Beş Faktörlü Kişilik Modeli çerçevesinde Reşat Nuri Güntekin'in roman kişileri üzerine bir inceleme
A study on Reşat Nuri Güntekin's novel characters within the Five-Factor Model of Personality
- Tez No: 984835
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜLYA BAYRAK AKYILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yazınsal yapıtlarında birey-toplum ilişkilerini, dönemin toplumsal yapısını ve bireysel çatışmaları hem gerçekçi hem de coşumcu bir biçemle yansıtmayı başarmış yeni Türk edebiyatının nevi şahsına münhasır romancılarından Reşat Nuri Güntekin'in romanlarında yer alan anlatı kişileri; özne, yardımcı, engelleyici, başkarakter, norm karakter ve kart karakter gibi göstergebilimi ve edebiyat bilimi kavramlarına dayanılarak oluşturulan örneklem kümesi, Beş Faktörlü Kişilik Kuramının temelini oluşturan dışa dönüklük, yumuşak başlılık, sorumluluk, duygusal dengesizlik ve deneyime açıklık kavramları/faktörleri çerçevesinde incelenmiştir. Elde edilen bulgular Güntekin'in roman kişilerinin tek boyutlu kişiler olmaktan ziyade, birden fazla kişilik faktörünün birleşimiyle şekillenen çok yönlü kişilikler olarak kurgulandığını ortaya koymuştur. Roman kişilerinin farklı faktörlerin farklı uçlarından yüksek ya da düşük oranda yük alan kişilik özelliklerini taşıdıkları tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Reşat Nuri Güntekin, one of the distinctive novelists of modern Turkish literature, successfully reflects individual–society relations, the social structure of his period, and personal conflicts in his literary works through a style that is both realistic and romantic. In this study, the sample group formed from the narrative characters in Güntekin's novels was determined based on semiotic and literary studies concepts such as subject, helper, opponent, protagonist, norm character, and card character. These characters were then examined within the framework of the Five-Factor Personality Theory, which consists of the dimensions of extraversion, agreeableness, conscientiousness, neuroticism, and openness to experience. The findings reveal that the characters in Güntekin's novels are not one-dimensional but are rather constructed as multifaceted personalities shaped by the combination of multiple personality factors. It has been determined that these characters possess traits that load highly or weakly on different poles of various personality dimensions.
Benzer Tezler
- Analysis on the relationship between human psychology and in-game preferences in terms of bartle's player type
Bartle'ın oyuncu türleri açısından insan psikolojisi ile oyun içi tercihleri arasındaki ilişkinin analizi
ASENA ERSOY
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Psikolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. LEMAN FİGEN GÜL
- Üniversite öğrencilerinin benlik saygıları ile kişilik özelliklerinin genel kaygı durumları üzerindeki etkisi
The effect of self-esteem and personality traits of university students on general anxiety
AYGÜL ASLAN NERGİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ARSLANTÜRK
- Bir Nakşi Şeyhi Hasan Burkay'ın kişilik özellikleri
Personality traits of a Nakshi Sheikh Hasan Burkay
İREM İLHAN KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiBursa Uludağ ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM GÜRSES
- Üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri ve savunma mekanizmaları çerçevesinde risk alma davranışlarının incelenmesi
Investion of risk-taking behaviors of university students within the framework of personal characteristics and defense mechanisms
GÜLSEREN ARSLANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP SET
- Geleneksel güreş sporcularının kişilik özellikleri, psikolojik sağlamlık durumları ve sportif başarı motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between personality traits, psychological resilience, and sportive achievement motivation in traditional wrestling athletes
İSMAİL VAROL
Doktora
Türkçe
2024
SporBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ DURSUN AYDIN