Moda ve sürdürülebilirlik bağlamında meta analiz çalışması
Meta analysis study in the context of fashion and sustainability
- Tez No: 984393
- Danışmanlar: PROF. DR. ESEN ÇORUH
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Giyim Endüstrisi, Clothing Industry
- Anahtar Kelimeler: Hızlı moda, Meta analizi, Moda, Yavaş moda, Fast fashion, Meta analysis, Fashion, Slow fashion
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Moda Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanayileşmenin etkisiyle moda sektörü hızla büyümüş, küresel rekabet üreticileri daha fazla koleksiyon hazırlamaya yöneltmiş ve bu durum hızlı modanın yaygınlaşmasına neden olmuştur. Uygun fiyatlı ancak kısa ömürlü ürünlerin artması tüketimi yükseltirken enerji ve doğal kaynak kullanımını önemli ölçüde artırmıştır. Bu durumun fark edilmesiyle hem tüketicilerde hem de üreticilerde sürdürülebilirlik bilinci gelişmiş, sektör liderleri ve ülkeler sürdürülebilir üretim ve pazarlama uygulamalarını stratejilerine dâhil etmiştir. Sürdürülebilirlikte vurgulanan“yenileme”ve“tekrar kullanma”anlayışı uzun ömürlü, zamansız ürünlere ilgiyi artırarak ikinci el moda akımını desteklemiştir. Bu gelişmeler, moda ve sürdürülebilirlik konusunu araştırmacılar için önemli bir inceleme alanı haline getirmiştir. Bu kapsamda alan yazındaki çalışmaların birleştirilerek genel bir sonuç elde edilmesi amacıyla meta analiz yöntemi tercih edilmiştir. 2018–2023 yılları arasında yayımlanan nicel verilere sahip 23 çalışma incelenmiş; Cronbach's Alpha ve R² değerleri bulunan 15 çalışma analize dâhil edilmiştir. Toplam 6826 katılımcıdan oluşan örneklem grubu üzerinden satın alma niyetine yönelik etkiler değerlendirilmiş ve analizler Comprehensive Meta-Analysis yazılımı ile yürütülmüştür. Belirlenen araştırmalar üzerinden etki büyüklüğü, heterojenlik testi, olasılık oranı, yayın yanlılığı ve meta regresyon analizleri yapılmıştır. Heterojenlik testi sonuçları çalışmalar arasında anlamlı bir fark olmadığını göstermiş, bu nedenle sabit etkiler modelinin uygun olduğu belirlenmiştir. Cohen's d etki büyüklüğünün güçlü olduğu ve sistematik bir yanlılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Çalışma, moda ve sürdürülebilirlik ilişkisini ortaya koyarak satın alma niyetini etkileyen temel faktörleri açıklamıştır.
Özet (Çeviri)
Driven by industrialization, the fashion industry experienced rapid growth. Global competition pushed manufacturers to produce more collections, leading to the proliferation of fast fashion. The increase in affordable yet short-lived products boosted consumption while significantly raising energy and natural resource usage. The recognition of this situation fostered a sustainability consciousness among both consumers and producers, leading industry leaders and countries to incorporate sustainable production and marketing practices into their strategies. The concepts of“renewal”and“reuse,”emphasized by sustainability, increased interest in durable, timeless products, thereby supporting the second-hand fashion movement. These developments have established fashion and sustainability as a significant area of inquiry for researchers. Within this scope, the meta-analysis method was chosen to synthesize existing literature and derive a general conclusion. Twenty-three studies with quantitative data published between 2018 and 2023 were examined, and 15 studies containing Cronbach's Alpha and R² values were included in the analysis. Effects on purchase intention were evaluated across a sample group of 6,826 participants, and the analyses were conducted using Comprehensive Meta-Analysis software. Effect size, heterogeneity tests, odds ratios, publication bias, and meta-regression analyses were performed on the selected studies. The heterogeneity test results indicated no significant difference between the studies, thus establishing the fixed-effects model as appropriate. Cohen's d was found to have a strong effect size, and no systematic bias was detected. The study elucidates the key factors influencing purchase intention by examining the relationship between fashion and sustainability.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilir moda tasarımı ve LC waikiki örneği
Sustainable fashion design and the LC waikiki case study
BEYAZ ATMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ENGİN ALPAT
- Alternatif medya yaklaşımıyla Kürtçe dijital kültür-sanat dergiciliği
The publication of Kurdish digital culture and art magazines through an alternative media approach
LEYLA ÖZKAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEREN SÖZERİ ÖZDAL
- Çevre ve insan etkileşimi bağlamında moda sektöründe sürdürülebilirlik
Sustainability in the fashion industry in the context of environment and human interaction
TAYYİBE TÜLİN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel Sanatlarİstanbul Arel ÜniversitesiModa ve Tekstil Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. ÜLKÜ GEZER
- Karnavas bezinin kültürel aktarımı bağlamında yeni moda fikirleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of Carnavas cloth in the context of cultural transmission via new fashion ideas
NESRİN BAKİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiSanat Kuramı ve Eleştiri Ana Bilim Dalı
DOÇ. SAFİYE SARİ
- İnsan-doğa ilişkisi çerçevesinde modada sürdürülebilirlik ve ekolojik moda anlayışının incelenmesi
Examination of sustainability and ecological fashion understanding in fashion within the framework of human nature relationship
EDA KOSİFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sosyolojiİstanbul Ticaret ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECMETTİN DOĞAN