Tilia rubra subsp. caucasica (Rupr.) V.Engl. bitkisinin üreaz enzim inhibisyonu üzerindeki etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of Tilia rubra subsp. caucasica (Rupr.) V.Engl. on urease enzyme inhibition
- Tez No: 983542
- Danışmanlar: PROF. DR. İLHAN GÜRBÜZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmakognozi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bakteriyel üreazlar, gastrit, ülser, üriner taş oluşumu, kateter tıkanıklıkları, piyelonefrit, amonyak ensefalopatisi, hepatik koma ve mide kanseri gibi pek çok hastalığın patojenezinde önemli rol oynar. Üreaz enzimi nedeniyle Helicobacter pylori, peptik ülserlerin çok büyük kısmının ve tüm mide kanseri vakalarının %75'inin nedeni olması ile kritik bir öneme sahiptir. Ancak mevcut üreaz inhibitörlerinin yüksek toksisitesi ve düşük stabilitesi, yeni üreaz inhibitörlerinin keşfinin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Tüm yeni ilaç adayı moleküllerin keşfinde olduğu gibi burada da doğal kaynakların zengin yapısal çeşitliliği, sentezi zor bileşikleri barındırması gibi hususlar onları eşsiz bir kaynak yapmaktadır. Bu amaçla tez kapsamında, %80 etanol ekstresinde in vitro üreaz inhibe edici aktivitesi %47,14±2,59 (p<0,0001) olarak belirlenen Tilia rubra subsp. caucasica (Rupr.) V.Engl. çiçek durumlarından aktivite ile yönlendirilen fraksiyonlama (AYF) çalışmaları başlatılmıştır. AYF çalışmaları ile aktif bileşiklerin izole edilmesi, aynı yöntemle üreaz enzimi üzerinde inhibitör etkileri ve bileşiklerin enzim ile etkileşimlerinin in siliko moleküler kenetleme (docking) çalışmaları ile araştırılması amaçlanmıştır. AYF çalışmalarında öncelikle sıvı-sıvı fraksiyonlama tekniği kullanılarak n-hekzan, diklorometan, etil asetat, n-bütanol, kalan su alt ekstreleri elde edilmiştir. Alt ekstrelerden diğerlerine göre anlamlı derecede daha yüksek aktivite gösteren etil asetat alt ekstresi (%61,38±0,64 inhibisyon, p<0,0001, IC50= 71,35±3,48 µg/mL) ile AYF işlemine devam edilmiş, çeşitli kromatografik tekniklerle guaijaverin, trans-tilirozit, izokersitrin, protokateşik asit ve literatür için yeni bir bileşik olan metilenbisastragalin izole edilmiştir. İzole edilen bileşiklerden guaijaverin (%71,86±3,55 inhibisyon, p0,0001, IC50= 51,93±1,58g/mL) ve izokersitrin (%48,04±2,28 inhibisyon, p0,01) yüksek üreaz inhibisyonu aktivitesi göstermiştir. Yapılan moleküler kenetleme çalışmaları sonucunda bileşiklerin enzim aktif bölgelesiyle bağlanma enerjisi sırasıyla -8,64, -8,47 kkal/mol olarak bulunmuştur. Elde edilen bulgular T. rubra subsp. caucasica bitkisinin üreaz inhibitörü aktivitesini ve özellikle peptik ülser açısından potansiyelini öne çıkarmış olup ileri düzeyde ilaç araştırmaları için temel oluşturacağı düşünülmektedir. Bu tez, YÖK'ün öncelikli alanlarından moleküler farmakoloji ve özellikle ilaç araştırmaları alanlarında yer almaktadır.
Özet (Çeviri)
Bacterial ureases play a significant role in the pathogenesis of various diseases such as gastritis, ulcers, urinary stone formation, catheter encrustation, pyelonephritis, ammonia encephalopathy, hepatic coma, and gastric cancer. Helicobacter pylori is of critical importance because it is the cause of the vast majority of peptic ulcers and 75% of all stomach cancer cases due to its urease enzyme. However, the high toxicity and low stability of existing urease inhibitors highlight the necessity of discovering new urease inhibitors. As with the discovery of all new drug candidate molecules, the rich structural diversity of natural sources and their ability to contain compounds that are difficult to synthesise make them a unique resource. For this purpose, within the scope of the thesis, activity-guided fractionation (AGF) studies were initiated on the inflorescences of Tilia rubra subsp. caucasica, which exhibited an in vitro urease inhibitory activity of 47.14±2.59% (p<0.0001) in 80% ethanol extract. The aim of the AGF studies is to isolate active compounds, investigate their inhibitory effects on urease enzyme using the same method, and elucidate compound–enzyme interactions via in silico molecular docking. In the AGF studies, liquid-liquid fractionation techniques were first used to obtain n-hexane, dichloromethane, ethyl acetate, n-butanol, and remaining water sub-extracts. The ethyl acetate sub-extract, which showed significantly higher activity compared to the other extracts (61,38±0,64% inhibition, p<0,0001, IC50= 71,35±3,48 µg/mL), was subjected to AGF processing, and guaijaverin, trans-tiliroside, isoquercitrin, protocatechuic acid, and methenylbisastragalin, a compound new to the literature. Among the isolated compounds, guaijaverin (71,86±3,55% inhibition, p<0,0001, IC50= 51,93±1,58 µg/mL) and isoquercitrin (48,04±2,28% inhibition, p<0,0001) exhibited high urease inhibition activity. Molecular docking studies revealed that the binding energies of the compounds with the active sites of the enzymes were -8,64 and -8,47 kcal/mol, respectively. The findings highlight the urease inhibitor activity of the T. rubra subsp. caucasica and its potential, particularly in relation to peptic ulcers, and are considered to form the basis for advanced drug research. This thesis falls within the scope of molecular pharmacology and, in particular, drug research, which are priority areas of the Council of Higher Education (YÖK).
Benzer Tezler
- Türkiye'de yetişen Tilia türleri üzerinde farmasötik botanik araştırmalar
Tilia species growing in Turkey on pharmaceutical botany research
BESTE GÖKHAN STRELNIKOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜNEVVER BAHAR GÜRDAL ABAMOR
- Fırtına Vadisi'nde bazı odunsu taksonların yüksekliğe bağlı makroelement değişimi ve rezorbsiyon
Resorption and macroelement changes of some woody taxa in Firtina Valley along with altitudinal gradient
ŞULE GÜZEL
Doktora
Türkçe
2017
BotanikRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ BİLGİN
- Kafkas ıhlamuru (Tilia rubra DC. subsp. caucasica) tohumlarındafarklı ekim ortamlarının ve tohum toplama zamanının çimlenme üzerine etkilerinin analizi
Analysis of different sowing environment and seed collection period on germination in Tilia rubra DC. subsp. caucasica
GÜLLİZAR ÖZYURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZAFER YÜCESAN
- Gümüşi ıhlamur (Tilia tomentosa) ve Kafkas ıhlamuru (Tilia rubra subsp. caucasica) tohumlarının çimlenmesi üzerine bazı ön işlemlerin etkisinin araştırılması
The effects of some treatments on germination ofTilia tomentosa and Tilia rubra subsp. caucasica deeds
YELİZ ÖZANA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ormancılık ve Orman MühendisliğiArtvin Çoruh ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER ÖLMEZ
- Türkiye'de doğal yetişen ıhlamur (Tilia L. ) taksonlarının morfolojik ve palinolojik özellikleri
Morphological and palynological characteristics of Turkey's native linden (Tilia L. ) taxa
DİLEK DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜNAL AKKEMİK