Genç yetişkinlerin sosyal destek düzeyleri ile dijital bağımlılıkları arasındaki ilişkide yapay zekâ okuryazarlığı ve öz düzenlemenin aracılık etkisinin incelenmesi
Examining the mediation effect of artificial intelligence literacy and self-regulation on the relationship between young adults' social support levels and digital addictions
- Tez No: 983663
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İZZET PARMAKSIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada genç yetişkinlerin sosyal destek düzeyleri ile dijital bağımlılıkları arasındaki ilişkide yapay zekâ okuryazarlığı ve öz düzenlemenin aracılık etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma örneklemini Türkiye' de farklı bölgelerde yaşayan 18 ile 30 yaş arasında olan toplam 492 kişi oluşturmaktadır. Katılımcıların 363'ü kız (%73,8), 129'u erkektir (%26,2). Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Dijital Bağımlılık Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği, Kısa Öz Kontrol Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bu çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS PROCESS makronun Model 4 eklentisi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada yer alan değişkenlerin cinsiyete göre anlamlı bir farkın olup olmadığını analiz etmek için t-testi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda sosyal destek ve dijital bağımlılığın cinsiyete göre farklılaşmadığı, öz düzenleme ve yapay zekâ okuryazarlığının cinsiyete göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada yer alan değişkenlerin dijitalde geçirilen süreye göre anlamlı bir farkın olup olmadığını analiz etmek için ANOVA testi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda sosyal destek, dijital bağımlılık ve öz düzenlemenin dijitalde geçirilen süreye göre farklılaştığı fakat yapay zekâ okuryazarlığının farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal destek ile dijital bağımlılık arasındaki ilişkide öz düzenleme ve yapay zekâ okuryazarlığının aracılık rolünü test etmek amacıyla aracılık analizi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda sosyal destek ve dijital bağımlılık arasındaki ilişkide öz düzenleme ve yapay zekâ okuryazarlığının aracı rolü olduğu bulunmuştur. Analiz sonuçları alan yazın çerçevesinde tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the mediating effect of AI literacy and self-regulation on the relationship between social support levels and digital addiction of young adults. The research sample consists of 492 people between the ages of 18 and 30 living in different regions of Turkey. 363 of the participants were female (73.8%) and 129 were male (26.2%). The research data were collected using the Personal Information Form, Digital Addiction Scale, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, AI Literacy Scale, and Brief Self-Control Scale. The relational screening model was used in this study. The data were analyzed using the Model 4 plugin of the SPSS PROCESS macro. A t-test was conducted to analyze whether there was a significant difference in the variables in the study according to gender. As a result of the analysis, it was concluded that social support and digital addiction did not differ according to gender, while self-regulation and AI literacy differed according to gender. ANOVA test was conducted to analyze whether there was a significant difference in the variables included in the study according to the time spent on digital devices. As a result of the analysis, it was concluded that social support, digital addiction and self-regulation differed according to the time spent on digital devices, but artificial intelligence literacy did not. Mediation analysis was conducted to test the mediating role of self-regulation and artificial intelligence literacy in the relationship between social support and digital addiction. As a result of the analysis, it was found that self-regulation and artificial intelligence literacy had a mediating role in the relationship between social support and digital addiction. The analysis results were discussed within the framework of the literature.
Benzer Tezler
- Genç yetişkinlerin yalnızlık deneyimlerinde siber zorbalığın rolü
The role of cyber bullying in young adults loneliness experiences
BEYDANUR KULAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İletişim BilimleriKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİYAZİ AYHAN
- Üniversite öğrencilerinde sosyal ağ bağımlılığının algılanan sosyal destek üzerindeki yordayıcı rolü
The predictive role of social media addiction on perceived social support among university students
SERKAN KURBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZHAN ÇOLAKKADIOĞLU
- Üniversite öğrencilerinde duygusal şiddete maruz kalma ve algılanan sosyal desteğin sanal ortamdaki yalnızlığına etkisinin incelenmesi
An investigation of the effect of exposure to emotional abuse and perceived social support on online loneliness among university students
DOĞUKAN NİSANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÇukurova ÜniversitesiAdli Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUNAY FIRAT
- Üniversite öğrencilerinin siber zorbalık / mağduriyet düzeyleri ve sanal sosyal destek ağları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between university students 'levels of cyberbullying/victimization and their virtual social support networks
DAMLA GÜRSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetAkdeniz ÜniversitesiSosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEHİR YASAN AK
DOÇ. DR. SİNEM BURCU UĞUR
- Ergenler ve genç yetişkinlerin sosyal destek algıları ve duygusal zekâ düzeylerinin psikolojik sağlamlık düzeyi ile ilişkisi
Social support perception and emotional intelligence levels of adolescent and younth people and their relationship with psychological resilience
SAHAR REZAEIBOUKANI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET BUĞRA ÖZHAN