Çukurova bölgesi tarla bitkilerindeki ekim nöbeti sistemleri,yabancı ot türleri, zarar durumları ve tohumlarınınürünlere karışma oranları
Crop rotation systems, weed species, their damage status,and the rates of weed seed contamination in field crops ofthe Çukurova region
- Tez No: 983747
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL UYGUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Çukurova Bölgesi'nde sürdürülebilir yabancı ot mücadelesi için bölgenin ekim nöbeti desenini belirlemek, bu desen içeririsinde yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan kültür bitkilerindeki yabancı ot türlerinin zarar-yarar durumunu ortaya koymak ve hasat sırasında ürünlere karışan yabancı ot tohumlarını saptamak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, 2021-2023 yılları arasında Çukurova Bölgesi'nde dokuz farklı rotada, ekim nöbeti surveyi ve yabancı ot surveyi yapılmıştır. Bölgede ayçiçeği, buğday, mısır, pamuk ve soya olmak üzere beş farklı kültür bitkisinde yapılan yabancı ot surveylerinde yoğunlukları (adet/m2) saptanan yabancı ot türlerinin zarar-yarar durumu,“Yabancı Ot Zarar-Yarar Algoritması”na göre belirlenmiştir. Ayrıca, bölgede yabancı ot mücadelesindeki başarının ortaya konması ve tohumluk yabancı ot türlerine gereken önemin verilmesi için hasat edilen ayçiçeği, buğday, mısır ve soya ürünlerinden örnekler alınmıştır. Alınan örnekler laboratuvar ortamında incelenmiş, tanıları koleksiyon karşılaştırılmalı ve uzman yardımları ile yapılmıştır. Çalışma sonunda, ekim nöbeti surveylerinde, bölgede 15 farklı tarla bitkisi yetiştirilmesine rağmen, ekim nöbetinin zayıf olduğu, sulama sistemi olan ve güney bölgelerde ekim nöbeti deseninin daha zengin olduğu tespit edilmiştir. Çukurova Bölgesi'nde,“Yabancı Ot Zarar-Yarar Algoritması”na göre ayçiçeği ekim alanlarında 12 adet ana zararlı ve dokuz adet potansiyel ana zararlı; buğday ekim alanlarında 13 adet ana zararlı ve dokuz adet potansiyel ana zararlı; mısır ekim alanlarında 20 adet ana zararlı ve beş adet potansiyel ana zararlı; pamuk ekim alanlarında 17 adet ana zararlı ve altı adet potansiyel ana zararlı; soya ekim alanlarında 17 adet ana zararlı ve sekiz adet potansiyel ana zararlı yabancı ot türü belirlenmiştir. Bölgede, ayçiçeği, buğday, mısır, pamuk ve soya ekim alanlarında toplamda 193 adet yabancı ot türü bulunmasına rağmen bu türlerden 58 türün zararlı (ana zararlı ve potansiyel ana zararlı) olduğu, diğer türlerin ise yararı zararından fazla olduğu için agroekosistem için yararlı olduğu ortaya konulmuştur. Hasat sırasında ise ayçiçeği ürününe 63, buğday ürününe 106, mısır ürününe 22 ve soya ürününe 36 adet yabancı ot türüne ait tohumların karıştığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bölgede tarımsal üretimde ve verimde sürdürülebilirliğin sağlanması için, ekim nöbeti deseni zenginleştirilerek herbisit rotasyonu ile entegre edilmeli, ana zararlı/potansiyel ana zararlı yabancı ot türleri bazında mücadele stratejileri oluşturulmalı, ürün içerisine karışan yabancı ot tohumları takip edilerek yapılan mücadelenin etkinliği araştırılmalıdır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the crop rotation pattern in the Çukurova Region for sustainable weed management, to reveal the harmful/beneficial effects of weeds in commonly cultivated crops within this pattern, and to detect weed seeds that can contaminate products during harvest. Crop rotation and weed surveys were carried out across nine different routes in the Çukurova Region between 2021 and 2023. The weed surveys were done on five different crops such as sunflower, wheat, maize, cotton and soybean in the region, the harmful-beneficial effects of weed species, their densities (plants/m²) were recorded and were assessed using the“Weed Harmful-Beneficial Algorithm”. To assess the success of the weed management in the region and pay attention to weed seeds contaminating crop seeds, samples of sunflower, wheat, corn, and soybean products were collected. They were examined at the laboratory and weed seed identification was carried out through comparison with reference collections and with the assistance of specialists. At the end of the study, crop rotation surveys established that although 15 different field crops are cultivated in the region, crop rotation practices are generally weak. It was also located that areas with irrigation systems and those located in the southern parts of the region exhibit more diverse crop rotation patterns. According to the“Weed Harmful-Beneficial Algorithm”, 12 main and 9 potential main harmful weed species in sunflower; 13 main and 9 potential main harmful weed species in wheat; 20 main and 5 potential main harmful weed species in maize; 17 main and 6 potential main harmful weed species in cotton; and 17 main and 8 potential main harmful weed species in soybean fields were figured out in Çukurova Region. Although there are a total of 193 weed species in sunflower, wheat, maize, cotton, and soybean cultivation areas in the region, 58 of these species are harmful (main and potential main harmful weeds) and the other weeds were revealed beneficial to the agroecosystem, as their benefits outweighed their harms. During harvest, it was found that 63 weed seeds in sunflower, 106 weed seeds in wheat, 22 weed seeds in maize, and 36 weed seeds in soybean had contaminated. As a result, to ensure sustainability in production and yield in the region, crop rotation patterns should be diversified and integrated with herbicide rotation; management strategies should be developed based on the main/potential main harmful weed species; and the effectiveness of management should be investigated by monitoring weed seeds contaminated with the harvested product.
Benzer Tezler
- Çukurova bölgesi tarla kültürlerinde sorun olan ana zararlı yabancı ot türleri ve çimlenme biyolojilerinin araştırılması
Investigation on the noxious weed species and germination biology in the field crops of Çukurova region
SELİN TÜNK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEYZULLAH NEZİHİ UYGUR
- Çukurova bölgesi buğday ekim alanlarında kök, kökboğazı ve sap çürüklüğü hastalığının durumu, bazı buğday çeşitlerinin hastalığa karşı reaksiyonları, farklı gübreleme pratikleri ve fungisit uygulamalarının hastalık gelişimine etkileri
The status of the root, crown and foot rot disease in wheat growing areas of Cukurova region, determination of cultivar reactions, effect of some fertilization and fungicide applications on disease development
DAVUT SONER AKGÜL
- Çukurova koşullarında değişik ara ürünlerin mısır tarımında yeşil gübre olarak kullanılma olanaklarının saptanması üzerinde araştırmalar
Research on determining of different winter crops to be used as green manure for maize under Çukurova conditions
İLKER İNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN SAĞLAMTİMUR
- Çukurova'da yerfıstığı ekim alanlarındaki ana zararlı yabancı ot türlerinin belirlenmesi ve dev horoz ibiği (Amaranthus palmeri S. Watson) ile iri yapraklı sütleğen (Euphorbia heterophylla L.)'in mücadele olanaklarının araştırılması
Identification of the common weed species in peanut fields in çukurova and investigation on the management possibilities of palmer amaranth (Amaranthus palmeri S. Watson) and wild poinsettia (Euphorbia heterophylla L.)
ÖZCAN TETİK
- Mısır ekim alanlarındaki yabancı ot türleri ile popülasyon yoğunluklarının saptanması ve farklı mücadele yöntemlerinin etkinlik ve ekonomik yönden karşılaştırılması
Determination of weed species and population densities in corn cultivation areas and comparison of different control methods in terms of efficiency and economics
HACI ALPER ÖZTEKİN