Aile sağlığı merkezine kayıtlı 50-65 yaş arası bireylerin kanser taramaları hakkındaki bilgi düzeyi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge levels and attitudes of individuals aged 50–65 registered at the family health center regarding cancer screenings
- Tez No: 983571
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SABAH TÜZÜN, DR. CEYHUN DİKMEN BATMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kanser tarama, bilgi düzeyi, tutum, Aile sağlığı merkezi, Sağlık bilgisi-tutum, uygulama, Cancer screening, knowledge level, attitude, Family health center, Health knowledge-attitudes, practice
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, aile sağlığı merkezine kayıtlı 50-65 yaş arası bireylerin kanser taramaları hakkındaki bilgi düzeyi ve tutumlarını değerlendirmek, bilgi düzeyi ve tutumlarının birbirleriyle olan ilişkisini incelemek ve kanser taramalarına yönelik farkındalığın artırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel araştırma, 12/09/2025–30/09/2025 tarihleri arasında İstanbul Gaziosmanpaşa Şükriye Kaan Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı olup çalışmaya katılım için gönüllü olan 50–65 yaş aralığındaki 355 birey ile yürütülmüştür. Katılımcılara, Kanser Taramalarına Yönelik Bilgi Ölçeği ile Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği'nin kısa formu uygulanmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri IBM SPSS Statistics 29.0 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Katılımcılardan %71'i kanser taramaları hakkında bilgisi olduğunu ifade etmiştir. Bu bilgileri en çok aile hekimi ve hemşire ve diğer sağlık çalışanlarından aldığını ifade etmiştir. %64,5'i herhangi bir kanser tarama programına dahil olmuş, %45,7'si meme kanseri, %32,8'i kolorektal kanser, %45,2'si serviks kanseri taraması yaptırmıştır. Katılımcılardan %48,3'ü kanser taramaları hakkında yeterli düzeyde bilgiye sahip olduğu saptanmıştır. Yaşı daha küçük olan katılımcıların, kadınların, ailesinde ve aile dışında çevresinde kanser hastası var olanların, herhangi bir tarama yaptırmış olanların, kanser taramaları hakkında bilgisi olduğunu ifade edenlerin kanser taramaları hakkındaki bilgi düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların kanser taramalarına yönelik tutumlarının genel olarak olumlu olduğu görülmüştür. Bilgi düzeyi ile tutum puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmamızın verilerine göre katılımcıların kanser taramalarına yönelik tutumları genel olarak olumlu yönde olduğu halde kanser tarama katılım oranları ve bilgi düzeyleri düşüktü. Bu noktada bireyler, ilgili kuruluşlar tarafından düzenli olarak kanser taramaları konusunda bilgilendirilmeli, farkındalığı artırmaya ve davranış değişikliğini teşvik etmeye yönelik eğitim programları düzenlenmelidir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to assess the level of knowledge and attitudes of individuals aged 50-65 registered at family health centers regarding cancer screening, to examine the relationship between their level of knowledge and attitudes, and to increase awareness of cancer screening. Materials and Methods: This cross-sectional study included 355 individuals aged 50-65 who were registered at the Istanbul Gaziosmanpaşa Şükriye Kaan Family Health Center between September 12, 2025, and September 30, 2025, and who volunteered to participate in the study. The Cancer Screening Knowledge Scale and the Cancer Screening Attitude Scale-Short Form were administered to the participants. Statistical analyses of the data used in our study were performed using IBM SPSS 29.0 software. Results: 71% of participants stated that they had knowledge about cancer screenings. They stated that they obtained this information mostly from family doctors, nurses, and other healthcare professionals. 64.5% had participated in any cancer screening program, 45.7% had undergone breast cancer screening, 32.8% had undergone colorectal cancer screening, and 45.2% had undergone cervical cancer screening. It was determined that 48.3% of the participants had sufficient knowledge about cancer screening. It was found that younger participants, women, those with cancer patients in their family and outside their family, those who had undergone any screening, and those who stated that they had knowledge about cancer screening had a higher level of knowledge about cancer screening. Participants' attitudes toward cancer screening were found to be positive. A significant and positive relationship was determined between participants' level of knowledge and their attitudes. Conclusion: According to the data from our study, although participants' attitudes towards cancer screening were generally positive, cancer screening participation rates and knowledge levels were low. At this point, individuals should be regularly informed about cancer screening by relevant organizations, and educational programs should be organized to raise awareness and encourage behavioral change.
Benzer Tezler
- Bir aile sağlığı merkezine başvuran 30-70 yaş arası bireylerin kanser taramalarına yönelik bilgi,tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes and behaviors of individuals between the ages of 30-70 who applied to a family health center towards cancer screening
MERT AYKUT AKBULAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ÇÖL
- 18-65 yaş arası kadınların kanser taraması hakkında bilgi düzeyleri, tutum ve davranışları
Levels of knowledge, attitudes and behaviors about cancer screening of women aged 18-65
MURAT ÖZEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA
- Edirne il merkezindeki 50-65 yaş arası erişkinlerin kanser tarama programları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes, and behaviors regarding cancer screening programs among adults aged 50–65 in the center of Edirne province
DİLAN ÇİLAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR ÖZTORA
- 30-65 yaş arasındaki kadınların servikal kanserin erken tanısına yönelik tutumlarında kadercilik eğilimlerinin rolü
The role of fatalistic tendencies in attitudes toward early detection of cervical cancer among women aged 30–65 years
ESRA AKGÜL BELEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiCumhuriyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SANEM NEMMEZİ KARACA
- Aile Sağlığı Merkezine başvuran 30-70 yaş arası bireylerin kanser taramaları hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes and behaviors of individuals aged 30-70 years registered to Family Health Center about cancer
SEDA BEGÜM DİNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR