Halil Çelik'in çalgı tasarımları ve yapısal özellikleri
Halil Çelik's instrument designs and structural features
- Tez No: 984273
- Danışmanlar: PROF. DR. SERENAT İSTANBULLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Halil Çelik, Kabak kemane, Tarbağ, Gitarcudi, Basname, İkili Kemane, Halil Çelik, Kabak kemane, Tarbağ, Gitarcudi, Basname, İkili Kemane
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Müzik Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, çeşitli konu temelli literatür taramaları sonrasında Halil Çelik ve oğlu Özgür Çelik ile uzun süreye yayılmış olan görüşmeler doğrultusunda Halil Çelik'in hayatı ve müziksel çalışmalarını, Türk müziği çalgıları üzerindeki katkılarını ve yenilikçi yaklaşımını incelemektedir. Halil Çelik, geleneksel Türk halk müziği çalgılarını geliştirerek, yer yer melezleştirerek yeni ve özgün çalgılar geliştirmiştir. Bu çalışmalarda, özellikle çalgı tasarım ve yapımında kullanılan malzemeler, yapısal değişiklikler ve akustik yenilikler ön plana çıkmaktadır. Çelik, sadece bir çalgı yapımcısı değil, aynı zamanda bir öğretmen olarak da Türk halk müziği kültürünün korunmasına ve yaşatılmasına katkıda bulunmuştur. Araştırmanın amacı; Halil Çelik'in geliştirdiği Tarbağ, Gitarcüdi, Kabak Kemane, Basname ve İkili Kemane gibi çalgıların yapısal özellikleri, kullanım alanları, yaygınlaştırıla bilirliği, icra özellikleri, organolojik ölçüm ve materyal özelliklerinin detaylı bir şekilde incelenmesi ve ortaya konulmasıdır. Nitel araştırma yönteminin kullanılmış olduğu bu araştırma, durum çalışması ile desenlenmiştir. Çalışmada kabak kemane ve diğer melez çalgılara da yer verilirken çalışmanın esas verilerini Tarbağ, Gitarcüdi, Basname ve İkili Kemane çalgıları oluşturmaktadır. Bu çalgıların hem geleneksel hem de modern müzik icrasında nasıl yenilikçi bir rol oynadığı, Çelik'in yaratıcı bakış açısının bir sonucu olarak vurgulanmıştır. Özellikle, mevcut çalgıların melezleşmesi yoluyla akustik performanslarını iyileştiren yapısal değişiklikler, tasarımda yapılan yenilikler, müzikal anlamda genişletilmiş ses alanı ve aynı zamanda icracıların performanslarını kolaylaştırabilecek yaratımlar araştırmada incelenen çalgıların başlıca özelliklerini oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda Halil Çelik'in üretmiş olduğu çalgıların, Türk müziğine ve ses kutusu (rezonans kutusu) su kabağından yapılmış olan çalgılar ailesine önemli katkılar sağlayan, fonksiyonel ve yenilikçi bir yapıya sahip çalgılar olduğu çıkarımına ulaşılmıştır. Tez, Halil Çelik'in, kültürel mirasın korunmasına olan katkılarını gözler önüne serecek ve Türk müziğine olan katkılarının daha geniş bir bakış açısıyla ele alınmasını sağlayan yeni araştırma alanları açacak öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines Halil Çelik's life and musical works, his contributions to Turkish musical instruments, and his innovative approach, based on extensive literature reviews and interviews with Halil Çelik and his son, Özgür Çelik. Halil Çelik developed new and original instruments by developing and, in some cases, hybridizing traditional Turkish folk music instruments. These works highlight the materials used in instrument design and construction, structural changes, and acoustic innovations. Not only as an instrument maker but also as a teacher, Çelik contributed to the preservation and preservation of Turkish folk music culture. The aim of this research is to examine and present in detail the structural characteristics, areas of use, dissemination, performance characteristics, organological measurements, and material properties of instruments developed by Halil Çelik, such as the Tarbağ, Gitarcüdi, Kabak Kemane, Basname, and İkili Kemane. This research, employing a qualitative research method, is designed as a case study. While the Kabak Kemane and other hybrid instruments are also included in the study, the Tarbağ, Gitarcüdi, Basname, and İkili Kemane constitute the main data. The innovative role these instruments play in both traditional and modern musical performance is emphasized as a result of Çelik's creative perspective. In particular, structural modifications that improve acoustic performance through hybridization of existing instruments, design innovations, musically expanded sound fields, and creations that facilitate performances constitute the primary characteristics of the instruments examined in this research. The research concludes that the instruments Halil Çelik produced are functional and innovative instruments that made significant contributions to Turkish music and the family of instruments whose resonance boxes are made from gourds. This thesis will highlight Halil Çelik's contributions to the preservation of cultural heritage and open new avenues of research that will allow for a broader perspective on his contributions to Turkish music.
Benzer Tezler
- Geleneksel Türk çalgı müziği üst düzey icracılarının performans gelişim süreci ile devlet konservatuvarları çalgı eğitiminde kullanılan öğretim yöntemleri üzerine karşılaştırmalı bir araştırma
A comparative study on the performance development process of traditional Turkish enstrumental music virtuosos and the teaching methods used in instrument education in state conservatories
ARDA GÖKSU
Doktora
Türkçe
2014
MüzikErciyes ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZİFE OYA LEVENDOĞLU ÖNER
- Ömer Ferit Kam ve Asar-ı Edebiye Tedkikatı
Başlık çevirisi yok
HALİL ÇELTİK
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiEski Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL KURNAZ
- Dilsiz çoban kavalının tarihsel süreçte gelişimi ve çalım tekniklerinin incelenmesi
An exami̇nati̇on of the hi̇stori̇cal development and performance techni̇ques on he tongueless shepherd's kaval
KEMAL AKDEMİR
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
MüzikHaliç ÜniversitesiTürk Musikisi Ana Sanat Dalı
PROF. MUTLU DEMİR TORUN
- Güzel sanatlar liselerinde piyano eğitiminin teknik ve pedagojik açıdan incelenmesi
Technical and pedagogic analysis of piano education in fine arts highschools
YASEMİN ÇELİK NAYIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimHaliç ÜniversitesiTürk Musikisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. EZGİ SAYDAM
- Müzik eğitimi kapsamında yapılan ölçek geliştirme çalışmalarının çok yönlü incelenmesi
Versatile analysis of scale development studies conductedwithin the scope of music education
DUYGU ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
MüzikNecmettin Erbakan ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE YÜKSEL