Güzel Sanatlar Akademisi proje atölyesinde mimar-hoca kuşağı ve etkileri
Educator-practitioner architects and their impact on Istanbul Academy of Fine Arts project ateliers
- Tez No: 984715
- Danışmanlar: PROF. DR. NEZİH RECEP AYSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Mimarlık eğitimi, Architectural education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Cumhuriyetin kurulduğu dönemde yoğun bir şekilde başlayan yenilenme hareketi, mimarlık alanındaki temsilini modern mimarlık düşüncesinde bulmuş, Güzel Sanatlar Akademisi 1930 yılında yaptığı eğitim reformuyla bu gelişmelere yanıt vermiştir. Kurum tarihinde önemli bir eğitim reformu 1968 yılında küresel ölçekte gelişen öğrenci hareketlerinin bir sonucu olarak gerçekleşir. Kurumun, özerk yapısı sayesinde dünyadaki gelişmelere hızlı tepkiler verebildiği bu dönemde proje atölyesi hocaları,“Usta-Hoca”dan“Mimar-Hoca”kimliğine geçmiştir. Bu kişiler, profesyonel yaşamlarının ilk yıllarında inşa ettikleri yapılar ve proje yarışmalarından aldıkları ödüller ile güçlü mimar kimlikleri edinirken aynı zamanda hocalık iradesini de gösterirler.“Mimar-Hoca”ların yapım bilgisini öncelikleyen mimarlık öğretileri, bir dönem (1930-38) okulun içine taşınan Tatbikat Bürosu'nun okul içindeki mimari pratiği meşrulaştırmasıyla birlikte özgün bir mimarlık eğitimini mümkün kılmıştır. Çalışmanın amacı bu özgün eğitimin temelinde yer alan hoca-öğrenci ilişkisi üzerinden proje atölyesinin yapılanmasına dair tarihsel bir izleği ortaya çıkarmaktır. Hoca-öğrenci ilişkisi incelenirken proje atölyesinin uzun dönem görev yapmış kadrolu“Mimar-Hoca”ları seçilmiştir. Araştırmanın altyapısı, mimarlık literatürü ve arşiv belgelerinin incelenmesi ile kurulmuştur. Özgün kısım bahsi geçen hocaların öğrencileri olmuş akademi mezunlarıyla görüşmeler yapılarak inşa edilmiştir. Proje atölyesinin yapısına dair izlenen değişiklikler eğitim reformlarında yaşanan kırılmalarla gerçekleşir. Egli (1930) ve Taut reformları (1937) ile“usta-hoca”kimliğinin“mimar-hoca”kimliğine dönüştüğünü söylemek mümkündür. Okulun yapım bilgisi odaklı eğitimi, atölye yürütücülüğünü kürsülerden bağımsız kılmıştır. Uzun vadede, yapma bilgisinin aktarıldığı, uygulanabilir tasarımların yapıldığı hoca etkin atölyeler, kavramsal tasarımların ve kuramsal tartışmaların yapılabildiği öğrenci etkin atölyelere dönüşmüştür. Proje atölyesindeki karşılıklı ilişkinin, usta-çırak ilişkisinin çoğul bir versiyonundan, pedagojik yaklaşımın önem kazandığı hoca-öğrenci ilişkisine zaman içinde evrildiği anlaşılmaktadır. Kendi kendine öğrenmeyi mümkün kılan araçlar eğitim ortamını dönüştürür. Entelektüel birikimi artık hocadan edinilen mutlak bilgiye bağlı olmayan öğrenci, atölye hocasını belli kriterlere göre seçmeye başlar: Hocanın mimar kimliği, hoca kimliği ve mimarlığa eleştirel bakışı. Elde edilen veriler ışığında 1930-70 yılları arasında Güzel Sanatlar Akademisi proje atölyelerinin, hoca kimliğine bağlı dönüşümü ve atölyelerin mimari tasarım ile inşa etme kültürü arasındaki denge ilişkisi üzerine tartışılacaktır.
Özet (Çeviri)
During the early years of the Republic, the widespread renewal movement found its architectural expression in the ideas of modern architecture, and the Academy of Fine Arts responded to these developments through an educational reform carried out in 1930. Another major reform in the institution's history took place in 1968 as a result of student movements emerging on a global scale. In this period, when the institution's autonomous structure enabled rapid responses to developments around the world, project atelier instructors shifted from the identity of the“Master-Teacher”to that of the“Educator-Practitioner Architect”These figures built strong architectural identities during the early years of their professional lives through the buildings they realized and the awards they received in architectural competitions, while simultaneously demonstrating a will to teach. The architectural pedagogy of these“Educator-Pactitioner Architects”which prioritized construction knowledge, made possible a distinctive model of architectural education—particularly with the establishment of the Practice Office (Tatbikat Bürosu) within the school between 1930 and 1938, which legitimized architectural practice on campus. The aim of this study is to trace the historical formation of the project atelier structure through the instructor–student relationship that forms the basis of this distinctive pedagogical model. In examining this relationship, the long-serving, tenured“Educator-Practitioner Architects”of the project ateliers were selected. The research is grounded in the examination of architectural literature and archival documents, while its original contribution is built on interviews conducted with academy graduates who were students of the aforementioned instructors. Changes observed in the structure of the project ateliers correspond to key turning points in educational reforms. It is possible to argue that the Egli (1930) and Taut (1937) reforms transformed the identity of the project atelier instructors. The school's construction-oriented education rendered atelier liedership independent from academic departments. In the long term, instructor-driven ateliers—where practical knowledge was transmitted and applicable designs were produced—gradually evolved into student-driven ateliers focused on conceptual design and theoretical discussions. It becomes evident that the reciprocal relationship within the project ateliers evolved over time from a plural version of the master–apprentice model into an instructor–student relationship in which pedagogical approaches gained importance. Tools that enabled self-directed learning transformed the educational environment. No longer dependent on absolute knowledge provided by the instructor, students began to select their atelier instructors based on specific criteria: the instructor's architectural identity, educator identity, and critical perspective on architecture.
Benzer Tezler
- Yeni medya'da fotoğraf ve videografi bağlamında grafik tasarımın evrimi ve içerik üretimi
Evolution of graphic design and content production in the context of photography and videography in new media
BULUT TANYERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İletişim BilimleriMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiGrafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. ESRA SAĞLIK ŞENALP
- İzlenimcilik (Resimden fotoğrafa izlenimci akım)
Impressionism
NİHAL GÜNDÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiFotoğraf Ana Sanat Dalı
PROF. DR. GÜLER ERTAN
- Güzel sanatlar akademisi'nde Bruno Taut'un gerçekleştirdiği reformların Ttürkiye'deki mimarlık eğitimine katkıları
The contribution of Bruno Taut's reforms at the academy of fine arts to architectural education in Turkey
AYŞEGÜL SEVİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEZİH RECEP AYSEL
- Erken cumhuriyet döneminde Güzel Sanatlar Akademisi ve İ.T.Ü Mimarlık Bölümleri'nde yabancı mimarlar (görevin idari ve mali çerçevesi)
The foreign architects in the architecture departments of the fine arts academy and Istanbul Technical University during the early republican period (the financial and administrative framework around their posts)
BERİTAN FIRAT ARIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF.DR. GÜNKUT AKIN
- Cumhuriyet dönemi modernleşmesi: Türkiye'de mimarlık eğitimi reformu bağlamında Ernst Arnold Eglı
Modernization of the republican period: Ernst Arnold Egli in the context of architectural education reform in Turkey
NESLİNUR HIZLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NEZİH RECEP AYSEL