrophularia species possess anti-inflammatory, antioxidant, antibacterial, and immunomodulatory effects. Within the scope of this thesis, phytochemical and biological activity studies were planned on Scrophularia mesopotamica Boiss., an endemic species collected from the Eastern Anatolia region. The aerial parts of the plant were extracted with 70% methanol. Subsequently, the methanol extract was dispersed in water and subjected to liquid–liquid partitioning successively with petroleum ether, ethyl acetate, and n-butanol. In the neuroprotective activity studies performed on SH-SY5Y cells against hydrogen peroxide-induced cell death, the n-BuOH subextracts were found to increase cell viability in a concentration-dependent manner and to exhibit a significant protective effect. To obtain preliminary information on the phytochemical composition of the crude extract and subextracts, these extracts were subjected to LC-MS/MS dereplication studies, particularly focusing on common flavonoids. In addition to these studies, repeated chromatographic procedures performed on the most active extract, the n-butanol extract, led to the isolation and structural elucidation of three flavone derivatives: nodifloretin (SCM-7), luteolin 6-hydroxy-3'-methoxy-7-O-β-D-glucopyranoside (SCM-2), and luteolin 6-hydroxy-3'-methoxy-7-O-β-glucopyranosyl-(12)-β- glucopyranoside (SCM-3); one phenylethanoid glycoside, verbascoside (SCM-4); one iridoid glycoside, harpagide (SCM-9); and one phenolic acid, 4-hydroxybenzoic acid (SCM-6). According to the available literature data, luteolin 6-hydroxy-3'-methoxy-7-O-β-D-glucopyranoside (SCM-2) is reported for the first time for the Scrophulariaceae family, while luteolin 6-hydroxy-3'-methoxy-7-O-β-glucopyranosyl-(12)-β- glucopyranoside (SCM-3) appears to be a novel natural compound. The findings obtained contribute to the chemotaxonomy of the family and the genus.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    911421

    Endemik bazı Scrophularia türlerinin çimlenme özelliklerinin belirlenmesi

    Determination of germination characteristics of some endemic Scrophularia species

    AYFER BEYZA ERKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    BotanikGazi Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ERKAN UZUNHİSARCIKLI

  2. Tez No

    180740

    Karacadağ (Şanlıurfa/Diyarbakır)'ın bitki ekolojisi ve bitki sosyolojisi yönünden araştırılması

    A phytoecological and phytosociological research on the Karacadağ (Şanlıurfa/Diyarbakır)

    ÖMER FARUK KAYA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    BiyolojiAnkara Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. OSMAN KETENOĞLU

  3. Tez No

    1835

    Scrophularia scopolii (Hoppe ex) pers.var. scopolii üzerinde fitokimyasal araştırmalar

    Başlık çevirisi yok

    E.MELTEM ÖZİPEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe Üniversitesi

    Farmakognozi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İHSAN ÇALIŞ

  4. Tez No

    18325

    Scrophularia ilwensis ckoch (scrophulariaceae) üzerinde farmakognozik araştırmalar

    Başlık çevirisi yok

    MURAT ZOR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1991

    Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe Üniversitesi

    DOÇ.DR. A. AHMET BAŞARAN

  5. Tez No

    158199

    Scrophularia cryptophila Boiss. ve Heldr. (Scrophulariaceae) bitkisinin toprak üstü kısımları üzerinde farmakognozik çalışmalar

    Pharmacognostical studies on the aerial parts of Scrophularia cryptophila Boiss. and Heldr. (Scrophulariaceae)

    YÜKSELEN SEZGİN ŞİMŞEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe Üniversitesi

    Farmakognozi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İHSAN ÇALIŞ

Geri Dön