Geri Dön

Yapay zekâ ve robotik teknolojilerin işlerin geleceği üzerindeki etkileri: Meta-analiz çalışması

Effects of artificial intelligence and robotic technologies on the future of work: A meta-analysis study

PDF İndir

  1. Tez No: 984652
  2. Yazar: ERCAN MAYAER
  3. Danışmanlar: PROF. DR. CEMAL ZEHİR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, İşletme, Bilim ve Teknoloji, Labour Economics and Industrial Relations, Business Administration, Science and Technology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İnovasyon, Girişimcilik ve Yönetim Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu meta-analiz çalışması, yapay zekâ, robotik ve otomasyon teknolojilerinin istihdam düzeyi üzerindeki etkilerini sistematik olarak değerlendirmeyi ve çalışmalar arası heterojenliğin kaynaklarını belirlemeyi amaçlamaktadır. PRISMA 2020 protokolüne uygun olarak Web of Science veri tabanında ve gri literatürde sistematik tarama gerçekleştirilmiştir. 2015-2025 yılları arasında yayınlanmış, minimum 100 gözlem içeren nicel ampirik çalışmalar dâhil edilmiştir. Kalite değerlendirmesi Newcastle-Ottawa Ölçeği ile yapılmıştır. DerSimonian-Laird rastgele etkiler modeli kullanılarak etki büyüklükleri Fisher's Z dönüşümü ile birleştirilmiştir. Teknoloji türü, ülke gelişmişlik düzeyi, zaman periyodu ve sektör moderatör değişkenleri karışık etkiler modelleri ile analiz edilmiştir. 37 çalışmadan elde edilen 992.233 gözlem meta-analize dâhil edilmiştir. Birleştirilmiş etki büyüklüğü r = 0.025 (%95 GA: 0.014-0.036, p < 0.001) olarak bulunmuştur. Çalışmalar arası çok yüksek heterojenlik tespit edilmiştir (I² = %94.66, Q = 674.141, p < 0.001). Moderatör analizlerinde, sektör en güçlü belirleyici olarak öne çıkmıştır (R² = %8.60, Q = 57.961, p < 0.001). Hizmet sektörü en yüksek pozitif etkiyi gösterirken (r = 0.075, p = 0.001), imalat sektörü anlamsız etki göstermiştir (r = 0.013, p = 0.200). Yapay zekâ teknolojileri robotik teknolojilerden 4.2 kat daha yüksek pozitif etki göstermiştir (r = 0.059 vs. r = 0.014). Gelişmekte olan ülkelerde etki gelişmiş ülkelere göre %22 daha güçlü bulunmuştur (r = 0.033 vs. r = 0.027, p < 0.001). Zaman periyodu moderatörü anlamsız bulunmuştur (p = 0.558). Yayın yanlılığı değerlendirmesi düşük-orta düzey risk göstermiştir (Egger p = 0.063, Rosenthal fail-safe N = 1.209). Yapay zekâ, robotik ve otomasyon teknolojileri istihdam üzerinde küçük ancak anlamlı pozitif etki yaratmaktadır. Ancak bu etki teknoloji türüne, sektöre ve ülke bağlamına göre önemli ölçüde farklılaşmaktadır. Bulgular, kitlesel teknolojik işsizlik senaryolarını desteklememekte ve teknoloji-istihdam ilişkisinin deterministik olmadığını, bağlam-duyarlı politika müdahalelerine ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.

Özet (Çeviri)

This meta-analysis systematically evaluates the effects of artificial intelligence, robotics, and automation technologies on employment levels and identifies the sources of heterogeneity across studies. A systematic search was conducted in the Web of Science database and grey literature in accordance with the PRISMA 2020 protocol. Quantitative empirical studies published between 2015 and 2025 with a minimum of 100 observations were included. Quality assessment was performed using the Newcastle-Ottawa Scale. Effect sizes were pooled using the DerSimonian-Laird random-effects model with Fisher's Z transformation. Technology type, country development level, time period, and sector moderator variables were analyzed using mixed-effects models. A total of 992,233 observations from 37 studies were included in the meta-analysis. The pooled effect size was r = 0.025 (95% CI: 0.014-0.036, p < 0.001). Very high between-study heterogeneity was detected (I² = 94.66%, Q = 674.141, p < 0.001). In moderator analyses, sector emerged as the strongest determinant (R² = 8.60%, Q = 57.961, p < 0.001). The service sector showed the highest positive effect (r = 0.075, p = 0.001), while the manufacturing sector showed a non-significant effect (r = 0.013, p = 0.200). Artificial intelligence technologies demonstrated 4.2 times stronger positive effects than robotic technologies (r = 0.059 vs. r = 0.014). The effect in developing countries was 22% stronger than in developed countries (r = 0.033 vs. r = 0.027, p < 0.001). The time period moderator was non-significant (p = 0.558). Publication bias assessment indicated low-to-moderate risk (Egger p = 0.063, Rosenthal fail-safe N = 1,209). Artificial intelligence, robotics, and automation technologies create a small but significant positive effect on employment. However, this effect varies considerably by technology type, sector, and country context. The findings do not support mass technological unemployment scenarios and demonstrate that the technology-employment relationship is not deterministic, requiring context-sensitive policy interventions.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    840619

    An exploration into human-machine relationships: Can robots be our virtue friends?

    İnsan-makine ilişkilerine dair bir araştırma: Robotlarla erdeme dayalı bir dostluğun imkanları

    SİNAN REFİK AKGÜN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Felsefeİstanbul Teknik Üniversitesi

    Bilim, Teknoloji ve Toplum Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. AYDAN TURANLI

  2. Tez No

    781123

    Toplum 5.0 kapsamında yapay zekaya dayalı reklamların tüketici temelli marka değerine etkisi üzerine bir araştırma

    A study on the impact of ai-created advertisements on consumer-based brand equity in the scope of Society 5.0

    ECE ERTAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İşletmeGalatasaray Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NEVİN KARABIYIK YERDEN

  3. Tez No

    513109

    A review of the applications of vision-based 3D as-built data acquisition technologies in the construction industry

    İnşaat sektöründe 3D as-built veri toplama uygulamalarının incelenmesi

    MAHMOUD ABUFOUDA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2018

    İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ESİN ERGEN PEHLEVAN

  4. Tez No

    703195

    İnsanların ötesinde robotik emek: Potansiyel yerli turistler, turizm akademisyenleri ve turizm sektör temsilcileri üzerine karşılaştırmalı bir araştırma

    Robotic labor beyond humans: A comparative analysis on potential domestic tourists, tourism academicians and tourism industry managers

    ÖVGÜ AÇIKSÖZLÜ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    TurizmBalıkesir Üniversitesi

    Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DÜRİYE BOZOK

  5. Tez No

    776209

    İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku bakımından dijital platform çalışanlarının hukuki statüsü

    Legal status of digital platform workers in terms of Labour and Social Security Law

    HAZAL TOLU YILMAZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGalatasaray Üniversitesi

    Özel Hukuk Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ENVER MURAT ENGİN

Geri Dön