Yumurtalık Ovası yer altı suyu kirlilik kaynaklarının belirlenmesi ve haritalanması
Determination and mapping of groundwater pollution sources in Yumurtalık Plain
- Tez No: 983572
- Danışmanlar: PROF. DR. MAHMUT ÇETİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Adana ili sınırları içerisindeki Yumurtalık Ovası çalışma alanı olarak seçilmiştir. Çalışma alanında 21 adet yer altı suyu (YAS) kuyusu, 2 adet gölet, 2 adet dere ve 1 adet Akdeniz'den olmak üzere 26 adet noktadan 2020 su yılı boyunca her ay su örneği alınmıştır. Çalışma kapsamında alınan su örneklerinde pH, klor, fosfat, nitrit, nitrat, elektriksel iletkenlik (EC), sıcaklık ve toplam çözünmüş katı madde (TDS) analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarının ve YAS derinlik ölçümlerinin sonbahar, kış, ilkbahar ve yaz mevsimlerindeki değişimleri Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında ters uzaklık (IDW-Inverse Distance Weighted) yöntemi kullanılarak haritalanmış ve incelenen özelliklerin yersel değişimleri incelenmiştir. Yer altı suyu sıcaklığı değerleri 17-30 0C, pH değerleri 7.22-8.27, EC değerleri 0.933-2.433 dS m-1, TDS değerleri 586-2656 mg l-1, nitrit değerleri 0-0.317 mg l-1, nitrat değerleri 2-48 mg l-1, fosfat değerleri 0-2.15 mg l-1 ve klor değerleri 49-346 mg l-1 aralığında değişmiştir. Elde edilen bulgular; US-EPA, WHO, TS 266 ve Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (SKKY) sınıflama ölçütlerine göre değerlendirilmiş; içme ve sulama suyu açısından kulanım potansiyeli ve kalitesi değerlendirilmiştir. Nitrat değerleri açısından, SKKY'ne göre 'IV. Sınıf' su (ihtiyatla kullanılmalı), US EPA'ya göre 'orta kalite su' sınıfına girmiştir. Klor değerleri açısından ise, US EPA'ya göre 'Yüksek klor oranına sahip riskli su' sınıfına girmektedir. TDS ve EC açısından ise, 21 no'lu kuyu 'şüpheli' bulunmuştur. Ayrıca, laboratuvar analiz sonuçları ABD tuzluluk sınıflaması ve Wilcox sınıflaması ile de değerlendirilmiştir. ABD tuzluluk sınıflamasına göre, sonbaharda 17 no'lu kuyu C2-S1 ile C3-S1, kış mevsiminde 19 no'lu kuyu C4-S1; ilkbahar mevsiminde 1 no'lu, 13 no'lu ve 15 no'lu kuyular C3-S2 sınıfında yer alırken diğer tüm kuyular tüm yıl boyunca C3-S1 sınıfında (iyi kullanılabilir) yer almıştır. Wilcox sınıflamasına göre sonbahar mevsiminde 18 no'lu kuyu 'çok iyi', kış mevsiminde 21 no'lu kuyu 'şüpheli kullanılamaz', ilkbahar mevsiminde 13 no'lu kuyu 'şüpheli kullanılabilir' ve 21 no'lu kuyu 'şüpheli kullanılamaz' sınıfında yer almıştır. Diğer tüm kuyular, her mevsimde 'iyi kullanılabilir' sınıfında yer almıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, Yumurtalık Plain, located in Adana province, was selected as the study area. Water samples were taken from 26 points including 21 deep groundwater wells, 2 ponds, 2 streams and 1 location from the Mediterranean Sea every month during the 2020 water year. The water samples were analyzed in laboratory for pH, chlorine, phosphate, nitrite, nitrate, electrical conductivity (EC), temperature and total dissolved solids (TDS). Laboratory analysis results and the changes in the groundwater depth measurements during fall, winter, spring and summer seasons were mapped using the inverse distance weighted (IDW-Inverse Distance Weighted) method in Geographic Information Systems (GIS) environment. In turn, spatiotemporal changes of the studied characteristics of the groundwater system were analyzed according to the seasons. Groundwater temperature values ranged between 17-30 0C, pH values 7.22-8.27, EC values 0.933-2.433 dS m-1, TDS values 586-2656 mg l-1, Nitrite values 0-0.317 mg l-1, Nitrate values 2-48 mg l-1, Phosphate values 0-2.15 mg l-1 and Chlorine values 49-346 mg l-1. The findings obtained were assessed according to US-EPA, WHO, TS 266 and Water Pollution Control Regulation (WPCR) classification criteria. Furthermore, according to the findings, the potential and quality of the waters for drinking and irrigation water were evaluated. Water sources were classified as 'Class IV' water (should be used with caution) according to WPCR in terms of nitrate values and as 'medium quality water' according to US-EPA. In terms of chlorine values, water resources were classified as 'high chlorine risk water' according to US-EPA. As for groundwater wells, well number 21 was found to be 'doubtful' in terms of TDS and EC. In addition, the laboratory analysis results were also evaluated by US salinity classification and Wilcox classification. According to the US salinity classification, well number 17 was classified as C2-S1 and C3-S1 in the fall, well number 19 as C4-S1 in the winter; wells numbered 1, 13 and 15 as C3-S2 in the spring, while all other groundwater wells were classified as C3-S1 (good to permissible) all year round. According to Wilcox classification, well numbered 18 was classified as 'excellent to good' in fall season, well numbered 21 was classified as 'doubtful to usable' in winter season, well 13 was classified as 'doubtful to usable' and well 21 was classified as 'doubtful to unsuitable' in spring season. All other wells were classified as 'good to permissible' in all seasons.
Benzer Tezler
- Akarçay Havzası'nın beşeri ve iktisadi coğrafyası
Human and economic geography of the Akarçay Basin
UĞUR YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
CoğrafyaMarmara ÜniversitesiCoğrafya Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALİ SELÇUK BİRİCİK
- Tarih-i Burhaneddin-i Belhi (Lady Sheil'in anıları)
History of Burhaneddin-i Belhi (Memories of Lady Sheil)
NİHAL ÇANKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiFars Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KANAR
- Mevsimlik gezici ve geçici tarımda çalışan çocukların yaşam ve çalışma koşulları: Adana Ovası saha çalışması
Living and working conditions of seasonal migrant child laborers in agricultural sector: Field study in Adana Plain
GAMZE BULUT
Doktora
Türkçe
2024
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BETÜL ALTUNTAŞ
- Döşemeden ısıtma ve soğutma sistemlerinin ısı transferi karakteristiklerinin incelenmesi
Investigation of heat transfer characteristics of underfloor heating and cooling systems
YAKUP KARAKOYUN
Doktora
Türkçe
2019
EnerjiYıldız Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA YUMURTACI
DOÇ. DR. AHMET SELİM DALKILIÇ
- Kuzeydoğu Akdeniz bölgesindeki diri fayların kinematiğinin GPS gözlemleri ve elastik yarı uzaysal yer değiştirme modeli ile belirlenmesi
Determination of the kinematics of active faults in the Northeastern Mediterranean region by GPS observations and elastic half-space dislocation model
ALİ ÖZKAN
Doktora
Türkçe
2021
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN HAKAN YAVAŞOĞLU